Hoe vraag je in Nederland Msnp (minnelijke schuldregeling) of Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen) aan?

Vraag je gemeente om kosteloze schuldhulp

Vraag bij je gemeente om gratis schuldhulpverlening. Het eerste gesprek vindt binnen 4 weken plaats. Dreigt je woning te worden ontruimd, krijg je te maken met afsluiting of wordt je zorgverzekering beëindigd? Dan moet dat gesprek binnen 3 werkdagen plaatsvinden. Als je daarna doorgaat met de hulp, ontvang je binnen de lokale termijn een schriftelijk plan of een afwijzing; dat is uiterlijk 8 weken na dat gesprek. Je kunt hulp krijgen bij een vrijwillige schuldregeling of bij schuldsanering via de rechter.

Deze gids behandelt schuldhulp voor volwassen inwoners van Nederland, ook wanneer er zakelijke schulden zijn. Je hoeft niet te wachten tot je geen enkele rekening meer kunt betalen; je kunt al hulp aanvragen als je nog een deel van je rekeningen betaalt.

Bij je gemeente schuldhulp aanvragen

Vraag hulp aan de gemeente waar je woont. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) is van toepassing op inwoners die in die gemeente in de Basisregistratie Personen (BRP) staan ingeschreven. Heb je niet de Nederlandse nationaliteit? Dan is er ook vereist dat je rechtmatig in Nederland verblijft op een wijze die onder deze wet valt.

De gemeente kijkt naar jouw persoonlijke omstandigheden. Als je eerder schuldhulp hebt gekregen, mag de gemeente hulp weigeren. Daarnaast kan fraude waardoor een overheidsinstantie financieel nadeel heeft geleden, een reden zijn. In dat geval is een onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling of een onherroepelijke bestraffende bestuurlijke sanctie nodig. Sta je niet ingeschreven of is niet duidelijk welk verblijfsrecht je hebt? Informeer bij de gemeente en vraag juridisch advies. In uitzonderlijke gevallen mag de gemeente ook hulp geven buiten de gebruikelijke regel voor inwoners.

Ben je eraan gewend om geldproblemen alleen met familie of met schuldeisers te bespreken? Ook dan kun je bij de gemeente hulp vragen. Wacht niet tot je geen enkele rekening meer kunt betalen.

Op deze manier vraag je hulp aan en maak je je voor het eerste gesprek klaar:

1. Neem contact op met je gemeente en vraag schuldhulpverlening aan.
2. Geef de datum door van een dreigende ontruiming, afsluiting, beëindiging van de zorgverzekering, dagvaarding of beslag.
3. Stuur de brieven die erbij horen via het formulier van de gemeente of met e-mail.
4. Houd de bevestiging van je aanvraag bij.
5. Zet alle schuldeisers, openstaande bedragen, betalingstermijnen, inkomsten en bezittingen in een overzicht. Vermeld ook schulden die je betwist.

Als er sprake is van een acute dreiging, moet het eerste gesprek eerder plaatsvinden. De termijn waarbinnen het schriftelijke besluit er moet zijn, gaat in na dat gesprek. Vraag bij de gemeente welke lokale beslistermijn geldt en op welke uiterste datum je een besluit hoort te ontvangen.

Voor brede tabellen kun je horizontaal scrollen.

Houd bewijs van je aanvraag bij.

Je kunt hulp ook mondeling vragen. Stuur je aanvraag daarnaast via het formulier van de gemeente of per e-mail. Bewaar de bevestiging en de datum van iedere acute dreiging. Verstrek ook de gegevens over inkomen, bezittingen en schulden waar de gemeente om vraagt.

Na dat eerste gesprek neemt de gemeente een formeel besluit: een plan van aanpak of een afwijzing. Als je tijdens het gesprek zegt dat je geen verdere hulp wilt, dan is de gemeente niet verplicht dat besluit te nemen. In het plan kunnen voorwaarden staan. Hoe dan ook moet het je beslagvrije voet beschermen: het deel van je inkomen dat je minimaal moet overhouden. Ook voor het beëindigen van de schuldhulp moet de gemeente een formeel besluit nemen.

Bezwaar, klachten en een besluit dat te laat komt

Kies de stap die past bij het probleem dat je hebt:

• Ben je het niet eens met een schriftelijk aanbod, een afwijzing of een besluit om te stoppen met hulp? Dien dan bezwaar in bij de gemeente. Volg de aanwijzingen in het besluit. Voor gewoon bezwaar geldt een termijn van 6 weken.
• Heb je een probleem met de manier waarop de hulp wordt uitgevoerd? Leg eerst een klacht voor bij de gemeente. Als dat niet helpt, kun je naar de gemeentelijke ombudsman gaan. Als jouw gemeente de Nationale ombudsman gebruikt, neem dan contact op met die instantie.
• Heb je na het verstrijken van de wettelijke termijn nog steeds geen besluit? Kijk of de gemeente de termijn volgens de regels heeft verlengd of gepauzeerd. Is de termijn voorbij, stuur dan een ingebrekestelling. Daarmee krijgt de gemeente nog 2 weken om te beslissen. Daarna zijn een procedure bij de rechter en een dwangsom misschien mogelijk. Vraag juridisch advies voordat je een procedure start.

Waarschuwing

Meld wat er dreigt

De termijn van 3 werkdagen is van toepassing bij een gedwongen woningontruiming, bij afsluiting van gas, elektriciteit, stadsverwarming of water, en bij opzegging of beëindiging van de zorgverzekering. Stuur de brief mee en vermeld de datum. Andere ernstige problemen verdienen ook aandacht, maar vallen niet automatisch onder deze Wgs-termijn.

Een brief die te maken heeft met vroegsignalering

Een brief over vroegsignalering houdt in dat de gemeente je hulp aanbiedt bij betalingsachterstanden. Woningverhuurders, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en zorgverzekeraars kunnen bepaalde achterstanden doorgeven. Zij moeten eerst zelf stappen hebben ondernomen om betaling te krijgen. Daarna moet de gemeente aanbieden om met je in gesprek te gaan. Je kunt de hulp weigeren. Neem je de hulp wel aan, dan geldt de termijn voor het eerste gesprek. Een betalingsherinnering van de aanbieder blijft ondertussen een verzoek om te betalen.

Voordat een verhuurder een huurachterstand meldt, moet die een schriftelijke herinnering sturen en proberen persoonlijk contact met je te krijgen. De verhuurder moet uitleggen hoe je achterstanden kunt voorkomen of oplossen. Ook moet de verhuurder wijzen op schuldhulp en aanbieden om je gegevens te delen. Als je uitdrukkelijk bezwaar maakt, mag de verhuurder de achterstand niet melden. Zonder bezwaar, of wanneer de verhuurder je niet kan bereiken, is een melding wel mogelijk.

Hulp die de gemeente kan bieden

Schuldhulp van de gemeente kost niets. De gemeente kan daarvoor een sociaal team, een kredietbank of een gespecialiseerde organisatie inschakelen. De gemeente blijft verantwoordelijk, ook wanneer een andere organisatie de hulp uitvoert.

De hulp die je krijgt, is afhankelijk van je situatie. Mogelijke vormen zijn:

• Budgetadvies, ondersteuning bij formulieren, maatschappelijk werk en een plan dat nieuwe achterstanden voorkomt.
• Budgetbeheer: een aanbieder ontvangt jouw inkomen en betaalt daarmee de afgesproken vaste lasten. Vraag hoe je het geld ontvangt dat overblijft.
• Een minnelijke schuldregeling (Msnp), waaraan schuldeisers vrijwillig meewerken. Dat kan via schuldbemiddeling of via een saneringskrediet.
• Nazorg om je nieuwe budget in orde te houden.
• Een verzoek aan de rechter om een tijdelijke Wgs-adempauze, wanneer die nodig is voor de schuldhulp.

Budgetbeheer kan op vrijwillige basis gebeuren. De gemeente mag in jouw plan ook als voorwaarde opnemen dat je meewerkt aan budgetbeheer. Vraag welke rekeningen de aanbieder betaalt, hoeveel geld je zelf voor dagelijkse uitgaven krijgt en hoe budgetbeheer kan worden gestopt.

Voor een adempauze volgens de Wgs is een uitspraak van de rechter vereist. De gemeente vraagt die uitspraak aan. De rechter beoordeelt of de pauze nodig is en of aan de overige wettelijke voorwaarden is voldaan. De pauze duurt maximaal 6 maanden. Schuldeisers mogen in die tijd bepaalde stappen niet zetten om je bezittingen op te eisen of terug te nemen. Benut de pauze om je geldzaken op orde te brengen en geld voor aflossing apart te leggen.

Deze adempauze van de gemeente is niet hetzelfde als de spoedige tijdelijke bescherming die je kunt krijgen bij een aanvraag op grond van de Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp). De Wsnp is de wettelijke schuldsanering voor personen. Wat je bij de rechter kunt doen, lees je later.

Een gewone betalingsregeling of een minnelijke schuldregeling

Heb je ruimte om een schuld af te lossen? Doe de schuldeiser dan een voorstel voor een normale betalingsregeling. Maak duidelijk welk bedrag je kunt missen terwijl je huur, energie, eten en zorgverzekering gewoon doorlopen. Het staat de schuldeiser vrij om je voorstel af te wijzen.

Lukt het je niet meer om de schulden zelf op te lossen? Dan kan de gemeente samen met alle schuldeisers een Msnp-regeling voorbereiden. Bij schuldbemiddeling mag je een vrij te laten bedrag (vtlb) houden om van te leven. Wat je daarboven aan inkomen ontvangt, gaat in de regel naar de regeling. De schuldeisers ontvangen het deel dat met hen is afgesproken. Een fonds kan een betaling aan een ander, uitdrukkelijk doel verbinden. Is geld bijvoorbeeld alleen bedoeld om één bepaalde schuld te betalen, dan moet je het ook daarvoor inzetten.

Kies je voor een saneringskrediet, dan betaalt een kredietbank het bedrag dat is afgesproken rechtstreeks aan je schuldeisers. Vervolgens los je één lening af. Over die lening kan rente worden gerekend.

Voor nieuwe Msnp-regelingen krijgen schuldhulpverleners het advies om een aflosperiode van 18 maanden voor te stellen. Datzelfde geldt voor schuldbemiddeling. Hoe lang de regeling uiteindelijk duurt, hangt af van je eigen afspraken en omstandigheden.

Kijk welke aflosperiode in je aanbod staat

NVVK, de brancheorganisatie voor financiële hulpverlening, gebruikt 18 maanden als norm voor het aflossen van saneringskredieten. Als een dergelijk krediet bij je past, heeft die organisatie daar de voorkeur voor. Welke route je neemt, wordt bepaald door je omstandigheden, of schuldeisers instemmen en de voorwaarden van de lening. De Wgs biedt geen algemene garantie dat de aflosperiode 18 maanden is.

Voor een minnelijke regeling is de instemming van alle schuldeisers die meedoen nodig. Op dit moment bestaat er geen algemene wettelijke termijn waarbinnen zij op het voorstel moeten antwoorden. Het voorstel voor de Wet schuldregelen zou daar nieuwe regels aan toevoegen. De consultatie liep af op 17 augustus 2026. Volgens officiële wetgevingskalender stond het voorstel op 4 oktober 2026 nog als in voorbereiding vermeld.

Stap naar de rechter wanneer schuldeisers weigeren

Wanneer een minnelijke regeling niet van de grond komt, kun je de rechter om een beslissing vragen. Rechtspraak beschrijft de drie mogelijkheden hiervoor. De rechter beoordeelt of jouw verzoek aan de voorwaarden voldoet.

Tabellen die breed zijn, kun je horizontaal scrollen.

Maak het Wsnp-verzoek voor de rechtbank samen met je schuldhulpverlener klaar. Daarbij is een verklaring nodig waaruit blijkt waarom een minnelijke regeling is mislukt of niet mogelijk was. Voeg ook bewijs toe over je schulden, inkomen en bezittingen. Die verklaring is afkomstig van de gemeente of van een andere partij die haar volgens de wet mag afgeven. Vraag je schuldhulpverlener welke partij dat in jouw geval is.

Het verzoek onderteken je zelf. Ook je echtgenoot of geregistreerde partner moet zijn of haar handtekening zetten. Ben je onder curatele gesteld, dan is de handtekening van je curator eveneens nodig. De curator is de wettelijke vertegenwoordiger die de rechter aan jou heeft toegewezen. Voor deze eerste aanvraag is een advocaat niet verplicht.

De rechtbank let op meer dan alleen de hoogte van je schulden. In principe moet je aan elke voorwaarde hieronder voldoen die op jou van toepassing is. Na de lijst volgt een uitzondering.

• Je bent niet meer in staat je schulden te betalen. De minnelijke poging is mislukt of kon niet worden gedaan.
• In de afgelopen 3 jaar heb je te goeder trouw gehandeld op het moment dat schulden ontstonden of onbetaald bleven. De rechtbank beoordeelt daarnaast je pogingen om te betalen. Boetes, fraude en onverantwoord lenen worden steeds per geval bekeken.
• Schulden die voortkomen uit een onherroepelijke veroordeling voor een misdrijf vormen normaal een belemmering voor je toelating, wanneer die veroordeling in de 5 jaar voorafgaand aan je aanvraag onherroepelijk is geworden. Onder een misdrijf valt een strafbaar feit dat geen overtreding is. De rechter kan een langere termijn hanteren.
• Heb je een verslaving of psychosociale problemen, dan is toelating meestal pas mogelijk nadat een zorgverlener bevestigt dat je die problemen ten minste 1 jaar onder controle hebt.
• Je bent in staat de verplichtingen van de Wsnp na te komen en doet je best om zoveel mogelijk te verdienen.

Op de voorwaarden rond goede trouw en strafrechtelijke schulden bestaat in de wet een uitzondering. Die uitzondering kan van toepassing zijn wanneer je de oorzaken van de schulden onder controle hebt gekregen. Vraag je schuldhulpverlener welk bewijs de rechtbank daarvoor nodig heeft.

Waarschuwing

Teken binnen 8 dagen beroep aan tegen een afwijzing van de Wsnp

Krijg je te horen dat de rechtbank je Wsnp-verzoek afwijst? Dan kun je binnen 8 dagen na de uitspraak beroep instellen bij het gerechtshof. Het beroep moet door een advocaat worden ingediend. Neem meteen na de afwijzing contact op met een advocaat of met Het Juridisch Loket.

De Wsnp-periode en daarna: een schone lei

Voor mensen die vanaf 1 juli 2023 zijn toegelaten, duurt de Wsnp standaard 18 maanden. De rechtbank kan deze periode in bijzondere gevallen verlengen tot uiterlijk 5 jaar. Een Wsnp-bewindvoerder ziet toe op jouw zaak. Hij of zij rapporteert aan de rechter-commissaris, de rechter die het toezicht houdt.

Wsnp-bewind verschilt van budgetbeheer of beschermingsbewind, waarbij iemand op bevel van de rechter je bezittingen beheert. Tijdens de Wsnp gelden voor jou de volgende verplichtingen:

• Verstrek alle belangrijke informatie aan de Wsnp-bewindvoerder. Doe dat zowel wanneer daarom wordt gevraagd als op eigen initiatief.
• Neem geen nieuwe schulden.
• Leef de verplichtingen na die voor jou gelden op het gebied van werk, solliciteren en inspanning.
• Verdien zoveel als redelijkerwijs haalbaar is. Maak het inkomen boven het vtlb over naar de rekening voor de schuldsanering.

Als je de verplichtingen nakomt, kan de rechtbank je een schone lei verlenen. Schulden die daaronder vallen, kunnen daarna niet meer worden afgedwongen. Bewaar de uitspraak goed. Nieuwe schulden en schulden die buiten de Wsnp vallen, moet je nog steeds betalen.

Na een schone lei kunnen de volgende schulden en registraties blijven bestaan:

• Een studieschuld bij DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) waarvoor de terugbetaling nog niet hoefde te starten. DUO-achterstanden en DUO-boetes die al bestonden toen de Wsnp begon, kunnen daarentegen wel onder de schone lei vallen.
• Vorderingen van CJIB (Centraal Justitieel Incassobureau), met uitzondering van verkeersboetes die onder de schone lei vallen.
• De hypotheek, wanneer je tijdens de Wsnp in je eigen koopwoning mocht blijven wonen.
• Een registratie van schulden die eerder bij BKR (Bureau Krediet Registratie) zijn geregistreerd. Die registratie blijft na de schone lei nog 5 jaar zichtbaar.

Ontvang je later geld dat bij de Wsnp-periode hoort, dan gaat dat naar de Wsnp-bewindvoerder. Denk bijvoorbeeld aan een belastingteruggave over die periode. Hetzelfde geldt voor een erfenis van iemand die in die periode is overleden. De rechtbank kan een schone lei intrekken wanneer je schuldeisers hebt benadeeld doordat je je verplichtingen niet nakwam. Geld verbergen is daar een voorbeeld van.

Heb je een klacht over je Wsnp-zaak? Richt je dan schriftelijk tot de rechter-commissaris. Voor een klacht over hoe de bewindvoerder zich gedraagt, geldt een andere route. Dien eerst een klacht in bij de organisatie van de bewindvoerder. Daarna kun je een klacht indienen bij de Raad voor Rechtsbijstand. Is je bewindvoerder advocaat, gebruik dan de klachtenregeling voor advocaten. Deze routes staan los van klachten over gemeentelijke schuldhulp.

Drie verschillende regelingen voor wie je geld beheert

Welke regeling geldt, bepaalt wie jouw geld beheert en op welke manier dat beheer kan eindigen. Zoek de naam die op je overeenkomst of in de rechterlijke uitspraak staat. Leg die naam naast de rollen in de tabel.

Bij brede tabellen kun je horizontaal scrollen.

Als je niet in staat bent om je financiën te beheren, kun je beschermingsbewind aanvragen. Oorzaken kunnen bijvoorbeeld problematische schulden of te hoge uitgaven zijn. Je mag het verzoek zelf doen. Daarnaast kunnen je partner, bepaalde familieleden, diverse vertegenwoordigers uit de zorg of wettelijke vertegenwoordigers het verzoek indienen. Je hebt geen advocaat nodig.

Curatele heeft betrekking op zowel financiële als persoonlijke juridische beslissingen. Bij mentorschap benoemt de rechter iemand die helpt bij beslissingen over persoonlijke zorg. Mentorschap beperkt zich tot die zorg.

Betalingsachterstanden bij energie en zorgverzekering

Als een gas- of elektriciteitsrekening niet is betaald, moet de leverancier minimaal 3 schriftelijke herinneringen sturen. In elke herinnering moet je ten minste 14 dagen de tijd krijgen om te betalen. Elke herinnering moet ook het aanbod bevatten om contact op te nemen over betaalafspraken. De leverancier moet proberen persoonlijk contact te krijgen en uitleg te geven over schuldhulp. Vraag je om een betalingsregeling of is er persoonlijk contact? Dan moet de leverancier een redelijke en passende betalingsregeling voorstellen.

Zolang één van de volgende situaties van toepassing is, mag de leverancier je contract niet stopzetten vanwege achterstanden:

• Je komt de gemaakte betalingsregeling na.
• De leverancier behandelt je officiële klacht over de onbetaalde rekening. Of het geschil over die rekening is in behandeling bij een geschilleninstantie waarbij de leverancier is aangesloten.
• De schuld maakt deel uit van een lopend schuldhulptraject. Of je stuurt bewijs waaruit blijkt dat je hulp hebt aangevraagd en wacht op de gemeentelijke beslissing.
• Je stuurt een verklaring van een arts die niet de persoon met het gezondheidsrisico behandelt. De verklaring moet aantonen dat afsluiting voor jou of voor iemand in je huishouden zeer ernstige gezondheidsrisico’s meebrengt. De bescherming blijft gelden zolang dat risico aanwezig is.

Onderneem binnen 4 weken na een herinnering actie om bescherming via schuldhulp te krijgen. Zorg dat de schuld in het traject wordt opgenomen, of stuur het bewijs van je aanvraag naar de leverancier. De wet biedt ook ruimte voor een langere termijn wanneer dat redelijk is. Verder moet de leverancier minimaal 4 weken wachten nadat hij je gegevens voor het eerst met een schuldhulpverlener heeft gedeeld.

Is je contract al stopgezet? Stuur dan zo snel mogelijk bewijs van je aanvraag voor schuldhulp, van de opname van de schuld in het traject of van het medische risico. Als je dat bewijs binnen een redelijke termijn aanlevert, moet de leverancier een nieuw contract met dezelfde of vergelijkbare voorwaarden aanbieden.

Nadat de leverancier het contract heeft stopgezet, kan de netbeheerder de gas- of elektriciteitslevering fysiek afsluiten. Staat er “einde levering” in je brief? Neem dan contact op met de leverancier en de gemeente over de datum die daarbij staat.

Als je minstens 6 maanden de zorgpremie niet hebt betaald, kan de zorgverzekeraar je aanmelden bij het CAK, de overheidsinstantie voor zorgregelingen. Je betaalt dan een bestuursrechtelijke premie. Die bedraagt in 2026 € 172,70 per maand. Met deze premie wordt je oude schuld bij de zorgverzekeraar niet verlaagd.

De premie kan op je loon, uitkering of pensioen worden ingehouden. In andere gevallen ontvang je betaalverzoeken via het CJIB. Incasseert het CJIB een deel van de premie of het hele bedrag? Dan wordt je zorgtoeslag gebruikt voor die betaling. In je CAK-brief lees je hoe de premie bij jou wordt geïnd.

Je basisverzekering blijft doorlopen, maar je aanvullende verzekering kan eindigen. Een premieachterstand maakt overstappen naar een andere basisverzekeraar onmogelijk. Heb je alleen een achterstand voor het eigen risico, het deel van bepaalde zorgkosten dat je zelf betaalt? Dan staat dat overstappen niet in de weg.

De zorgverzekeraar zet de CAK-registratie stop wanneer de premieschuld is betaald, er een goedgekeurde betalingsregeling is of er een schuldhulpregeling loopt die aan de eisen voldoet. Wacht op het stopbericht van het CAK voordat je iets aan je betalingen verandert. Vraag aan je zorgverzekeraar en de gemeente welke route in jouw geval geldt.

Incassobureau versus gerechtsdeurwaarder

Wat de afzender van je mag vragen, hangt af van wie de brief stuurt. Een incassobureau en een gerechtsdeurwaarder hebben niet dezelfde bevoegdheden. Controleer wie de afzender is en elke datum voor een zitting of betaling.

Brede tabellen zijn horizontaal te scrollen.

Een brief van een incassobureau kan uitmonden in een rechtszaak. Een document van een deurwaarder kan al een datum voor een zitting of een betalingstermijn bevatten. Zoek meteen juridische hulp als je een document ontvangt dat je niet begrijpt.

Een incassodienstverlener die voor een andere schuldeiser optreedt of een gekochte schuld int, moet geregistreerd zijn om te mogen innen bij iemand die in Nederland woont. Controleer het Register incassodienstverlening. Advocaten en bevoegde gerechtsdeurwaarders gebruiken hun eigen beroepsregister.

Vanaf 1 oktober 2026 hoef je niet te betalen aan een incassodienstverlener die niet geregistreerd is of geschorst is. De incassokosten ben je dan niet verschuldigd. Dat geldt ook voor kosten die een volgende incassodienstverlener voor dezelfde vordering in rekening brengt. Vanaf de datum van de schriftelijke betaalbrief van de niet-geregistreerde of geschorste dienstverlener stopt de wettelijke rente met oplopen. De oorspronkelijke schuld moet je nog wel aan de schuldeiser betalen. Deze bescherming is opgenomen in de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki). Vraag juridisch advies over hoe je die schuld betaalt.

Welk bedrag aan incassokosten je moet betalen

Voordat een schuldeiser bij een consumentenschuld incassokosten in rekening mag brengen, moet hij een betalingsherinnering sturen. Daarin moet je 14 dagen krijgen om te betalen. De brief moet ook de incassokosten vermelden die daarna gelden. De wettelijke maximumbedragen voor 2026 gelden per deel van de oorspronkelijke schuld:

Brede tabellen kun je horizontaal verschuiven.

Normaal bedragen de minimale incassokosten € 40. Het totale maximum is € 6.775. Voor termijnbetalingen van maximaal € 266,67 binnen dezelfde overeenkomst geldt een lager regime.

Kijk bij iedere nieuwe herinnering naar de 6 maanden daarvoor. Welke eerdere termijnbetalingen binnen dezelfde overeenkomst zijn na een herinnering te laat betaald? Termijnbetalingen boven € 266,67 tellen ook mee. Gaat het om een termijnbetaling van maximaal € 266,67 en telt er geen eerdere termijnbetaling mee? Dan zijn de maximale kosten € 40. In andere gevallen zijn de maximale kosten € 20.

In één herinnering kunnen meerdere termijnbetalingen staan, waarvan er één onder de lagere regeling valt. In dat geval geldt het hoogste bedrag aan incassokosten dat voor één van de termijnbetalingen in die herinnering geldt.

Voor een consumentenschuld van € 3.500 in 2026 bedragen de maximale incassokosten bijvoorbeeld € 475. Dat is 15% van de eerste € 2.500 (€ 375) plus 10% van de resterende € 1.000 (€ 100). De schuldeiser mag een lager bedrag rekenen. Dit voorbeeld veronderstelt een geldige herinnering. In dit voorbeeld geldt geen uitzondering voor herhaalde termijnbetalingen of voor een niet-geregistreerde incassodienstverlener.

Voor de berekening worden rekeningen van dezelfde schuldeiser die in één herinnering kunnen staan, bij elkaar opgeteld. De uitzondering voor herhaalde termijnbetalingen blijft daarbij van toepassing. Een nieuwe schuld die later ontstaat, kan nieuwe kosten met zich meebrengen. Er kan ook rente van toepassing zijn. Aparte herinnerings-, administratie- en behandelingskosten mogen niet bovenop de incassokosten komen.

Je mag btw alleen toevoegen wanneer de schuldeiser een incassodienst gebruikt waar btw over verschuldigd is en de schuldeiser die btw niet terug kan vragen. In de betalingsherinnering moeten beide zaken duidelijk staan: dat terugvragen van btw voor de schuldeiser niet mogelijk is en dat de incassokosten met het btw-tarief omhooggaan. Als het bedrag niet klopt, dien je schriftelijk bezwaar in.

Je beschermde inkomen wanneer er beslag is gelegd

Bij beslag op of verrekening van inkomen houdt de beslagvrije voet een deel van je loon, uitkering of pensioen buiten schot. Voor geld dat al op je bankrekening staat, bestaat een afzonderlijk beslagvrij bedrag. Vraag aan de deurwaarder welke vorm van bescherming in jouw brief wordt genoemd.

Kijk bij beslag op inkomen of deze regels en gegevens kloppen:

• Wie beslag legt, moet jou een overzicht sturen. Daarin staan de beslagvrije voet en de gegevens over inkomen, huishouden en wonen die zijn gebruikt.
• Ook als je inkomen laag is, gaat ten minste 5% van je netto-inkomen naar schuldeisers.
• Controleer de gegevens en de berekening op Uw beslagvrije voet. Klopt het bedrag niet? Neem dan zo snel mogelijk contact op met degene die beslag heeft gelegd, het liefst binnen 4 weken.
• Als je inkomen, woonsituatie of huishouden verandert, kan het bedrag veranderen. Een verhoging gebeurt niet vanzelf. Voor iemand met bijstand wordt de berekening echter automatisch opnieuw gedaan.

Bewaar de brief waarin de berekening staat

Voeg bewijs toe aan je verzoek om correctie en houd kopieën achter. Vraag degene die beslag legt om de ingangsdatum schriftelijk te bevestigen. De gemeente kan je helpen de berekening te controleren.

Problemen die vaak voorkomen

De gemeente is te laat

Bepaal eerst welk onderdeel te laat is: het eerste gesprek of het formele besluit. Herinner de gemeente er schriftelijk aan dat je een aanvraag hebt gedaan. Vermeld de datum van je aanvraag en de Wgs-termijn die daarvoor geldt. Als de beslistermijn voorbij is, vraag Het Juridisch Loket om advies over een ingebrekestelling. Een gesprek dat te laat plaatsvindt, betekent niet dat je aanvraag is afgewezen. Blijf ook tijdens het wachten actie ondernemen als je een brief krijgt over ontruiming of afsluiting.

Wanneer een schuldeiser de regeling weigert

Al één weigering kan ervoor zorgen dat een minnelijke regeling niet doorgaat. Vraag je schuldhulpverlener of een dwangakkoord in jouw geval passend is en of je voldoet aan de eisen voor de Wsnp.

De NVVK-regel is dat schuldeisers met dezelfde wettelijke voorrang in een voorstel allemaal hetzelfde percentage van hun schuld terugkrijgen. Als je één oude schuldeiser extra betaalt, kun je die regel doorbreken en daarmee het voorstel schaden. Overleg daarom eerst met je schuldhulpverlener voordat je extra betaalt.

Schulden van je partner

Of je moet opdraaien voor schulden van je partner, is afhankelijk van de datum van jullie huwelijk of geregistreerd partnerschap en van de afspraken over vermogen. Als vóór 1 januari 2018 een algehele gemeenschap van goederen is ontstaan, kunnen de schulden en bezittingen van je partner onder die gemeenschap vallen.

Sinds 1 januari 2018 is een beperkte gemeenschap van goederen de standaard. Bezittingen en schulden die daarvoor privé waren, blijven in de regel privé. Schulden die al gezamenlijk waren, en veel schulden die tijdens het huwelijk of partnerschap ontstaan, kunnen wel gezamenlijk zijn. Huwelijkse voorwaarden kunnen dit veranderen. Bewaar bewijsstukken van wat van wie is en vraag advies over jouw situatie.

Schulden wanneer je zelfstandige bent

Vraag de gemeente om hulp bij zakelijke én persoonlijke schulden. Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) kan tijdelijke steun voor je inkomen of bedrijfskapitaal geven, dikwijls in de vorm van een lening. Of je hulp krijgt en hoe die hulp eruitziet, hangt af van je situatie, je bezittingen en je onderneming.

Als je eigenaar bent van een eenmanszaak, vennoot in een VOF (vennootschap onder firma) of beherend vennoot in een CV (commanditaire vennootschap), kun je de Wsnp aanvragen. Voor een BV (besloten vennootschap) is dat niet mogelijk.

Meestal komt een onderneming tijdens de Wsnp te stoppen. De rechter-commissaris kan wel toestemming geven om onder voorwaarden verder te gaan. Volgens de richtlijnen gaat de rechtbank er normaal van uit dat er een geloofwaardige inschatting is dat het bedrijf netto meer opbrengt dan loondienst of een uitkering. De rechter-commissaris bepaalt de voorwaarden, ook voor financiële controles en het beperken van risico’s. Overleg met je schuldhulpverlener wat de gevolgen zijn voordat je je uitschrijft bij KVK (Kamer van Koophandel). De gids voor zzp’ers (zelfstandigen zonder personeel) legt de fiscale en zakelijke basis uit.

Een bedrijf biedt schuldhulp tegen betaling aan

Schuldhulp via de gemeente kost niets. Aan betaalde schuldbemiddeling zijn beperkingen verbonden. De overheid waarschuwt voor bedrijven die deze dienst tegen betaling en zonder toestemming aanbieden. Voor een Wsnp-verzoek heb je nog altijd een verklaring nodig van een instantie die die verklaring volgens de wet mag afgeven. Laat de gemeente of Het Juridisch Loket vóór je ondertekent of opzegt controleren wie de aanbieder is, wat de dienst inhoudt, wat de totale kosten zijn en wat de opzegvoorwaarden zijn. De voorgestelde regels van de Wet schuldregelen zijn nog niet van kracht.

Hulp die je vandaag kunt vragen

Krijg je een brief waarin ontruiming, afsluiting of beëindiging van je zorgverzekering dreigt? Meld de datum die daarin staat aan de gemeente wanneer je om hulp vraagt. Vraag bij een dagvaarding of beslag ook om juridisch advies. Blijf brieven openen terwijl de gemeente je aanvraag beoordeelt.

Betaal waar dat kan je lopende huur, energie, water, eten en zorgverzekering. Overleg met je schuldhulpverlener voordat je oude schuldeisers betaalt. Voor gratis en anoniem eerste advies kun je Geldfit bellen op 0800-8115. Bij een wettelijke termijn of een geschil neem je contact op met Het Juridisch Loket.

Met toeslagen kun je steun krijgen voor je lopende kosten. Kijk in het overzicht hieronder of je recht hebt op huurtoeslag en zorgtoeslag. Voor gemeentelijke belastingen is kwijtschelding misschien mogelijk. Voor een DUO-lening voor inburgering gelden andere regels.

Ga verder op de pagina die past bij je volgende vraag:

• Toeslagen: controleren welke je kunt krijgen
• Gemeentelijke belastingen: wanneer kwijtschelding mogelijk is
• Kwijtschelding van de DUO-lening voor inburgering

Officiële bronnen

• Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (versie van 1 juli 2026) - De geldende regels voor gemeentelijke schuldhulp: inwoners en rechtmatig verblijf, vroegsignalering, termijnen voor het eerste gesprek, besluiten, voorwaarden en de adempauze via de rechter.
• Rijksoverheid: Waar moet ik schuldhulpverlening aanvragen? - Waar je hulp aanvraagt, de termijnen van 4 en 8 weken en bij spoed, mogelijke afwijzingen, de minnelijke en wettelijke route en het verschil tussen bezwaar en een klacht.
• Rijksoverheid: Wat doet de gemeente om mij te helpen bij schulden? - Gratis gemeentelijke hulp, budgetbeheer, schuldbemiddeling, saneringskrediet en de adempauze via de rechter van maximaal 6 maanden.
• Rijksoverheid: Gemeenten kunnen sneller signaleren van schulden - Meldingen van betalingsachterstanden door woningverhuurders, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en zorgverzekeraars, waarna de gemeente contact moet aanbieden.
• Rijksoverheid: Betalingsachterstand huurder melden bij gemeente - De herinnering, het contact en de informatie die een verhuurder vóór een melding moet geven, en wat er gebeurt als de huurder bezwaar maakt.
• Rijksoverheid: Hoe tref ik een betalingsregeling met mijn schuldeisers? - Gewone betalingsregelingen, vrijwillige instemming van schuldeisers, gemeentelijke hulp en leningen via een kredietbank.
• NVVK: Saneringskredieten en sociale leningen - De huidige norm van 18 maanden voor een saneringskrediet en waarom deze vorm niet bij elke situatie past.
• Rechtspraak: Aanvragen wettelijke schuldsanering (Wsnp) - Toelating tot de Wsnp, aanvraagstukken, ondernemingsvormen van natuurlijke personen, verzoeken aan de rechter, verplichtingen en beroep binnen 8 dagen via een advocaat.
• Rechtspraak: Wettelijke schuldsanering (Wsnp) - De Wsnp-duur van 18 maanden, verlenging tot maximaal 5 jaar, uitzonderingen op de schone lei, de BKR-registratie van 5 jaar na de schone lei en klachten over de bewindvoerder.
• Rijksoverheid: Wat kan ik doen als de overheid te laat beslist? - Een ingebrekestelling na het verstrijken van de beslistermijn, een mogelijke dwangsom en beroep bij de rechter als een besluit uitblijft.
• Rijksoverheid: Verschillen tussen curatele, bewind en mentorschap - Wat beschermingsbewind omvat, de bevoegdheden van de bewindvoerder en de verschillen met curatele en mentorschap.
• Rijksoverheid: Curatele, beschermingsbewind of mentorschap aanvragen - Wie een verzoek bij de kantonrechter kan indienen, de procedure en waarom een advocaat niet verplicht is.
• Rijksoverheid: Kan mijn energieleverancier de levering afsluiten? - Herinneringen, een poging tot persoonlijk contact, het aanbieden van een betalingsregeling en bescherming tegen beëindiging van het energiecontract.
• Rijksoverheid: Wat gebeurt er als ik mijn zorgpremie niet betaal? - Aanmelding bij het CAK na 6 maanden, inhouding van de premie, voortzetting van de basisverzekering, beperkingen bij overstappen en beëindiging van de regeling.
• CAK: Regeling betalingsachterstand zorgpremie - De bestuursrechtelijke premie van € 172,70 in 2026, hoe die wordt geïnd en waarom de oude schuld bij de zorgverzekeraar hierdoor niet daalt.
• Rijksoverheid: Wanneer krijg ik te maken met een incassobureau? - De herinnering voordat een consument incassokosten moet betalen en de bevoegdheden die een incassobureau niet heeft.
• Rijksoverheid: Wanneer krijg ik te maken met een gerechtsdeurwaarder? - De bevoegdheid om een dagvaarding te betekenen en beslag te leggen met een vonnis of uitvoerbaar dwangbevel.
• Rijksoverheid: Hoeveel betaal ik voor incassokosten? - De wettelijke staffel, het minimum van € 40, het samenvoegen van rekeningen en de beperkte uitzondering voor btw.
• Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten - De staffel, het gebruikelijke minimum van € 40, het maximum van € 6.775, de uitzondering voor herhaalde termijnbetalingen en de twee vereiste btw-verklaringen in de herinnering.
• Rijksoverheid: Hoe weet ik of mijn beslagvrije voet klopt? - De berekening bij beslag op inkomen, de minimale afdracht van 5%, de brief met gegevens, het advies om binnen 4 weken te reageren en automatische herberekening bij bijstand.
• Rijksoverheid: Beslagvrij bedrag bij bankbeslag - Het aparte beschermde bedrag bij beslag op geld op een bankrekening.
• Rijksoverheid: Heb ik ook schulden als mijn partner schulden heeft? - Hoe de datum van het huwelijk of partnerschap, de regels voor gemeenschap van goederen en bewijs bepalen of je aansprakelijk bent voor schulden van je partner.
• Ondernemersplein (overheidsinformatie voor ondernemers): Financiële problemen oplossen - Gemeentelijke hulp bij zakelijke geldproblemen en het verschil tussen de minnelijke en wettelijke route voor ondernemers die natuurlijke personen zijn.
• Ondernemersplein: Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) - Mogelijke tijdelijke inkomenssteun of bedrijfskapitaal via de gemeente en de voorwaarden per situatie.
• Rijksoverheid: Sneller en beter hulp bij problematische schulden - De huidige beperkingen op betaalde schuldbemiddeling zonder toestemming en het voorstel voor de Wet schuldregelen, dat nog niet geldt.
• Rijksoverheid: Hoe kom ik van mijn schulden af? - Gratis en anonieme hulp via Geldfit op 0800-8115 en verwijzing naar gemeentelijke, juridische of maatschappelijke hulp.
• Algemene wet bestuursrecht: besluiten en bezwaar - De bezwaartermijn van 6 weken, toegestane opschorting van beslistermijnen en de regels voor een ingebrekestelling.
• Faillissementswet: regels voor de Wsnp - Wie de verklaring mag afgeven, de toets voor een onredelijke weigering, uitzonderingen bij toelating en voortzetting van een onderneming.
• Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 96 - De herinnering voor consumenten en het samenvoegen van rekeningen, ook bij herhaalde termijnbetalingen binnen dezelfde rechtsverhouding.
• Staatsblad (officiële publicatie van wetten en besluiten) 2024, 44: incassokosten bij herhaalde termijnbetalingen - De grens van € 266,67, de terugblik van 6 maanden, kosten van € 40 en € 20 en herinneringen voor meerdere termijnbetalingen.
• Wet kwaliteit incassodienstverlening: versie van 1 oktober 2026 - De registratieplicht, uitzonderingen voor bepaalde beroepen en bescherming in artikel 18 tegen niet-geregistreerde of geschorste incassodienstverleners.
• Rijksoverheid: Niet-geregistreerde incassodienstverleners vanaf 1 oktober 2026 - De nieuwe bescherming tegen incassokosten en oplopende wettelijke rente; de oorspronkelijke schuld blijft verschuldigd.
• Justis (dienst van het ministerie van Justitie en Veiligheid): Register incassodienstverlening - Het officiële register waarin je een incassodienstverlener kunt controleren.
• Overheid.nl: Wetsvoorstel schuldregelen - Het voorstel is nog in voorbereiding; de consultatie eindigde op 17 augustus 2026.
• CAK: Betalen via CJIB - Betaalverzoeken als inhouding niet mogelijk is en het gebruik van zorgtoeslag voor de betaling.
• CAK: Betalen via loon of uitkering - Inhouding op inkomen en mogelijke gedeeltelijke inning via CJIB.
• ACM (Autoriteit Consument en Markt): Problemen met je energierekening - Beëindiging van het contract door de leverancier en fysieke afsluiting door de netbeheerder.
• Rechtspraak: Recofa-richtlijnen voor schuldsaneringsregelingen - De richtlijnen van Recofa, het overleg van rechters over faillissementen en schuldsanering: sluiting van de onderneming tijdens de Wsnp, met mogelijke toestemming van de rechter-commissaris om door te gaan.
• Rechtspraak: Zelfstandig ondernemen tijdens de Wsnp - Niet-bindende richtlijnen voor een geloofwaardige inschatting van bedrijfsinkomsten, financiële controles en voorwaarden van de rechter-commissaris tijdens de Wsnp.
• Nationale ombudsman: Klachten over de gemeente - Eerst klagen bij de gemeente en daarna bij de eigen ombudsman of de Nationale ombudsman, afhankelijk van de gemeente.
• Uw beslagvrije voet - Beschermd inkomen na beslag, controle van de brief en wijzigingen doorgeven binnen 4 weken.
• Uw beslagvrije voet: bescherming van inkomen - Beslag op inkomen, verrekening van belastingteruggaven en uitvoerbare notariële akten als basis voor beslag.
• Raad voor Rechtsbijstand: Klachten over de Wsnp-bewindvoerder - Klachten over de zaak naar de rechter-commissaris, gedragsklachten eerst naar de organisatie en een aparte route voor bewindvoerders die advocaat zijn.
• Rijksoverheid: Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen - Gemeenten beoordelen aanvragen en bepalen voor welke lokale belastingen kwijtschelding mogelijk is.
• Dienst Toeslagen: Recht op toeslagen - Huurtoeslag en zorgtoeslag kunnen helpen bij de lopende kosten, als je aan de voorwaarden voldoet.
• Energieregeling: huidige bescherming bij gas en elektriciteit - Artikelen 2.44–2.47: schriftelijke herinneringen, betalingsregelingen, klachten, termijnen en bewijs bij schuldhulp, onafhankelijke medische verklaringen en een nieuw contract na beëindiging.
• Rijksoverheid: Ingangsdatum kortere aflosperiode voor minnelijke schuldregelingen - Het overheidsadvies om vanaf 1 juli 2023 voor nieuwe regelingen een aflosperiode van 18 maanden voor te stellen, ook bij schuldbemiddeling; de eigen afspraken bepalen de duur.
• Staatsblad 2007, 192: voorwaarden voor toelating tot de Wsnp - Artikel 288: veroordelingen voor misdrijven, 5 jaar vanaf het onherroepelijk worden tot de aanvraag, mogelijke langere termijnen en de uitzondering als de oorzaken onder controle zijn.
• NVVK: Module Schuldregeling (januari 2025) - Gelijke aflospercentages per rang van schuldeisers, uitzonderingen door wettelijke voorrang, de norm van 18 maanden en doelgebonden fondsbetalingen als uitzondering op de afdracht van inkomen boven het vtlb.
• Staatsblad 2012, 141: incassokosten en btw - Artikel 2, lid 3 en de toelichting: de herinnering moet uitdrukkelijk melden dat de schuldeiser de btw niet kan terugvragen en dat de incassokosten met dat btw-percentage worden verhoogd.
• Staatsblad 2012, 78: gronden om gemeentelijke schuldhulp te weigeren - Wgs artikel 3, lid 3: fraude met financiële schade voor een overheidsinstantie, na een onherroepelijke veroordeling of onherroepelijke bestraffende bestuurlijke sanctie.
• Publicatie Energieregeling: voorwaarden voor het aanbieden van een betalingsregeling - Artikel 2.44 maakt onderscheid tussen een aanbod om contact op te nemen in een herinnering en het daadwerkelijk aanbieden van een redelijke, passende betalingsregeling, op verzoek of tijdens persoonlijk contact.
• Rijksoverheid: Centraal Justitieel Incassobureau - De officiële naam en website van CJIB.