Beginnen als zzp’er (zelfstandige zonder personeel) in Nederland

Check je werkrecht voordat je je inschrijft

Onderzoek eerst of je verblijfsstatus toestaat dat je als zelfstandige werkt. Als je activiteit aan de ondernemerscriteria voldoet, kies je een rechtsvorm en schrijf je je in bij KVK. Voor de inschrijving betaal je in 2026 € 85,15. Of je KVK-inschrijving klopt en wat je belastingstatus is, wordt apart beoordeeld. Maak met je klant afspraken over welk werk je doet en op welke manier je betaald krijgt. Zet daarna geld opzij voor belasting, verzekeringen en pensioen.

Ben je nieuwkomer en wil je in Nederland een eigen bedrijf starten? Met deze gids zet je de stappen in de goede volgorde.

Mag je werken als zelfstandige?

Je hebt de nationaliteit van een EU-land (Europese Unie), een EER-land (Europese Economische Ruimte) of Zwitserland

Met de nationaliteit van een EU-land, EER-land of Zwitserland mag je als zelfstandige werken zonder werkvergunning.

Heb je een andere nationaliteit?

Kijk voordat je een opdracht aanneemt naar de aantekening op je verblijfskaart. Er moet op staan dat je als zelfstandige mag werken of dat je vrij mag werken. Ontbreekt die aantekening, dan heb je een aparte verblijfsvergunning nodig voor arbeid als zelfstandige. Ook je klant moet nagaan of jij het werk mag uitvoeren. De aantekening ‘Arbeid is vrij toegestaan. TWV niet vereist’ wil zeggen dat je vrij mag werken. TWV is de afkorting van tewerkstellingsvergunning. Wat de verschillende aantekeningen betekenen, staat in gids over werkrechten. In IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) wordt de aparte vergunning voor zelfstandigen uitgelegd.

Heb je de Turkse nationaliteit? Voor je aanvraag als zelfstandig ondernemer geldt dan niet het gewone puntensysteem. Wel moet je bedrijf een wezenlijk Nederlands economisch belang dienen. RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) beoordeelt dat met behulp van je ondernemingsplan. Kijk in IND-regels voor Turkse ondernemers voordat je de aanvraag voorbereidt.

Ben je een Oekraïense vluchteling?

Voor Oekraïense vluchtelingen bestaat een aparte regel als ze als zelfstandige werken. Heb je geen verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige, dan moet je klant een TWV voor jou regelen. Met je KVK-inschrijving krijg je een bedrijfsnummer, maar geen werkrecht. Je klant moet ook jouw status controleren. Als de opdracht volgens de wet eigenlijk loondienst is, kunnen de vergunningsregels voor werknemers van toepassing zijn.

Schrijf je bedrijf in bij KVK

Controleer eerst of je voldoet aan de ondernemerscriteria van KVK. Zzp en zelfstandig werken op basis van opdrachten zeggen iets over hoe je werkt; het zijn geen rechtsvormen. KVK beoordeelt of je zelfstandig producten of diensten aanbiedt en daarvoor een commerciële vergoeding ontvangt. Daarnaast moet je regelmatig buiten je familie- of vriendenkring werken. KVK vraagt ook naar je klanten, concurrenten, investeringen en risico’s. Verder telt mee of je je werk zelf kunt organiseren.

Soms voldoet een eenmalige bijverdienste niet aan de criteria van KVK. Toch kan het inkomen belast zijn en kunnen de btw-regels (belasting over de toegevoegde waarde) gelden.

De meeste starters kiezen voor een eenmanszaak. De stappen hieronder horen bij die rechtsvorm.

Voor een eenmanszaak hoef je geen UBO (uiteindelijk belanghebbende) in te schrijven.

Een eenmanszaak kan meerdere activiteiten, handelsnamen en werknemers hebben. Voor schulden en vorderingen ben je zelf aansprakelijk. Een bv (besloten vennootschap) heeft eigen wettelijke rechten en plichten. Bij een bv komen meer formaliteiten kijken. Ook bij een bv kun je persoonlijk aansprakelijk zijn, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur of een persoonlijke garantie. Vergelijk daarom risico’s, verwachte winst en kosten voordat je een rechtsvorm kiest.

Schrijf je in vanaf 1 week vóór je startdatum en uiterlijk 1 week erna. De afspraak voor de identiteitscontrole mag al 3 maanden vóór de start plaatsvinden. Als je zo vroeg naar KVK gaat, gaat je inschrijving officieel in vanaf 1 week vóór de startdatum.

De inschrijving regel je zo:

1. Maak het KVK-formulier klaar met DigiD (waarmee je inlogt bij de overheid).
2. Maak een afspraak bij een KVK-kantoor.
3. Neem een geldig identiteitsbewijs mee plus de adresdocumenten die KVK verlangt.
4. Betaal de eenmalige inschrijfvergoeding van € 85,15 in 2026. Deze vergoeding mag je als zakelijke kosten aftrekken.

Voor het formulier heb je een BSN (burgerservicenummer), een handelsnaam en een beschrijving van je activiteiten nodig. Meestal is een Nederlands bezoekadres verplicht. Is dat een ander adres dan je woonadres? Neem dan een huurcontract, koopcontract of ondertekende toestemming voor het gebruik mee. Woon je in een grensregio, dan is een buitenlands adres toegestaan als je kunt aantonen dat je regelmatig in Nederland onderneemt.

Na je inschrijving ontvang je bericht van de Belastingdienst

KVK stuurt je gegevens door naar Belastingdienst. Binnen 10 werkdagen bekijkt de Belastingdienst of je voor de btw als ondernemer geldt. Word je voor de btw geregistreerd, dan krijg je per post twee nummers: een btw-id (btw-identificatienummer) en een omzetbelastingnummer. Schrijf je KVK-nummer op en bewaar de brieven van de Belastingdienst.

Vermeld je btw-id op je facturen en in openbare bedrijfsinformatie. Je omzetbelastingnummer gebruik je alleen als je contact hebt met de Belastingdienst.

Misschien ben je gewend dat één inschrijving ook je belastingstatus bepaalt. Hier moet je je KVK-inschrijving, je btw-status en je ondernemerschap voor de inkomstenbelasting apart houden.

Houd na elke betaling geld voor belasting apart

De btw die je ontvangt, is niet geld dat je vrij mag uitgeven. Houd dat bedrag apart. Zet ook geld opzij voor inkomstenbelasting en de bijdrage Zvw (Zorgverzekeringswet). Met een voorlopige aanslag kun je je betalingen over het jaar verdelen. Zo voorkom je dat je de definitieve belasting over jaar 1 op hetzelfde moment moet betalen als de vooruitbetaling voor jaar 2.

Maak afspraken voordat je met een klant begint

Spreek vóór de start af wat je doet, wat het kost en wanneer de klant betaalt. Je offerte of overeenkomst van opdracht moet overeenkomen met de manier waarop je echt werkt. Werk je via een platform of tussenpersoon? Onderzoek met wie je het contract sluit, wie je werk goedkeurt, wie betaalt en wie de dagelijkse werkzaamheden aanstuurt. Dat kunnen verschillende partijen zijn. Een tussenpersoon haalt het risico op schijnzelfstandigheid niet weg. Bij schijnzelfstandigheid werk je als opdrachtnemer, terwijl het werk volgens de wet loondienst is.

Neem deze afspraken op in de overeenkomst:

• Vermeld de partijen, het werk, het afgesproken resultaat en de manier waarop de klant het goedkeurt. Leg de begin- en einddatum vast en bepaal wat onder meerwerk valt.
• Leg het uurtarief of de vaste prijs vast, plus de kosten en of de prijs inclusief btw is. Maak afspraken over wanneer je factureert en wanneer de klant betaalt.
• Spreek af wie eigenaar wordt van wat je maakt. Regel geheimhouding, verplichtingen rond persoonsgegevens en wie apparatuur of toegang levert.
• Leg de grenzen van aansprakelijkheid vast, evenals verplichte verzekeringen en rechten bij annulering of beëindiging. Spreek af hoe je geschillen oplost en het recht van welk land geldt.
• Leg alleen afspraken vast over zelfstandigheid, vervanging en ondernemersrisico als je in de praktijk ook op die manier werkt. Wat in een contract staat, is niet belangrijker dan hoe het dagelijks gaat.

Je bent niet verplicht om algemene voorwaarden te gebruiken. Als je ze toch hanteert, moet de klant vóór de overeenkomst een goed leesbare kopie krijgen die hij kan bewaren. Het is niet voldoende om ze alleen bij KVK of een rechtbank te deponeren.

Voor Nederlandse opdrachten tussen bedrijven geldt, als je niets afspreekt, een betaaltermijn van 30 dagen. Spreek je een termijn af, dan is die normaal gesproken maximaal 60 dagen. Een langere termijn moet je kunnen rechtvaardigen en mag voor geen van beide partijen nadelig zijn. Een grootbedrijf moet een mkb-bedrijf (midden- en kleinbedrijf) of een zelfstandige leverancier binnen 30 dagen betalen. Nadat de uiterste betaaldatum is verstreken, kunnen wettelijke handelsrente en minimaal € 40 incassokosten gelden. Voor particuliere klanten gelden andere aanmaningsregels.

Btw uitrekenen, op de factuur zetten en aangeven

In 2026 is het algemene btw-tarief in Nederland 21%. Het tarief van 9% en vrijstellingen zijn alleen van toepassing op specifieke producten en diensten. Voor vrijstelling bij zorg en onderwijs gelden eveneens voorwaarden. Kijk of jouw dienst daaraan voldoet.

Werk je voor een klant in het buitenland, dan bepalen de dienst en het type klant welke btw-regels gelden. Voor veel diensten aan een bedrijf in een ander EU-land hoef jij geen btw te betalen: je verlegt de btw naar de klant. Controleer het btw-nummer van de klant. Vermeld beide btw-id’s en de woorden ‘btw verlegd’ op de factuur. Vaak moet je de dienst ook in de opgaaf ICP (intracommunautaire prestaties) zetten.

Diensten voor particuliere klanten in het buitenland breng je meestal met Nederlandse btw in rekening. Op die regel bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld voor digitale diensten, vastgoed en evenementen. Kijk vóór het factureren naar het land van de klant en het soort dienst met het btw-hulpmiddel van de Belastingdienst.

Welke gegevens horen op je factuur te staan?

Op een volledige factuur staan meestal de volgende gegevens:

• Je officiële naam, of een handelsnaam die samen met je adres en plaatsnaam is geregistreerd. Zet je adres, btw-id en KVK-nummer erbij als je staat ingeschreven. Vermeld daarnaast de naam en het adres van de klant op de factuur.
• Een factuurnummer dat uniek is en opvolgend, plus de datum van de factuur.
• Een heldere beschrijving en de hoeveelheid of omvang van de dienst. Noem ook de leverdatum of, bij een vooruitbetaling, de datum daarvan.
• Het nettobedrag en, als dat nodig is, de prijs per eenheid, het btw-tarief en het btw-bedrag. Zet nettobedragen apart voor leveringen met verschillende btw-tarieven. Bij vrijstelling of verlegging gebruik je de verplichte tekst.
• Het btw-id van de klant wanneer dat verplicht is bij een zakelijke transactie binnen de EU.

Noem ook het totaalbedrag, de betaaltermijn die je hebt afgesproken en je bankgegevens, zodat de klant kan betalen. Voor sommige situaties gelden andere factuurregels, bijvoorbeeld bij een vereenvoudigde factuur of een transactie met het buitenland.

Wanneer moet je een factuur sturen en btw-aangifte doen?

Stuur de factuur uiterlijk op de 15e dag van de maand die op de levering volgt. Werk je met het factuurstelsel, dan bepaalt de factuurdatum meestal in welk tijdvak je de btw aangeeft. Dat geldt ook wanneer de klant nog niet heeft betaald. Stuur je de factuur te laat, dan geef je de btw aan in het tijdvak waarin je de factuur eigenlijk had moeten versturen. Bij het kasstelsel geef je btw aan op basis van de betalingen die je ontvangt. Controleer welk stelsel voor jouw bedrijf geldt.

Doe je aangifte in Mijn Belastingdienst Zakelijk. In je belastingbrief staat voor welk tijdvak je aangifte doet. Meestal is dat per kwartaal. Voor een bedrijf dat in Nederland is gevestigd, moeten maand- en kwartaalaangiften uiterlijk op de laatste dag van de volgende maand binnen zijn. Ook je betaling moet dan binnen zijn. De jaaraangifte over 2026 moet uiterlijk op 31 maart 2027 binnen zijn. Controleer welke uiterste datum voor jou geldt.

Als er een aangifte voor je klaarstaat, moet je die ook indienen wanneer je geen omzet hebt. Dat heet een nihilaangifte. De Belastingdienst stuurt na je aangifte geen betaalverzoek. Gebruik daarom zelf het betalingskenmerk en betaal op tijd. Blijf iedere gevraagde aangifte doen totdat het portaal of een brief aangeeft dat de verplichting is gestopt.

Is de KOR (kleineondernemersregeling) geschikt voor jouw bedrijf?

In 2026 is de KOR vrijwillig voor btw-ondernemers die in Nederland zijn gevestigd. De omzet die meetelt mag niet meer dan € 20.000 bedragen, zowel in het kalenderjaar waarin je je aanmeldt als in het kalenderjaar daarvoor. De KOR-voorwaarden van de Belastingdienst leggen uit welke omzet meetelt.

Als je de KOR wilt gebruiken, doorloop dan deze stappen:

1. Wacht tot je beide btw-nummers hebt.
2. Schrijf je in via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Doe dat ten minste 4 weken voordat de ingangsdatum ingaat die je wilt.
3. Blijf aangifte doen totdat in je bevestigingsbrief de ingangsdatum staat.

Deelnemen kan pas vanaf het eerstvolgende kwartaal of aangiftetijdvak.

Als je de KOR gebruikt, bereken je in de regel geen btw en doe je geen normale btw-aangifte. Ook mag je geen btw over aankopen aftrekken. Heb je in het verleden btw op investeringen afgetrokken, dan is het mogelijk nodig die aftrek aan te passen.

Verkoop je grond of gebouwen die je zakelijk gebruikt, of rechten daarop? Dan gelden de normale btw-regels. Hetzelfde geldt voor nieuwe of bijna nieuwe vervoermiddelen die je naar een ander EU-land levert. Soms is een incidentele btw-aangifte nodig. Bekijk de uitleg over incidentele btw-aangifte van de Belastingdienst. Als je aangifte moet doen, vraag die dan na het betreffende kwartaal zelf schriftelijk aan bij je belastingkantoor.

Gaat je jaaromzet door één transactie boven € 20.000 uit? Dan moet je over de volledige transactie btw berekenen en je meteen afmelden voor de KOR. Wil je er vrijwillig mee stoppen, meld je dan ten minste 4 weken vóór het aangiftetijdvak waarin je wilt stoppen af. Na het stoppen kun je de rest van dat kalenderjaar en het jaar daarna niet opnieuw meedoen.

Inkomstenbelasting voor je werk als zelfstandige

Voor een eenmanszaak bereken je de winst als omzet minus de zakelijke kosten die je mag aftrekken. Door je KVK-inschrijving en je btw-status ben je niet automatisch ondernemer voor de inkomstenbelasting. De Belastingdienst let onder andere op zelfstandigheid, of het bedrijf wordt voortgezet, de verwachte winst, de omvang, klanten en ondernemersrisico.

Valt je werk niet onder loondienst, maar ben je voor de inkomstenbelasting ook geen ondernemer? Geef het inkomen dan op als inkomsten uit overig werk. De kosten die je voor dat werk maakt, kunnen wel aftrekbaar zijn. Je hebt dan geen recht op ondernemersaftrek of de mkb-winstvrijstelling.

Je mag alleen het zakelijke gedeelte van je kosten aftrekken. Privé-uitgaven verlagen je bedrijfswinst niet. Splits gemengde kosten voor telefoon, reizen en apparatuur tussen zakelijk en privégebruik. Een werkruimte thuis is slechts in een beperkt aantal gevallen aftrekbaar. Kosten van een bedrijfsmiddel dat langer dan een jaar meegaat, moet je soms over meerdere jaren aftrekken. Btw terugvragen en kosten aftrekken voor de inkomstenbelasting zijn twee verschillende berekeningen.

Heb je winst uit je bedrijf of inkomsten uit overig werk, dan kun je daarnaast een aparte Zvw-aanslag krijgen. Het bijdragepercentage is in 2026 4,85%, met een maximumbijdrage-inkomen van € 79.409. In je belastingaangifte wordt de grondslag berekend en wordt rekening gehouden met ander inkomen. Gedurende het jaar kun je voorlopige aanslagen inkomstenbelasting en Zvw aanvragen of aanpassen.

In de gids over inkomstenbelasting voor nieuwkomers wordt uitgelegd wat box 1 (inkomen uit werk en woning) is en hoe de aangifte over het migratiejaar werkt.

Van welke aftrek kun je in 2026 gebruikmaken?

Eerst zorgen de aftrekbedragen voor een lagere winst. Daarna bereken je de mkb-winstvrijstelling van 12,7% over het deel van de winst dat na de ondernemersaftrek overblijft. De tabel vermeldt per regeling welke voorwaarden gelden.

Bij brede tabellen kun je horizontaal scrollen.

Normaal gesproken kan de zelfstandigenaftrek niet meer bedragen dan je winst vóór ondernemersaftrek. Anders is het als je recht hebt op startersaftrek: dan vervalt die beperking. Wat je niet hebt gebruikt, mag je in de daaropvolgende 9 jaar benutten. Dat kan alleen voor het deel van de winst dat in dat latere jaar boven de zelfstandigenaftrek uitkomt.

Om aan het urencriterium te voldoen, moet je in één kalenderjaar ten minste 1.225 uur in je onderneming stoppen. Start je pas midden in het jaar, dan verandert de eis niet: die blijft 1.225 uur. Administratie, het werven van klanten en productontwikkeling kunnen ook meetellen. Die uren moet je daadwerkelijk hebben gemaakt en hebben vastgelegd. Schrijf per datum op wat je hebt gedaan, zodat je uren geloofwaardig overkomen.

Daarnaast geldt gewoonlijk dat je meer dan de helft van je totale werktijd aan je onderneming moet besteden. Heb je in ten minste 1 van de afgelopen 5 jaren niet als ondernemer gefunctioneerd, dan hoeft deze tweede voorwaarde niet.

Voor 2026 geldt dat het fiscale voordeel van de ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling maximaal tegen een tarief van 37,56% wordt berekend.

Wat is het effect van de aftrek op je belastbare winst?

Neem dit voorbeeld: in 2026 ben je starter, je hebt de AOW-leeftijd nog niet bereikt en je voldoet aan de voorwaarden voor de aftrek. Stel je winst vóór ondernemersaftrek is € 40.000. Trek daar € 1.200 zelfstandigenaftrek en € 2.123 startersaftrek vanaf; dan houd je € 36.677 over. De mkb-winstvrijstelling van 12,7% komt neer op ongeveer € 4.658. Daarmee is je belastbare winst ongeveer € 32.019. De aftrek verlaagt de winst waarover je belasting betaalt dus met ongeveer € 7.981. Toch betekent dat niet dat je € 7.981 minder belasting betaalt. Het bedrag dat je aan belasting kwijt bent, is afhankelijk van tarieven, heffingskortingen en ander inkomen.

Check of jouw opdracht neerkomt op schijnzelfstandigheid

Van schijnzelfstandigheid is sprake als iemand opdrachtnemer wordt genoemd, maar het werk wettelijk als loondienst geldt. De Wet DBA (deregulering beoordeling arbeidsrelaties) regelt de verantwoordelijkheden van de opdrachtgever en de opdrachtnemer. Voor de beoordeling weeg je alle omstandigheden samen.

Bij die beoordeling spelen deze punten een rol:

• Wat voor werk het is, hoe lang het duurt en wie bepaalt op welke manier en op welk moment je werkt.
• Hoe je werk in de organisatie van de klant past en of je het werk persoonlijk moet uitvoeren.
• Op welke manier de overeenkomst is ontstaan, hoe de vergoeding wordt vastgesteld en uitbetaald, en hoeveel je verdient.
• Je ondernemersrisico en de manier waarop je naast deze opdracht als ondernemer actief bent.

Niet één afzonderlijk punt is beslissend. Een hoog tarief, meerdere klanten, een bv of een afspraak over vervanging vormen op zichzelf geen bewijs dat je zelfstandig bent. Als je via een platform of tussenpersoon werkt, let dan op wie de leiding over het werk heeft. Kijk daarnaast naar de eindklant. Bepaal wie juridisch gezien je opdrachtgever is.

Sinds 1 januari 2025 houdt de Belastingdienst weer vast aan de gewone regels bij de handhaving. Correcties reiken gewoonlijk niet verder terug dan die datum. Als er sprake is van kwaadwillendheid of als aanwijzingen worden genegeerd, kunnen correcties wel verder teruggaan, meestal tot maximaal 5 jaar. In 2026 kan de Belastingdienst vergrijpboetes opleggen wanneer er opzet of grove schuld is. Volgens de Belastingdienst zelf worden in 2026 geen verzuimboetes opgelegd.

Vanaf 6 september 2024 keurt de Belastingdienst geen nieuwe modelovereenkomsten meer goed. Goedgekeurde overeenkomsten die op die datum geldig waren, blijven bruikbaar tot en met 31 december 2029. Dat geldt zelfs als er een eerdere einddatum in staat. De daadwerkelijke manier van werken moet wel overeenstemmen met wat is afgesproken.

De voorgestelde Zelfstandigenwet is nog niet van kracht. Wel is er een afzonderlijke wet aangenomen die een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst introduceert bij een laag uurtarief. Die wet treedt in werking op 31 december 2026.

Zorg dat het contract aansluit bij hoe je feitelijk werkt

De keuzehulp van de overheid over arbeidsrelaties biedt een aanwijzing, maar vormt geen juridische zekerheid. Praat met je klant over de feiten en bewaar bewijsstukken. Als het werk als loondienst kwalificeert, sluit dan een arbeidsovereenkomst of pas de uitvoering van de opdracht aan.

Als de klant bepaalt hoe je in zijn organisatie werkt en jij weinig ondernemersrisico draagt, onderzoek dan of het werk in feite loondienst is. Bespreek een helder resultaat, de vrijheid om zelf te kiezen hoe en wanneer je werkt, en werkelijk ondernemersrisico. Beoordeel daarna samen met je klant nogmaals alle feiten.

Zorg voor verzekeringen en voorzieningen bij ziekte, schade en pensioen

Als zelfstandige krijg je niet automatisch toegang tot werknemersverzekeringen of een pensioenregeling. Neem de kosten van zulke dekking op in je tarief. Vergelijk je tarief pas daarna met het bruto uurloon van iemand in loondienst. Bekijk per risico welke dekking je nodig hebt.

• Ziekte en arbeidsongeschiktheid: via UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) kun je een particuliere AOV (arbeidsongeschiktheidsverzekering) vergelijken met een vrijwillige Ziektewet- of WIA-verzekering (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, bedoeld voor langdurige arbeidsongeschiktheid).
• Aansprakelijkheid: letsel of schade aan eigendommen valt onder een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. Financiële schade als gevolg van een beroepsfout wordt gedekt door een beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Het kan zijn dat je beroep, sector of klant dekking verplicht stelt.
• Zwangerschap: als je aan de voorwaarden voldoet, kom je mogelijk in aanmerking voor een ZEZ-uitkering (Zelfstandige en Zwanger).
• Laag inkomen: informeer bij je gemeente of je steun kunt krijgen via het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen). De gemeente beoordeelt zowel je situatie als je bedrijf.
• Werkloosheid: door als zelfstandige opdrachten te doen, bouw je gewoonlijk geen WW-rechten (Werkloosheidswet) op. Zorg daarom voor een financiële buffer en kijk je afspraken over beëindiging en opzegging na.
• Pensioen: meestal bouw je per verzekerd jaar 2% AOW op. Daardoor krijg je als nieuwkomer misschien geen volledige AOW. Een pensioenregeling voor je bedrijfstak kan verplicht zijn. Is dat niet het geval, dan kun je denken aan een lijfrente of een andere privévoorziening.

Een AOV is doorgaans vrijwillig. Bij vrijwillige UWV-verzekeringen wordt je eerdere verzekering meegeteld. Gewoonlijk moet je je binnen 13 weken na het einde van je verplichte werknemersverzekering aanmelden.

Volg je de gebruikelijke UWV-route, dan moet je in het jaar voordat je zelfstandige wordt verplicht verzekerd zijn geweest voor ziekte en arbeidsongeschiktheid. Een onderbreking mag niet langer dan 60 dagen duren. Blijf je daarnaast in loondienst, dan is aanmelden op elk moment mogelijk. In dat geval moet je ten minste 3 jaar verplicht verzekerd zijn geweest. Vraag bij UWV welke route voor jou geldt wanneer je je baan opzegt of minder gaat werken.

Een verplichte basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid is voorlopig nog een voorstel. Het wetsvoorstel Wet BAZ (basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen) is op 23 maart 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd. De precieze regels en de ingangsdatum zijn nog niet bekend. Zorg in de tussentijd voor de dekking die je nodig hebt, zolang het voorstel nog wordt besproken.

Vallen de Nederlandse verzekeringsregels onder jouw situatie, dan heb je ook als zelfstandige een Nederlandse basiszorgverzekering nodig. Met de gids over zorgverzekeringen kun je nagaan of deze verplichting voor jou geldt, ook bij situaties over de grens.

Beheer je administratie, bankzaken en deadlines

Pak je administratie en betalingen zo aan:

• Facturen, contracten, bankgegevens en de onderliggende administratie moet je ten minste 7 jaar bewaren. Voor gegevens over onroerende zaken en voor de btw-Unieregeling binnen het éénloketsysteem (OSS) geldt een bewaartermijn van 10 jaar. Digitale gegevens bewaar je digitaal, samen met de programma's waarmee je ze kunt lezen en doorzoeken.
• Neem de voorwaarden van je bankrekening door. Wettelijk gezien is een zakelijke bankrekening voor een eenmanszaak niet verplicht. Het kan echter zijn dat je bank zakelijk gebruik van een privérekening niet toestaat. Een aparte rekening maakt het makkelijker om zicht te houden op btw, kosten en openstaande facturen.
• Zorg dat je zicht houdt op je btw-tijdvakken, eventuele ICP-opgaven, de jaarlijkse inkomstenbelasting, voorlopige aanslagen en de Zvw. Schrijf ook op wanneer verzekeringen worden verlengd en wanneer contracten aflopen. Je bent niet verplicht om een programma of adviseur te gebruiken. Zakelijke kosten daarvoor kunnen aftrekbaar zijn.

Je eenmanszaak stoppen

Wil je je eenmanszaak beëindigen? Volg dan deze volgorde:

1. Maak opdrachten af of geef ze over aan iemand anders.
2. Zorg dat openstaande facturen worden betaald.
3. Betaal je schulden.
4. Beslis wat er gebeurt met je voorraad en bedrijfsmiddelen.
5. Kijk naar opzegtermijnen, nog openstaande vorderingen en de dekking voor vorderingen die later nog kunnen komen.
6. Stop contracten en verzekeringen of wijzig ze.
7. Schrijf je uit bij KVK.

Zodra je bent uitgeschreven, geeft KVK dit door aan de Belastingdienst. Blijf alle aangiften indienen die in Mijn Belastingdienst Zakelijk van je worden gevraagd. Wacht op de brief over de laatste btw-aangifte. Komen bedrijfsmiddelen waarvoor je eerder btw hebt afgetrokken in privégebruik terecht? Dan moet je misschien btw over de actuele waarde betalen.

Vermeld de uitkomst van het stoppen in de inkomstenbelasting voor het jaar waarin je stopt. Daarbij kan stakingswinst horen: winst die ontstaat doordat je de onderneming beëindigt.

Je administratie moet je gedurende de hele bewaartermijn bewaren.

Informeer bij je bank hoelang je rekening na je uitschrijving open kan blijven. Bewaar bankafschriften en leg de eindadministratie vast voordat je de rekening en je toegang afsluit.

Veelvoorkomende problemen aanpakken

Je klant geeft leiding aan jou alsof je een werknemer bent

Een contract kan werk dat in de praktijk loondienst is, niet veranderen. Onderzoek wie zeggenschap heeft over je uren, werkwijze, werkplek en verlof. Beschrijf hoe je werk binnen een team past. Schrijf op wie het risico draagt wanneer werk overgedaan moet worden of een klant niet betaalt. Ga na of iemand anders je daadwerkelijk kan vervangen. Verander de manier van werken samen of kies voor loondienst. De gids over arbeidsovereenkomsten legt uit welke bescherming voor werknemers dan geldt.

Je klant betaalt te laat

Kijk of de juiste juridische klant een geldige factuur heeft ontvangen. Onderzoek of de klant het geleverde werk betwist. Stuur een schriftelijke herinnering, bewaar het bewijs van levering en houd je aan je contract. Gaat het om een Nederlandse zakelijke schuld? Dan kunnen vanaf de dag na de uiterste betaaldatum wettelijke handelsrente en minimaal € 40 incassokosten gelden. Bij een particuliere klant stuur je eerst een aanmaning met daarin de incassokosten. Reken die kosten pas nadat de betaaltermijn van 14 dagen voorbij is. Win advies in voordat je verdere stappen onderneemt bij een betwiste vordering of een vordering uit het buitenland.

Je eerste belastingaanslagen komen op hetzelfde moment

Pas je boekhouding en je schatting van de winst aan. Zet btw apart en vraag voorlopige aanslagen voor inkomstenbelasting en Zvw aan. Wijzig de schatting wanneer je winst of ander inkomen verandert. Lukt het niet om op tijd te betalen? Neem dan vóór de uiterste datum contact op met de Belastingdienst. De aangifte moet je nog altijd indienen.

Je vergunning staat werk als zelfstandige niet toe

Zorg dat je de vereiste toestemming hebt voordat je werk aanneemt of een factuur stuurt. Gaat het om Oekraïense vluchtelingen zonder verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige? Dan moet de klant een TWV krijgen. Vraag bij de IND welke route van toepassing is. Een KVK-nummer, een contract of een platformaccount verandert niets aan de aantekening op je verblijfskaart. Als het werk volgens de wet loondienst is, kan je klant de werknemersroute nodig hebben.

Heb je vragen over belasting, je vergunning of je arbeidsrelatie? Vraag advies aan de bevoegde instantie of aan een gekwalificeerde adviseur voordat je je eerste factuur stuurt.

• Een Nederlandse bankrekening openen
• Inkomstenbelasting voor nieuwkomers

Officiële bronnen

• KVK: Kan ik mij als zzp’er inschrijven? - waarom zzp en zelfstandig werken op basis van opdrachten manieren van werken zijn en geen rechtsvormen
• Business.gov.nl: Wanneer ben je ondernemer in Nederland? - waarom KVK, de btw en de inkomstenbelasting elk een eigen beoordeling hebben
• Business.gov.nl: Inschrijven bij KVK - de inschrijfperiode en eisen voor DigiD, BSN en het Nederlandse bedrijfsadres
• KVK: Inschrijfvergoeding - de eenmalige inschrijfvergoeding van € 85,15 in 2026 en de aftrekbaarheid ervan
• KVK: Moet je organisatie UBO’s inschrijven? - waarom een eenmanszaak geen uiteindelijk belanghebbende hoeft in te schrijven
• KVK: Eenmanszaak - persoonlijke aansprakelijkheid, handelsnamen, activiteiten en personeel
• Business.gov.nl: Werkvergunningen voor zelfstandigen - de werkrechten van EU-, EER- en Zwitserse burgers en de benodigde aantekeningen voor anderen
• IND: Verblijfsvergunning zelfstandig ondernemer - de aparte verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige en de voorwaarden
• Business.gov.nl: Btw-tarieven en vrijstellingen - de tarieven van 21% en 9% en de voorwaarden voor vrijstelling per dienst
• Business.gov.nl: Btw op diensten in het buitenland - de verschillende btw-regels voor buitenlandse bedrijven en particuliere klanten
• Business.gov.nl: Factuureisen - verplichte factuurgegevens, de verzendtermijn en unieke opeenvolgende nummers
• Business.gov.nl: Btw-aangifte doen - toegewezen aangiftetijdvakken, nihilaangiften en uiterste aangifte- en betaaldatums
• Belastingdienst: Voorwaarden KOR - de omzetgrens van € 20.000 in het aanmeldjaar en vorige kalenderjaar en welke omzet meetelt
• Belastingdienst: Aanmelden voor de KOR - online aanmelden minstens 4 weken vóór de gewenste ingangsdatum en aangifte blijven doen tot de bevestiging
• Belastingdienst: Afmelden voor de KOR - btw over de transactie die de omzetgrens overschrijdt, direct afmelden en tijdelijk niet opnieuw kunnen deelnemen
• Belastingdienst: Controleer of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting - de aparte beoordeling van ondernemerschap voor de inkomstenbelasting
• Belastingdienst: Zakelijke kosten - aftrek van zakelijke kosten, gemengde uitgaven en bedrijfsmiddelen
• Belastingdienst: Zelfstandigenaftrek 2026 - de aftrek van € 1.200, € 2.123 extra voor starters, de grens aan het belastingvoordeel en doorschuiven van onbenutte aftrek
• Belastingdienst: Mkb-winstvrijstelling - de vrijstelling van 12,7%, de volgorde van de aftrek en het ontbreken van een urencriterium
• Belastingdienst: Urencriterium - de eis van 1.225 uur, de extra tijdseis en de uitzondering voor starters
• Belastingdienst: Bijdragepercentages Zvw 2026 - het tarief van 4,85% en het maximumbijdrage-inkomen van € 79.409 in 2026
• Belastingdienst: Voorlopige aanslag voor een startende ondernemer - een voorlopige aanslag aanvragen en wijzigen om te voorkomen dat belastingaanslagen tegelijk komen
• Rijksoverheid: Vragen over schijnzelfstandigheid - de beoordeling van alle omstandigheden samen, ook bij platforms en tussenpersonen
• Belastingdienst: Handhaving arbeidsrelaties - correcties vanaf 2025 en het boetebeleid in 2026
• KVK: Wet DBA - de gevolgen voor opdrachtgever en opdrachtnemer en waarom de feitelijke werkwijze bepalend is
• KVK: Algemene voorwaarden aan je klant geven - voorwaarden vóór de overeenkomst beschikbaar stellen en waarom alleen deponeren niet genoeg is
• Business.gov.nl: Betaaltermijnen en incassokosten - zakelijke betaaltermijnen, wettelijke handelsrente en incassokosten
• Business.gov.nl: Bedrijfsverzekeringen regelen - bedrijfs- en beroepsaansprakelijkheid en verzekeringseisen van een beroep, sector of klant
• UWV: Vrijwillige verzekering voor zelfstandigen - voorwaarden voor vrijwillige ziekte- en arbeidsongeschiktheidsverzekering en de aanvraagtermijn van 13 weken
• Business.gov.nl: Pensioen voor zelfstandigen - AOW, verplichte pensioenregelingen en particuliere pensioenmogelijkheden
• SVB (Sociale Verzekeringsbank): AOW opbouwen - de opbouw van 2% per verzekerd jaar en waarom nieuwkomers soms geen volledige AOW krijgen
• Business.gov.nl: Administratie bewaren - bewaartermijnen van 7 en 10 jaar en digitale toegankelijkheid
• KVK: Heb je een zakelijke bankrekening nodig? - de wettelijke regel voor een eenmanszaak en de rekeningvoorwaarden van de bank
• KVK: Wat je moet doen na uitschrijving - de melding van KVK aan de Belastingdienst, aangifte blijven doen en gegevens bewaren
• Business.gov.nl: Laatste btw-aangifte bij het stoppen van je bedrijf - btw over achterblijvende bedrijfsmiddelen en aangifte blijven doen tot de Belastingdienst het einde bevestigt
• KVK: Mijn inschrijvingen - de mogelijkheid om 3 maanden van tevoren een afspraak te hebben en wanneer de inschrijving officieel wordt
• Belastingdienst: Btw-identificatienummer en omzetbelastingnummer - het verschillende gebruik van beide nummers en de beoordeling binnen 10 werkdagen
• KVK: Besloten vennootschap (bv) - eigen rechtspersoonlijkheid, formaliteiten en uitzonderingen op de bescherming tegen persoonlijke aansprakelijkheid
• Ondernemersplein (overheidsinformatie voor ondernemers): Bestuurdersaansprakelijkheid en persoonlijke aansprakelijkheid - persoonlijke aansprakelijkheid bij onbehoorlijk bestuur en persoonlijke garanties
• Belastingdienst: Factuureisen - verplichte gegevens, prijzen per eenheid waar nodig en afwijkende factuurregels
• Belastingdienst: Uiterste aangifte- en betaaldatums - de uiterste aangifte- en betaaldatums per maand, kwartaal en jaar in 2026 voor in Nederland gevestigde bedrijven
• Belastingdienst: Btw bij uitgezonderde diensten in het buitenland - uitzonderingen voor onder meer digitale diensten, vastgoed en evenementen
• Belastingdienst: Hulpmiddel btw bij internationale diensten - het soort dienst en het land van de klant controleren vóór je factureert
• Belastingdienst: Wat meedoen met de KOR betekent - geen gewone btw-aangiften, geen aftrek van voorbelasting en mogelijke herziening bij investeringen
• Belastingdienst: Wanneer ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting? - de beoordeling van ondernemerschap en inkomsten uit overig werk
• Belastingdienst: Inkomsten uit overig werk in 2026 - aftrekbare kosten en het ontbreken van recht op ondernemersaftrek
• Belastingdienst: Bedrijfsruimte - de beperkte aftrek voor een werkruimte thuis
• Business.gov.nl: Mkb-winstvrijstelling - het ontbreken van een urencriterium voor de winstvrijstelling
• Belastingdienst: Geen nieuwe modelovereenkomsten meer - het stoppen met beoordelen op 6 september 2024 en het gebruik van bestaande geldige goedkeuringen tot en met 2029
• Rijksoverheid: Hulpmiddelen voor het beoordelen van arbeidsrelaties - de keuzehulp geeft een aanwijzing en soms moet de feitelijke werkwijze veranderen
• Rijksoverheid: Voorstel Zelfstandigenwet - het wetsvoorstel ligt in oktober 2026 ter consultatie voor
• Staatsblad (officiële publicatie van wetten en besluiten) 2026, 207: Ingangsdatum rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief - de afzonderlijke aangenomen wet gaat op 31 december 2026 in
• Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 96 - minimale zakelijke incassokosten en de aanmaning met een betaaltermijn van 14 dagen voor consumenten
• UWV: ZEZ-uitkering bij zwangerschap - de voorwaarden voor een zwangerschapsuitkering voor zelfstandigen
• Rijksoverheid: Regels bijstand voor zelfstandigen (Bbz) - de beoordeling door de gemeente en verschillende vormen van steun aan ondernemers
• Rijksoverheid: Wetsvoorstel Wet BAZ ingediend - het aanbieden van het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer op 23 maart 2026
• KVK: Voorgestelde verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering - het voorstel geldt nog niet en de regels en ingangsdatum staan nog niet vast
• SVB: Vragen over de verzekering voor de Wlz (Wet langdurige zorg) - de Nederlandse zorgverzekeringsplicht hangt af van welke verzekeringsregels van toepassing zijn
• KVK: Wat je moet regelen voordat je je bedrijf stopt - voorbereidingen voor het stoppen en verzekeringsdekking voor latere vorderingen
• Ondernemersplein: Buitenlandse zzp’er inhuren - de Nederlandse regels over werkrechten en de uitzondering voor Oekraïense vluchtelingen
• Belastingdienst: Incidentele btw-aangifte - wanneer een ondernemer die normaal is vrijgesteld toch een btw-aangifte moet aanvragen
• Belastingdienst: Factuurstelsel - btw boeken op de factuurdatum en de uitzondering voor te laat verstuurde facturen
• Staatsblad 2012, 647: Zakelijke incassokosten - de minimale incassokosten van € 40 en het moment waarop die verschuldigd worden
• Rijksoverheid: Betalingsherinneringen en incassokosten - de betaaltermijn van 14 dagen voor consumenten en het vermelden van de incassokosten in de aanmaning
• Belastingdienst: Inloggen en machtigen voor Mijn Belastingdienst Zakelijk - toegang tot het zakelijke belastingportaal en inlogmogelijkheden per rechtsvorm
• KVK: Opdrachten controleren op schijnzelfstandigheid - aansturing door de klant, werken binnen diens organisatie, ondernemersrisico en opdrachten met een afgesproken resultaat
• IND: Turkse zelfstandigen