Naar de inhoud
InburgerStap

Dagelijks leven

Kosten van levensonderhoud in Nederland: je maandbudget

Verhuis je naar Nederland of woon je hier al? Op deze plek lees je hoe je met je eigen contracten, rekeningen en loonstrook een budget per maand voor je huishouden opstelt.

Maandbudget
Op deze pagina

Bereken je kosten per maand en zet ze naast je netto-inkomen

Als huurder in Nederland is het bedrag dat je per maand nodig hebt afhankelijk van je huishouden, je adres en je contracten. Maak een optelsom van vaste lasten, uitgaven voor elke dag en geld dat je voor jaarrekeningen opzijlegt. Leg dat totaal naast het inkomen dat vaststaat. Dan zie je wat je maandelijks overhoudt. Laat borg en kosten van de verhuizing buiten dit bedrag. Reken toeslagen alleen mee nadat je de voorwaarden hebt nagegaan en het bedrag hebt uitgerekend.

Gaat het bij dat bedrag om een wettelijke grens, een richtbedrag of een offerte?

Met een wettelijke grens wordt een regel vastgelegd. Nibud, het Nederlandse instituut voor budgetvoorlichting, publiceert richtbedragen voor specifieke huishoudens en data. Van een verhuurder, verzekeraar, leverancier of kinderopvang krijg je een offerte. Schrijf bij ieder bedrag op waar het vandaan komt, van welke datum het is, voor welke plaats en welk huishouden het geldt, en wat er in de prijs zit.

1. Maak je maandbudget

Volg de stappen in deze volgorde. Op die manier houd je kosten per maand, geld voor de verhuizing en voorlopig inkomen gescheiden.

  1. Schrijf je huishouden, woonplaats, soort woning en de maand waarvoor het budget bedoeld is op.
  2. Neem de bedragen per maand over uit je huurcontract, verzekeringspolis, rekening voor energie en water, abonnementen en contract voor opvang.
  3. Tel ook uitgaven op die per keer verschillen. Gebruik daarvoor recente bonnen of een richtbedrag dat hoort bij een duidelijk beschreven huishouden.
  4. Deel rekeningen die één keer per jaar komen door 12 en rekeningen per kwartaal door 3. Leg dat bedrag iedere maand apart.
  5. Zet borg, vooruitbetalingen en verhuiskosten die je één keer hebt in een apart overzicht. Dat overzicht gaat over het geld dat je voor je verhuizing nodig hebt.
  6. Zet je uitgaven per maand naast je nettoloon en ander inkomen dat zeker is. Noteer voorlopige toeslagen op een eigen regel.

Kosten per maand = vaste lasten + uitgaven voor elke dag + geld voor rekeningen die later komen. Wat overblijft = inkomen dat vaststaat min kosten per maand. De vijf soorten bedragen die hierna komen, tonen wat je uitgeeft, wat je voor de verhuizing nodig hebt en welk inkomen afhankelijk is van voorwaarden.

Tabellen die breed zijn, kun je horizontaal verschuiven.

Soort bedragWat hoort erbij?Hoe neem je het op?
Vaste maandkostenHuur, servicekosten, verzekeringspremies, voorschotten voor energie en water, en abonnementenNeem het echte maandbedrag uit het contract
Wisselende maanduitgavenVoeding, vervoer, kleding, verzorging en vrije tijdNeem een recent gemiddelde of een passend richtbedrag met datum
Geld voor latere rekeningenJaarlijkse lokale belastingen, mogelijk eigen risico (het bedrag dat je per jaar eerst zelf betaalt voor bepaalde zorg uit de basisverzekering) en jaarlijkse lidmaatschappenDeel het verwachte bedrag door de maanden tot de betaling
Geld dat vaststaat of eenmalig nodig isBorg, moment van de eerste betaling, meubels en verhuizingHoud dit buiten je maanduitgaven; zet het bij het geld voor je verhuizing
Inkomen met voorwaardenToeslagen en vergoedingen van je werkgeverTel dit pas mee na controle van de voorwaarden en het bedrag

Zet alle kosten die steeds terugkomen om naar euro per maand. Reken kosten die al in de huur zitten slechts één keer mee. Laat een borg die je terugkrijgt buiten je uitgaven. Maak je een budget voor twaalf maanden? Deel jaarrekeningen dan door 12. Als je een rekening eerder moet betalen en nog niets hebt gespaard, deel het bedrag dan door het aantal maanden dat nog rest.

2. Houd de huur per maand en het geld voor de verhuizing gescheiden

Neem de kale huur uit je huurcontract over. Dat is het huurbedrag zonder servicekosten. Maak voor servicekosten een aparte optelling. Ga na of energie, water, verwarming, meubels of internet in de prijs zijn inbegrepen. Bewaar bij iedere huurprijs die je krijgt de datum, woonplaats, grootte van de woning, inrichting en welke diensten inbegrepen zijn.

De grenzen die hieronder staan gelden voor zelfstandige woningen waarvan het huurcontract in 2026 begint. Ze bepalen welke bescherming van de huurprijs van toepassing is. Ze geven niet aan welke woningen in jouw woonplaats beschikbaar zijn. Zie Rijksoverheid.

Voor brede tabellen geldt dat je horizontaal kunt scrollen.

Huursegment in 2026Kale maandhuur bij het beginHuurprijsbescherming
Sociale huur€ 932,93 of minderHet puntenstelsel bepaalt de maximale huur
MiddenhuurMeer dan € 932,93 tot en met € 1.228,07144–186 punten; er geldt een maximale huur
Vrije sectorMeer dan € 1.228,07187 punten of meer; geen maximale huur bij het begin

Valt een woning in de categorie 144–186 punten? Dan gelden de regels voor middenhuur, zelfs wanneer de verhuurder bij de start meer dan € 1.228,07 vraagt. Kamers hebben een eigen puntenstelsel met bescherming van de huurprijs. Heb je een contract dat ouder is of twijfel je over de huurprijs? Lees dan de gids over huurgrenzen en het puntenstelsel.

In 2026 zijn de regels voor huurtoeslag gewijzigd. Een hoge huur is op zichzelf niet langer een reden om buiten de toeslag te vallen. Bij de berekening wordt de kale huur meegenomen tot € 932,93. Is de oudste bewoner jonger dan 21? Dan geldt meestal een grens van € 498,20. Je inkomen, vermogen, huishouden, verblijfsstatus en het hebben van een zelfstandige woning blijven meetellen. Lees de gids over voorwaarden en aanvragen van huurtoeslag voordat je een bedrag meetelt.

Voor bewoners onder 21 bestaan uitzonderingen op de grens. Wonen alle bewoners nog geen 21 jaar en is vanwege een handicap een duurdere woning nodig? Vraag dan Dienst Toeslagen om jouw situatie te beoordelen. Word je na het overlijden van je ouders of voogd huurder van hun woning? Neem dan contact op met Dienst Toeslagen vanwege de bijzondere regel.

Waarschuwing

Reken de borg tot het geld dat je voor de verhuizing nodig hebt

Voor huurcontracten die op of na 1 juli 2023 ingaan, mag de verhuurder als borg maximaal 2 maanden kale huur vragen. De verhuurder moet de borg binnen 14 dagen na het einde van de huur terugbetalen. Als de verhuurder kosten mag inhouden, moet je het overblijvende bedrag binnen 30 dagen ontvangen, samen met een schriftelijk overzicht van die kosten. Zet de borg bij het geld voor je verhuizing en niet bij je maanduitgaven.

3. Zet de premie voor zorg en eventuele zorgrekeningen in je budget

Kijk eerst of je een Nederlandse basisverzekering nodig hebt. Is dat het geval, dan heeft iedere volwassene een eigen polis nodig. Kinderen moet je ook bij een verzekeraar aanmelden. Het eigen risico is het bedrag dat je voor bepaalde zorg uit de basisverzekering eerst zelf betaalt. Dat staat los van de premie per maand. Deze bedragen gelden voor 2026.

Ben je eraan gewend dat zorg via belastingen of je loon wordt betaald? Controleer dan alsnog of je in Nederland een basisverzekering nodig hebt. Als dat zo is, zet de premie van die polis dan apart in je budget.

Brede tabellen zijn horizontaal te scrollen.

ZorgkostenBedrag in 2026Wat zet je in je budget?
Basispremie per volwasseneGemiddeld € 157 per maandGebruik je eigen polispremie; het gemiddelde is een richtbedrag
Verplicht eigen risico per volwasseneMaximaal € 385 per jaarJe kunt € 32,08 per maand opzijzetten; je betaalt alleen als zorg onder het eigen risico valt
Kind onder 18€ 0 basispremie en € 0 eigen risicoMeld je kind aan bij een verzekeraar; tel geen volwassenenpremie mee

In 2026 bedraagt de gemiddelde basispremie € 157 per maand. Per verzekeraar en per polis is de prijs anders. Huisartsenzorg valt buiten het verplichte eigen risico. De gids over aanmelden voor een zorgverzekering legt uit wie een verzekering nodig heeft en hoe je die afsluit. In de gids over het eigen risico lees je welke zorg meetelt.

4. Kies het bedrag voor voeding dat past bij jouw huishouden

Nibud noemt minimumbedragen voor gezond eten dat je thuis bereidt. Het zijn geen gemiddelde uitgaven voor boodschappen. Nibud heeft deze bedragen in juli 2026 berekend. Hoeveel mensen in je huishouden wonen, bepaalt het bedrag per persoon.

Je kunt brede tabellen horizontaal scrollen.

HuishoudenRichtbedrag voeding per maand (juli 2026)
Eén volwassene€ 272,52
Stel€ 495,48
Stel met kinderen van 8 en 13 jaarGebruik je eigen bonnen; de bronbedragen spreken elkaar tegen

Voor het gezin in de onderste rij noemt Nibud € 743,38 per maand. Het rekenvoorbeeld voor hetzelfde huishouden komt uit op € 20,83 per dag. Als je dat naar een maand omrekent, komen die bedragen niet overeen. Gebruik voor dit huishouden je eigen bonnen tot de bron duidelijkheid geeft.

Begin met een richtbedrag dat bij je past. Vervang dat na één tot drie maanden door het gemiddelde van je eigen boodschappenuitgaven. Kosten kunnen veranderen door een medisch dieet, uit eten, maaltijden laten bezorgen, voedselverspilling en je eigen keuzes. Zet bijzondere maaltijden apart.

5. Bereken energie en water en leg geld opzij voor lokale belastingen

Kijk eerst of energie, water of gezamenlijke verwarming bij je huur inbegrepen zijn. Zo niet, gebruik dan je eigen termijnbedrag voor energie en je rekening voor water. Een termijnbedrag is een voorschot op je verwachte verbruik. Bij de jaarafrekening zet de leverancier dat naast de werkelijke kosten. De gids over energie, water en de jaarafrekening legt contracten, meterstanden en de afrekening uit.

Zie richtbedragen van Nibud voor energie en water. De prijzen voor gas en stroom komen uit juni 2026. De prijzen voor water komen uit januari 2026. De voorbeeldwoningen hebben centrale verwarming op gas en geen zonnepanelen.

Bij brede tabellen kun je horizontaal scrollen.

Richtbedrag per maandEén persoon in een flatVier personen in een tussenwoning
Gas (juni 2026)€ 114,00€ 142,00
Elektriciteit (juni 2026)€ 29,50€ 69,50
Drinkwater (januari 2026)€ 17,70€ 32,25
Berekend totaal€ 161,20€ 243,75

Voor gas is vooral het type woning bepalend. Stroom- en waterverbruik worden vooral bepaald door hoeveel mensen er wonen. Kosten kunnen veranderen door je contract, isolatie, verwarming, zonnepanelen en je verbruik. Zodra je eigen rekeningen hebt, moet je die gebruiken.

De gemeente stelt ieder jaar de tarieven voor lokale belastingen vast. Het kan zijn dat je bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en rioolheffing moet betalen. Daarnaast int het waterschap belasting voor waterbeheer. Zoek voor jouw adres de bedragen voor 2026 op en deel die door 12.

Komt het bij jou normaal allemaal op één rekening voor water? Let dan ook op de waterschapsbelasting. Die belasting valt onder een andere post in je budget dan je rekening voor drinkwater.

Lukt het niet goed om te betalen? Informeer bij je gemeente of waterschap naar kwijtschelding. Bij kwijtschelding hoef je een belasting niet of niet volledig te betalen. De instantie kijkt dan naar je inkomen, vermogen en noodzakelijke uitgaven. Je kunt ook vragen of betaling in termijnen mogelijk is. Of dat mag, bepaalt de instantie. De gids over gemeente- en waterschapsbelasting geeft uitleg over de rekeningen.

6. Bewaar prijsinformatie voor vervoer, telefoon en kinderopvang

Bewaar voor deze kosten een offerte waarop een datum staat, of recente bonnen. Reken eerst de hele maandprijs uit. Haal daarna pas toeslagen of vergoedingen van je werkgever eraf.

Je kunt brede tabellen horizontaal scrollen.

KostenpostWat bewaar je?Berekening per maand
Openbaar vervoer of autoRoute, reisdagen, tarief of alle autokosten, en offertedatumPrijs per rit × aantal ritten, plus vaste maandkosten
Telefoon en internetAdres, looptijd, maandprijs en kosten voor toestel en installatieTerugkerende maandprijs; eenmalige kosten apart
KinderopvangGeregistreerde aanbieder, soort opvang, uren, uurprijs en contractdatumUren × tarief van de aanbieder, vóór toeslag
Andere wisselende uitgavenRecente bonnen voor kleding, verzorging, vrije tijd en huishoudenTotaal over de periode ÷ aantal maanden

Het is toegestaan dat je werkgever reiskosten vergoedt. De maximale belastingvrije reiskostenvergoeding in 2026 bedraagt voor eigen vervoer € 0,25 per kilometer. De werkgever mag ook de werkelijke kosten van het openbaar vervoer vergoeden. Neem het bedrag dat je contract of cao (collectieve arbeidsovereenkomst) noemt. Met de gids over betalen en tarieven in het openbaar vervoer kun je de prijs van een route uitrekenen.

7. Zet je kosten naast je nettoloon

Pak het nettobedrag van een recente loonstrook en het aantal uren dat je denkt te gaan werken. Bruto is je loon voordat loonbelasting en sociale premies eraf gaan. Hoeveel geld je uiteindelijk op je rekening krijgt, hangt af van heffingskortingen, pensioeninhoudingen, wisselende uren en betaaldatums.

Voor werknemers van 21 jaar en ouder is het minimumuurloon in 2026 sinds 1 juli 2026 € 14,99 bruto. In de voorbeelden hieronder wordt een vast aantal uren per week omgerekend naar een maandgemiddelde over 52 weken, zonder vakantiegeld. De wet stelt een minimum per uur vast. De maandbedragen zijn gemiddelden die zijn berekend.

Brede tabellen zijn horizontaal te scrollen.

Uren per weekBerekeningGemiddeld bruto per maand
32 uur€ 14,99 × 32 × 52 ÷ 12€ 2.078,61
36 uur€ 14,99 × 36 × 52 ÷ 12€ 2.338,44
40 uur€ 14,99 × 40 × 52 ÷ 12€ 2.598,27

Als je het minimumloon krijgt, heb je recht op minimaal 8% vakantiegeld. Dat krijg je ten minste één keer per jaar, meestal in mei of juni. Zoek in je contract of cao op wanneer je werkgever het uitbetaalt. Wordt het één keer per jaar betaald? Reken het dan niet mee als vast maandinkomen.

Ben je verplicht om in te burgeren? Kijk dan wie de rekening voor je lessen en examens betaalt. Lees de gids over inburgeringskosten, leningen en examengeld voordat je deze kosten opneemt in je budget.

8. Kijk toeslagen na voordat je ze als inkomen rekent

Welke toeslag je krijgt en hoe hoog die is, hangt af van het soort toeslag, je huishouden, inkomen, vermogen, verblijfsstatus en kosten. Dienst Toeslagen betaalt maandelijks een voorlopig bedrag. Daarna komt de definitieve berekening. Zet dat bedrag op een aparte regel bij je inkomen. Pas het aan wanneer je werk, huur, kinderopvang of huishouden verandert.

Deze regels zijn geldig in 2026. Elke rij is bedoeld als startpunt voor je controle. Je moet daarnaast ook de andere voorwaarden bekijken.

Je kunt brede tabellen horizontaal scrollen.

ToeslagRegel voor 2026 om te controlerenWat zet je in je budget?
ZorgtoeslagJaarlijks toetsingsinkomen (inkomen voor de toeslagberekening): maximaal € 40.857 zonder toeslagpartner (de persoon met wie je voor toeslagen meetelt), of € 51.142 samen met je toeslagpartnerGebruik de uitkomst van de berekening; controleer ook de andere voorwaarden
HuurtoeslagKale huur tot € 932,93 in de berekening; meestal € 498,20 als de oudste bewoner jonger dan 21 isVul je echte kale huur en gegevens van je huishouden in
KinderopvangtoeslagWerk of een traject dat meetelt en geregistreerde, betaalde opvang; maximaal 230 uur per kind per maand die meeteltGebruik je opvangcontract en controleer de voorwaarden voor beide partners
Kindgebonden budgetKinderen onder 18; voorwaarden voor kinderbijslag, inkomen, vermogen en verblijfGebruik het toegekende of berekende bedrag

In 2026 geldt voor kinderopvangtoeslag een maximumuurprijs van € 11,23 voor dagopvang, € 9,98 voor buitenschoolse opvang en € 8,49 voor gastouderopvang. Rekent je opvang een lager bedrag? Dan wordt in de berekening dat lagere bedrag gebruikt. Alles boven de maximumprijs betaal je volledig zelf. Welk percentage je vergoed krijgt en welke maanden meetellen, verschilt per situatie. Lees de gids over voorwaarden en tarieven van kinderopvangtoeslag voordat je de toeslag van je offerte afhaalt.

Vul de officiële proefberekening toeslagen in met je huishouden, jaarinkomen, kale huur en opvangcontract voor 2026. De berekening werkt niet voor alle bijzondere situaties. Dat is bijvoorbeeld zo bij bepaalde soorten inkomen, vermogen, zorg of als je in het buitenland woont. Bekijk de uitzonderingen op de pagina voordat je de uitkomst gebruikt.

Voor kindgebonden budget is het meestal nodig dat je kinderbijslag ontvangt. Voor bepaalde kinderen van 16 of 17 jaar kan het ook zonder kinderbijslag. Kijk welke officiële voorwaarden in jouw situatie gelden.

Waarschuwing

Meld veranderingen om terugbetaling te voorkomen

Te veel ontvangen toeslag moet je terugbetalen. Geef wijzigingen in je situatie binnen 4 weken door aan Dienst Toeslagen. Veranderingen die invloed hebben op de hoogte van je toeslag, moet je direct melden. Heb je een verandering al bij je gemeente gemeld, bijvoorbeeld een verhuizing? Dan hoef je dat niet nog eens aan Dienst Toeslagen te laten weten.

9. Neem je hele budget onder de loep

Controleer deze vijf punten voordat je het totaal gebruikt.

  • Tel vaste lasten, wisselende uitgaven en geld dat je opzij zet voor latere rekeningen bij elkaar op. Schrijf het totaal per maand op.
  • Kijk of energie, water of servicekosten die in je huur zitten niet dubbel worden geteld.
  • Controleer of de jaarlijkse lokale belastingen en de zorgreserve die je hebt gekozen erin staan.
  • Laat de borg en eenmalige verhuiskosten buiten het maandtotaal. Zet ze wel bij het bedrag dat je voor je verhuizing nodig hebt.
  • Haal de maanduitgaven af van het netto-inkomen dat je zeker hebt. Houd voorlopige toeslagen apart en reken uit wat je overhoudt met én zonder toeslagen.

Gebruik de richtbedragen voor een deel van je budget

Voor één volwassene in een flat komen het voedingsbedrag (€ 272,52), energie en water (€ 161,20), de gemiddelde zorgpremie (€ 157) en een eventuele reserve voor het eigen risico (€ 32,08) samen uit op € 622,80 per maand. Tel daar je eigen huur, vervoer, telefoon, geld voor lokale belastingen en andere uitgaven bij op. Dit rekenvoorbeeld gebruikt de richtbedragen met de datums die hierboven staan. Je eigen rekeningen kunnen anders uitvallen.

Onderneem actie als je inkomen niet genoeg is voor je kosten

Voeg eerst kosten toe die nog ontbreken en haal kosten die dubbel geteld zijn uit je budget. Kijk daarna of je recht hebt op toeslagen, lokale kwijtschelding of reiskostenvergoeding. Controleer ook of het termijnbedrag voor energie past bij je verbruik. Is je zekere inkomen nog altijd te laag voor noodzakelijke kosten? Neem dan vroeg contact op met de persoon of organisatie die je moet betalen en met je gemeente. De gids over schuldhulp legt uit hoe je gratis hulp van de gemeente en betalingsregelingen kunt krijgen.

Pas bedragen aan wanneer tarieven of je situatie veranderen

Kijk in januari en juli naar het minimumloon. Bekijk zorgpremies, toeslaggrenzen, huurgrenzen, maximale opvangtarieven en Nibud-bedragen zodra er nieuwe cijfers zijn. Controleer lokale belastingen en vraag nieuwe offertes aan voor je woonplaats en het juiste jaar. Vervang een bedrag in je budget wanneer de datum of je situatie verandert.

Bewaar je budget bij je huurcontract, offertes en berekeningen. Deze gidsen helpen je verder bij een volgende stap.

Officiële bronnen

← Alle gidsen