Je verblijfsstatus is bepalend voor de vraag of je mag werken.
Mensen met de nationaliteit van een EU-land (Europese Unie), een EER-land (Europese Economische Ruimte) of Zwitserland hebben geen Nederlandse werkvergunning nodig om te werken. Heb je een andere verblijfsstatus? Kijk dan naar het officiële bewijs dat nu geldt en naar de regels die bij die status horen. Moet er een tewerkstellingsvergunning (TWV) komen? Dan is je werkgever degene die die vergunning eerst moet aanvragen. Bij een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) zijn er twee documenten nodig voordat jouw baan is toegestaan.
Deze gids is bedoeld voor situaties waarin je een baan begint, een andere werkgever krijgt of wilt nagaan welke arbeidsrechten je hebt. Welk werk je mag uitvoeren, volgt uit je verblijfsstatus. Je kaart, een brief van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) of een verblijfsaantekening (sticker van de IND) kan aantonen dat je die rechten hebt. Bekijk de passage over werk altijd samen met de einddatum.
Raak je je kaart kwijt? Dat betekent niet automatisch dat je verblijfsstatus stopt. Toch heeft je werkgever bewijs nodig waaruit blijkt dat je mag werken. Vraag de IND om een vervangend document en vraag ook welk bewijs je werkgever kan gebruiken. Een burgerservicenummer (BSN), een baanaanbod of een aanvraag die nog loopt, is op zichzelf geen bewijs dat je mag werken.
Welke arbeid is toegestaan met jouw verblijfsstatus?
Kijk in de eerste kolom welke status je hebt. Lees vervolgens de voorwaarden die onder de tabel staan. Voor een TWV dient je werkgever een aanvraag in bij UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen).
Tabellen die breed zijn, kun je zijwaarts scrollen.
| Je status | Werk in loondienst | Vergunning voor de werkgever |
|---|---|---|
| Burger van de EU, EER of Zwitserland; artikel 50-document (verblijfsdocument na Brexit); EU-familiedocument | Vrije toegang zolang je status geldig is | Geen TWV |
| Reguliere vergunning of asielvergunning voor onbepaalde tijd; Nederlandse vergunning EU-langdurig ingezetene | Vrije toegang | Geen TWV |
| Partner van een Nederlander | Vrije toegang | Geen TWV |
| Partner van een andere vergunninghouder | Hangt af van de persoon bij wie je woont; lees je eigen kaart | TWV, vrije toegang of geen werk |
| Kennismigrant | Passende baan, normaal bij een erkend referent; erkenning is niet verplicht bij de Turkse nationaliteit; zelfstandig werk daarnaast | Ander werk in loondienst naast die baan vereist een TWV |
| Studievergunning | Kies maximaal 16 uur per week, of voltijd in juni, juli en augustus | Werkgever heeft een TWV nodig |
| Zoekjaar (vergunning voor 1 jaar om werk te zoeken) | Vrije toegang tijdens de vergunning van 1 jaar | Geen TWV |
| Asielaanvraag minstens 6 maanden in behandeling | Hangt af van de voorwaarden en je actuele bewijs van arbeidsrechten | Werkgever heeft meestal een TWV nodig; zie hieronder de uitzondering voor het W-document (identiteitsbewijs voor asielzoekers) |
| Geldige verblijfsvergunning asiel | Vrije toegang | Geen TWV |
| Nu onder tijdelijke bescherming voor Oekraïne | Betaald werk met een arbeidscontract en bewijs van de IND | Geen TWV; werkgever meldt bij UWV |
Met een geldig paspoort of identiteitsbewijs kun je laten zien dat je burger bent van de EU, de EER of Zwitserland. Britse nieuwkomers hebben na de Brexit meestal een vergunning nodig. Een artikel 50-verblijfsdocument toont je rechten uit het terugtrekkingsakkoord en geeft vrije toegang tot werk. Heb je niet de EU-nationaliteit, maar maak je als familielid gebruik van de EU-rechten voor vrij verkeer? Controleer dan je eigen EU-familiedocument. De nationaliteit van je referent alleen bewijst niet welke arbeidsrechten jij hebt.
Welke gegevens vind je op je kaart en op de andere documenten?
Aan de achterzijde van een Nederlandse verblijfskaart vind je het verblijfsdoel en de arbeidsmarktaantekening; dat is de tekst die aangeeft welk werk je mag verrichten. Een GVVA gaat samen met een aanvullend document waarop de werkgever en de voorwaarden staan. Zoek de tekst van jouw document op in de eerste kolom. De tweede kolom legt uit wat die tekst betekent.
Misschien ben je gewend dat een verblijfsvergunning zonder meer alle soorten werk toestaat. Controleer in dat geval ook de arbeidsmarktaantekening en de aanvullende documenten die eventueel gelden.
Bij brede tabellen is horizontaal scrollen mogelijk.
| Tekst op je document | Wat je mag doen |
|---|---|
| Arbeid vrij toegestaan. TWV niet vereist | Je mag vrij in loondienst werken zolang je status geldig is. Je werkgever heeft geen TWV nodig. |
| Arbeid als kennismigrant en als zelfstandige toegestaan, andere arbeid toegestaan met TWV | Je mag werken in je kennismigrantenbaan als die aan de voorwaarden voldoet en daarnaast als zelfstandige. Ander werk in loondienst naast die baan vereist een TWV. |
| TWV vereist voor arbeid van bijkomende aard, andere arbeid in loondienst niet toegestaan | Studentenregel: werk alleen binnen de toegestane weekuren of zomerregeling nadat je werkgever een TWV heeft gekregen. |
| Arbeid niet toegestaan | Deze vergunning staat werk in loondienst niet toe. Een uitzondering voor stage of vrijwilligerswerk kan eigen voorwaarden hebben. |
Neem de arbeidsmarktaantekening samen met je verblijfsstatus en met eventuele aanvullende documenten door. Als je een GVVA hebt, mag je werken bij de werkgever die in het aanvullende document wordt genoemd. In sommige gevallen kan een positieve beslissing van de IND of een verblijfsaantekening je tijdelijke arbeidsrechten aantonen. Houd je precies aan wat daarin over werken staat.
Bij een gereglementeerd beroep, dus een beroep met wettelijke toelatingseisen, kan beroepsregistratie of erkenning nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan verpleegkundige. Dat is iets anders dan de toestemming die je op grond van je verblijfsstatus hebt. De gids over erkenning van buitenlandse diploma’s kan je helpen de juiste route te vinden.
In welke gevallen is een TWV of GVVA nodig?
Voor jouw werk vraagt je werkgever een TWV aan bij UWV. Deze route geldt onder andere voor studenten, voor asielzoekers die aan de voorwaarden voldoen, voor werk van hoogstens 90 dagen en voor sommige personen die al in Nederland wonen. Een TWV kan ook nodig zijn voor werk van langere duur wanneer de werknemer buiten Nederland woont. De werkgever moet aan de voorwaarden voldoen, waaronder de loonregels. Begin pas wanneer de vergunning jouw baan toestaat. Ga je naar een andere werkgever? Dan moet de nieuwe werkgever, als dat nodig is, een eigen TWV regelen.
Met een GVVA krijg je meestal zowel toestemming om te wonen als om te werken. Dit geldt voor werknemers van buiten de EU die hier meer dan 90 dagen komen wonen en werken. Voor sommige vergunningen bestaat een andere route. De aanvraag kan door jou of door je werkgever worden gedaan. De IND adviseert dat de werkgever de aanvraag indient. Bij bepaalde routes is de werkgever verplicht om dit te doen. Je mag pas beginnen nadat je de verblijfskaart én het aanvullende document hebt. Wil je voor een andere werkgever werken? Dan is een nieuwe aanvraag nodig. Wacht tot de documenten die nieuwe baan toestaan.
Per verblijfsvergunning gelden andere voorwaarden
Welke voorwaarden voor werk gelden, hangt af van het type vergunning. Partners, kennismigranten, studenten en personen met een beschermingsstatus hebben verschillende regels.
Vergunningen voor partners en gezinsleden
De partner van een Nederlander heeft vrije toegang tot werk. Bij andere partnervergunningen is de referent degene bij wie je bent komen wonen. Zoek de vergunning van je referent op in de eerste kolom. Daaruit blijkt of je vrij mag werken, of je een TWV nodig hebt, of dat werken niet is toegestaan.
Brede tabellen kun je horizontaal verschuiven.
| Status van je referent | Jouw arbeidsrechten |
|---|---|
| Nederlander | Vrij werken; geen TWV |
| Kennismigrant | Vrij werken; geen TWV |
| Europese blauwe kaart | Vrij werken; geen TWV |
| Overplaatsing binnen een onderneming | Vrij werken; geen TWV |
| Onderzoeker volgens richtlijn (EU) 2016/801 | Vrij werken; geen TWV |
| Essentieel start-up personeel | Vrij werken; geen TWV |
| Verblijfsvergunning zelfstandig ondernemer | Vrij werken, ook als zelfstandige |
| GVVA | Je werkgever heeft een TWV nodig |
| Studievergunning | Werken is niet toegestaan |
Bij andere vergunningen hebben partners vaak dezelfde arbeidsrechten als de referent. Controleer steeds je eigen kaart. Als de referent een tijdelijke vergunning heeft, loopt jouw vergunning op hetzelfde moment af.
Werken als kennismigrant
Een kennismigrant werkt normaal gesproken voor een erkend referent: een werkgever die door de IND is goedgekeurd. Heb je de Turkse nationaliteit? Dan hoeft je werkgever niet erkend te zijn en mag je de aanvraag zelf indienen. Je baan moet voldoen aan de salarisregels. Ook moet je het gebruikelijke loon ontvangen voor dat soort werk. Naast die baan mag je als zelfstandige werken. Voor ander werk in loondienst naast je baan als kennismigrant is een TWV nodig. Wil je uitsluitend als zelfstandige werken? Vraag dan een verblijfsvergunning voor zelfstandig ondernemers of voor een start-up aan.
Raak je je baan kwijt? Dan krijg je van de IND hoogstens 3 maanden om een nieuwe baan te vinden die aan de voorwaarden voldoet. Meestal geldt een maximum van 6 maanden wanneer je op of na 22 mei 2026 werkloos bent geworden. Op dat moment moet je deze vergunning ook ten minste 2 jaar hebben gehad. Ben je vóór 22 mei 2026 werkloos geworden? Dan blijft het maximum 3 maanden.
Heb je te maken gehad met arbeidsuitbuiting? Vraag de IND dan om je uiterste zoekdatum te bevestigen en om uit te leggen wat de einddatum van je vergunning daarvoor betekent. Volgens EU-richtlijn 2024/1233 krijg je 3 extra maanden wanneer bevoegde autoriteiten redelijke gronden zien om aan te nemen dat de houder van een gecombineerde verblijfs- en werkvergunning met bijzonder uitbuitende arbeidsomstandigheden te maken heeft gehad. Die maanden komen boven op de geldende werkloosheidsperiode van 3 of 6 maanden. In de gepubliceerde uitleg van de IND staat voor slachtoffers een maximum van 6 maanden. De bronnen geven dus verschillende informatie. Vraag de IND hoe de EU-regel in jouw situatie geldt.
De zoekperiode gaat in op het moment dat je contract eindigt. Die periode kan nooit langer zijn dan de geldigheidsduur van je vergunning. Een nieuwe baan moet voldoen aan de voorwaarden voor de referent en aan de salarisvoorwaarden. Zowel de oude als de nieuwe werkgever moet de wijziging aan de IND melden.
Werken als je een studievergunning hebt
Heb je een studievergunning? Dan kies je voor werk in loondienst één van twee regelingen: het hele jaar door maximaal 16 uur per week, of alleen in juni, juli en augustus voltijd. Je werkgever moet eerst een TWV verkrijgen. Kies je voor de regeling per week? Dan kun je bijvoorbeeld een winkelbaan van 12 uur per week aannemen. Een baan van 20 uur per week gaat over de grens, ook wanneer je werkgever een TWV heeft.
Loopt de stage als onderdeel van je Nederlandse opleiding? Dan is er geen TWV nodig. Jij, je werkgever en je onderwijsinstelling moeten wel de vereiste stageovereenkomst ondertekenen.
Vanuit de verblijfsregels mag je ook als zelfstandige werken, zonder TWV en zonder maximum aantal uren. Wel moet je aan alle eisen van je studievergunning blijven voldoen, inclusief de eisen voor studievoortgang. Registreer je bij de Kamer van Koophandel (KVK), betaal belasting en kijk of je in Nederland een zorgverzekering nodig hebt.
Werken gedurende het zoekjaar
In het zoekjaar kun je 1 jaar zonder TWV werken, zowel in loondienst als zelfstandig. Deze vergunning is niet te verlengen. Je komt ervoor in aanmerking binnen 3 jaar na bepaalde Nederlandse opleidingen of na onderzoek.
Heb je een buitenlands diploma? Dan loopt de route via bepaalde masteropleidingen, promotietrajecten en postmasteropleidingen. De instelling moet in de top 200 voorkomen op ranglijsten van ten minste 2 van de 3 uitgevers die de IND vermeldt. Die positie op de ranglijsten moet gelden wanneer je afstudeert of je promotie afrondt. Een ranglijst per vakgebied moet aansluiten bij jouw vakgebied. Ook gelden er taalvoorwaarden. Nuffic (Nederlandse organisatie voor internationalisering in het onderwijs) moet het diploma beoordelen. Dat hoeft niet bij erkende opleidingen in Vlaanderen die aan de voorwaarden voldoen.
Door af te studeren veranderen je arbeidsrechten als student niet automatisch. Als je zoekjaaraanvraag nog loopt, zijn vrije arbeidsrechten afhankelijk van je diplomabewijs of onderzoek en van een verblijfsaantekening. Lees de IND-voorwaarden voor het zoekjaar. Zorg vóór je begint voor een sticker waaruit blijkt dat je vrij mag werken.
Asielzoekers en mensen met een asielvergunning
Ben je asielzoeker? Dan heb je meestal een werkgever nodig die een TWV heeft. Je aanvraag moet op dat moment ten minste 6 maanden in behandeling zijn. Zodra die maanden voorbij zijn, mag je niet automatisch werken. UWV kijkt samen met de IND of je aan de voorwaarden voldoet. UWV controleert ook of het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) je opvang biedt. Als je mag werken, gelden dezelfde loonregels als voor Nederlanders. Er is geen jaarlijkse limiet aan het aantal weken dat je werkt.
Een Vreemdelingen Identiteitsbewijs type W, oftewel een W-document, bewijst wie je bent en dat je rechtmatig verblijft. Volgens de IND-uitleg over model 2026 staat op W-documenten die na 12 juni 2026 worden afgegeven geen arbeidsmarktaantekening op de achterkant. Op oudere varianten kan staan dat je een TWV nodig hebt. Staat er "Arbeid vrij toegestaan. TWV niet vereist"? Dan kun je werken zonder TWV.
Volgens de IND-uitleg voor werkgevers worden na 12 juni 2026 geen nieuwe W-documenten meer afgegeven. In de ontvangstbevestiging van je aanvraag staan je rechten. Bij asielaanvragen na die datum hangt de toestemming om na 6 maanden te werken volgens deze uitleg af van de procedure. Laat je werkgever bij UWV je actuele bewijs en de voorwaarden nagaan.
Voor asielaanvragen op of na 12 juni 2026 kan werk op bepaalde gronden worden verboden. Dat geldt onder andere bij bepaalde veiligelandenzaken, onjuiste verklaringen, een overdrachtsbesluit naar een andere EU-lidstaat en risico's voor de openbare orde of nationale veiligheid. In oktober 2026 geldt de wachttijd van 6 maanden nog steeds. Een kortere wachttijd van 3 maanden is nog een plan van de regering.
Heb je een geldige verblijfsvergunning asiel? Dan mag je zonder TWV vrij werken in loondienst en als zelfstandige. Als je verlenging van je tijdelijke asielvergunning hebt aangevraagd voordat die afliep, mag je blijven werken terwijl de IND beslist. Bewaar de bevestiging van de IND of ander actueel bewijs. Voor deze verlenging gelden andere regels dan voor asielzoekers met een lopende asielaanvraag.
Tijdelijke bescherming voor Oekraïne
Val je momenteel onder de Richtlijn tijdelijke bescherming voor Oekraïne? Dan mag je tot en met 4 maart 2028 zonder TWV in loondienst werken. Daarvoor heb je een arbeidscontract en een geldig bewijs van de IND nodig. Je werkgever moet het werk ten minste 2 werkdagen voordat je begint aan UWV melden. Voor zelfstandig werk heeft je opdrachtgever een TWV nodig, behalve als een andere verblijfsvergunning dat werk toestaat.
Wie geen Oekraïense nationaliteit heeft en wiens tijdelijke bescherming alleen gebaseerd was op een tijdelijke Oekraïense verblijfsvergunning, is die bescherming op 4 september 2025 kwijtgeraakt. Mensen die op een andere grond onder de richtlijn vallen, kunnen beschermd blijven. Dat geldt ook voor familieleden die aan de voorwaarden voldoen.
Ga je bij de rechter in beroep? Dan kunnen je rechten onder tijdelijke bescherming blijven doorlopen. Een beroep tegen het besluit dat je bescherming stopt, of tegen een terugkeerbesluit van vóór 4 maart 2024, kan die rechten in stand houden totdat de rechter over het beroep heeft beslist. Gaat het om een terugkeerbesluit van op of na 4 maart 2024? Dan moet de rechter hebben toegestaan dat je het beroep in Nederland afwacht. Op je bewijs moet ook staan dat je mag werken. Controleer je actuele IND-besluit en eventuele andere verblijfsrechten.
Werk als zelfstandige, vrijwilligerswerk en stage
Met een vergunning die vrij werken toestaat, een vergunning voor onbepaalde tijd, een zoekjaarvergunning of een geldige asielvergunning is zelfstandig werk meestal toegestaan. Voor een asielzoeker heeft de opdrachtgever een TWV nodig. Dat geldt ook voor zelfstandig werk onder tijdelijke bescherming voor Oekraïne, tenzij een andere vergunning dat werk toestaat. Laat je huidige status het werk niet toe? Dan is misschien een verblijfsvergunning voor zelfstandig ondernemers of een andere route nodig. Inschrijving bij KVK vervangt die toestemming niet.
Voor onbetaald vrijwilligerswerk of een opleidingsstage kan een aparte uitzondering gelden wanneer werk in loondienst beperkt is. Een organisatie waar een asielzoeker vrijwilligerswerk verricht, heeft een vrijwilligersverklaring van UWV nodig. Dat geldt ook voor vrijwilligerswerk onder tijdelijke bescherming voor Oekraïne. Als asielzoeker kun je zonder TWV stage lopen als onderdeel van een Nederlandse mbo- of hogeronderwijsopleiding. Hiervoor is de vereiste overeenkomst tussen school, werkgever en student nodig. Onder tijdelijke bescherming moeten jij, de werkgever en de school een stageovereenkomst ondertekenen. Controleer de uitzondering voordat je begint. Betaald werk "vrijwilligerswerk" noemen verandert de regels niet.
Heb je een vergunning EU-langdurig ingezetene uit een ander EU-land? Dan mag je niet automatisch in Nederland wonen. Je hebt een Nederlandse vergunning nodig die past bij je verblijfsdoel. De IND-verhuispagina vermeldt een TWV voor de eerste 12 maanden werk. Dat geldt niet voor elke werkroute: met een passende Nederlandse kennismigrantenvergunning mag je die baan zonder TWV uitvoeren. Controleer je vergunningsoort en arbeidsmarktaantekening voordat je begint.
Val je als Turkse burger onder het associatieverdrag tussen de EU en Turkije? Dan verdwijnt de TWV-plicht voor werk in loondienst na 3 jaar bij dezelfde werkgever. Laat de IND je arbeidsverleden en arbeidsmarktaantekening bevestigen voordat je van baan wisselt. Bekijk de IND-regels voor Turkse burgers.
Een andere werkgever, een verlopen kaart of ontbrekend bewijs
Als je een andere baan hebt, je kaart verlopen is of een document ontbreekt, kan een nieuwe aanvraag of nieuw bewijs nodig zijn. Zoek je situatie op in de tabel voordat je begint of verder werkt.
Tabellen die breed zijn, kun je horizontaal scrollen.
| Situatie | Wat je doet |
|---|---|
| Nieuwe werkgever bij een TWV of GVVA | Bij een TWV moet de nieuwe werkgever aanvragen. Bij een GVVA moet jij of je nieuwe werkgever een nieuwe aanvraag doen. Begin pas als de vergunning of documenten de baan toestaan. |
| Nieuwe referent voor een kennismigrant | Controleer of de werkgever een erkend referent is en of de baan aan de salarisregels voldoet. Beide werkgevers moeten de wijziging bij de IND melden. |
| Tijdelijke vergunning loopt af; verlenging is in behandeling | Vraag vóór afloop aan en controleer of je tijdens de verlenging mag doorwerken. Regel actueel IND-bewijs als dat nodig is. |
| Permanente verblijfskaart loopt af | Je permanente verblijfsstatus blijft bestaan. Je mag blijven werken; vernieuw de kaart. |
| Je verblijfsdoel verandert, ook na afstuderen | Een lopende aanvraag geeft niet vanzelf de arbeidsrechten van de nieuwe categorie. Volg je actuele bewijs. |
| Kaart kwijt of gestolen | Doe aangifte bij de politie, regel vervanging en vraag de IND om tijdelijk bewijs. Een als kwijt of gestolen gemelde kaart is ongeldig. |
| 5 jaar onafgebroken een tijdelijke Nederlandse verblijfsvergunning gehad die werk toestaat | Je hoofdverblijf (de plek waar je woont) mag daarna niet naar het buitenland zijn verplaatst. Vraag de IND of je vrij mag werken. Regel het document met de vrije arbeidsmarktaantekening voordat je daarop vertrouwt. |
Welke arbeidsrechten je tijdens een aanvraag hebt, verschilt per vergunning. Voor een kennismigrant kan een positieve beslissing van de IND toestemming geven om te werken voordat de kaart gereed is. In die beslissing moeten de toestemming en de startdatum staan. Maak binnen 2 weken nadat je werkgever de beslissing krijgt een afspraak voor je vingerafdrukken en foto, of om je kaart op te halen.
Je mag als kennismigrant doorwerken met een kaart die verlopen is, zolang je werkgever een verlengingsaanvraag heeft lopen en die nog behandeld wordt. Met een verblijfsaantekening kun je actueel bewijs krijgen.
Bij een verlenging van een GVVA mag je hetzelfde werk bij dezelfde werkgever blijven uitvoeren, mits de IND de aanvraag binnen 4 weken na het einde ontvangt. Als je kaart al verlopen is, heb je een verblijfsaantekening nodig waarop de tekst over je arbeidsrechten staat. Vraag de verlenging aan voordat die afloopt; dat helpt een onderbreking van je verblijfsrecht te voorkomen.
Heb je een kaart als vermist of gestolen opgegeven en vind je die later terug? Dan moet je de kaart bij de IND inleveren.
Als je gewone vergunning nog korter dan 3 maanden geldig is, kun je kiezen voor verlenging of wijziging, in plaats van een aparte vervanging.
Wil je een andere vergunning kiezen? De gids over Nederlandse verblijfsvergunningen helpt je daarbij. Overweeg je permanent verblijf? Lees dan welk inburgeringsbewijs voor permanent verblijf daarvoor nodig is.
Wat je werkgever moet nagaan en welke boetes van toepassing zijn
Je werkgever moet, voordat je start, je originele en geldige identiteitsbewijs controleren, plus het bewijs dat je deze baan mag uitvoeren. Als er een TWV nodig is of een aanvullend document bij een GVVA, dan moet de werkgever dat eveneens controleren. Een BSN alleen betekent niet dat je mag werken.
In oktober 2026 is de standaardboete op grond van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) afhankelijk van de rechtsvorm van de werkgever. Voor een natuurlijk persoon (een individu) die als ondernemer optreedt, bedraagt de standaardboete € 3.000 per persoon die illegaal werkt. Voor stichtingen en verenigingen met een algemeen nuttig doel geldt die € 3.000 uitsluitend voor werk dat niet bedrijfsmatig is en niet bedoeld is om inkomen te verdienen. Andere rechtspersonen (zoals bedrijven met een eigen juridische status) en werkgevers die daarmee gelijkgesteld zijn, betalen € 6.000 per persoon.
De Nederlandse Arbeidsinspectie kan een boete naar beneden of naar boven bijstellen. Daarbij speelt mee hoe ernstig de overtreding is en in welke mate die verwijtbaar is. Een standaardboete van € 6.000 kan, voordat een verhoging wegens herhaling erbij komt, oplopen tot € 11.250. Wordt binnen 5 jaar dezelfde of een vergelijkbare overtreding begaan, dan kan de boete met 50%, 100% of 200% omhooggaan.
Wat je moet controleren voordat je je eerste werkdag begint
Neem voordat je begint deze punten in de onderstaande volgorde door:
- Lees je geldige kaart of een ander bewijsstuk van de IND. Kijk naar de einddatum en naar de passage over werk.
- Leg je bewijs naast de regels van de IND of UWV die bij jouw status horen.
- Overhandig je werkgever het originele identiteitsbewijs en alle werkdocumenten die verplicht zijn.
- Als je documenten niet overeenkomen met je huidige situatie, vraag de IND of UWV om dat recht te zetten.
- Ga na of de TWV, de GVVA-documenten of de werkgeversmelding die nodig zijn, op je startdatum van toepassing zijn.
Een contract, een BSN of een mondelinge toezegging is op zichzelf geen bewijs dat je mag werken. Gebruik vóór je start het officiële bewijs dat op dat moment geldt.
Lees verder in de gids die aansluit bij je volgende stap:
Officiële bronnen
- IND: Buitenlandse werknemer in dienst nemen - Regels voor vrij verkeer, TWV en GVVA, studentenwerk, verlenging van asielverblijf en ontvangstbevestigingen van de IND.
- IND: Verblijfsdocument model 2020 - Waar het verblijfsdoel en de arbeidsmarktaantekening staan, ook op documenten die vrij werken toestaan.
- UWV: Werkvergunningen - Wie een TWV nodig heeft, wie de aanvraag doet en aan welke voorwaarden de werkgever moet voldoen.
- IND: Gecombineerde vergunning verblijf en arbeid (GVVA) - De verblijfskaart, het aanvullend document, de startdatum, verlenging en verandering van werkgever.
- IND: Verblijfsvergunning voor partner - De arbeidsrechten van partners, afhankelijk van de nationaliteit of vergunning van hun referent.
- IND: Kennismigrant - Voorwaarden voor de erkende referent, arbeidsmarktaantekening, het salaris, baanverlies en verlenging.
- IND: Plichten van de referent - Meldplicht, administratieplicht en zorgplicht van referenten en erkende referenten.
- IND: Verblijfsvergunning studie - Regels voor TWV, werkuren, zomerwerk, stages en zelfstandig werk voor studenten.
- IND: Zoekjaar - Wie in aanmerking komt, de duur van 1 jaar, bewijs tijdens de aanvraag en vrije toegang tot werk.
- Nederlandse Arbeidsinspectie: Asielzoekers - Werk na 6 maanden, uitsluitingen vanaf 12 juni 2026, gelijk loon en geen jaarlijkse limiet op het aantal werkweken.
- UWV: Werkvergunning voor een asielzoeker - Bewijs voor de werkgeversaanvraag, stages, zelfstandig werk en vrijwilligersverklaringen.
- IND: Richtlijn tijdelijke bescherming Oekraïne - Bescherming tot en met 4 maart 2028, bewijs en de positie van mensen zonder Oekraïense nationaliteit.
- Rijksoverheid: Werk en inkomen voor vluchtelingen uit Oekraïne - Het arbeidscontract, bewijs en de melding door de werkgever bij tijdelijke bescherming.
- IND: Verblijfsvergunning zelfstandig ondernemer - Wanneer een aparte vergunning nodig is en welk werk in loondienst daarbij is toegestaan.
- IND: Verblijfsaantekening - Wanneer een sticker rechtmatig verblijf kan bewijzen tijdens een lopende aanvraag.
- IND: Verblijfsvergunning kwijt of gestolen - Aangifte bij de politie, vervanging en ongeldigheid van de gemelde kaart.
- IND: Verblijfsdoel wijzigen - Wanneer je een ander verblijfsdoel moet aanvragen en hoe je een onderbreking van je verblijfsrecht voorkomt.
- IND: Verblijfsvergunning onbepaalde tijd - De arbeidsmarktaantekening voor mensen met permanent verblijf die vrij mogen werken.
- Nederlandse Arbeidsinspectie: Boetes Wav - Standaardboetes voor illegale tewerkstelling en mogelijke verlagingen en verhogingen.
- IND: Vreemdelingen Identiteitsbewijs model 2026 - W-documenten die na 12 juni 2026 worden afgegeven hebben geen arbeidsmarktaantekening; oudere varianten en varianten met vrije arbeid blijven in omloop.
- UWV: Werkvergunning voor stage - Voor de uitzondering zonder TWV bij een opleidingsstage in Nederland is een overeenkomst nodig tussen student, werkgever en onderwijsinstelling.
- UWV: Voorwaarden voor een TWV - TWV voor bestaande inwoners, werk tot 90 dagen en langer werk zonder verhuizing naar Nederland; voorwaarden voor de baan.
- IND: Veelgestelde vragen over werk - TWV-aanvragen door de werkgever, GVVA-aanvragen door de werknemer of werkgever na een baanwissel, ontvangstbevestigingen en doorwerken als een permanent verblijfsdocument afloopt.
- Nederlandse Arbeidsinspectie: Documenten controleren - Originele identiteitsdocumenten, controle van arbeidsrechten en waarom een BSN alleen geen toestemming geeft om te werken.
- Rijksoverheid: Werken in een beschermd beroep - Eisen voor beroepskwalificaties en erkenning staan los van toestemming op basis van je verblijfsstatus.
- KVK: Inschrijving en toestemming om te werken - Bedrijfsinschrijving en de aparte verblijfsrechtelijke toestemming voor nieuwkomers van buiten de EU, EER of Zwitserland.
- Ondernemersplein (overheidsinformatie voor ondernemers): Werkregels voor asielzoekers vanaf 12 juni 2026 - Uitsluiting van werk bij risico voor de openbare orde of nationale veiligheid en de controle door IND en UWV.
- Staatsblad (officiële publicatie van wetten en besluiten): Wetgeving over werk voor asielzoekers in 2026 - Artikel IV verplicht tot weigering en intrekking van een TWV bij bepaalde asielprocedures.
- Nuffic: Internationalisering in het onderwijs - De rol van Nuffic en de officiële informatie over buitenlandse diploma’s.
- COA: Opvang en begeleiding - Officiële informatie van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers.
- EU: Richtlijn 2024/1233, Nederlandse tekst - Artikel 11 bepaalt de werkloosheidsperioden en schrijft 3 extra maanden voor bij redelijke gronden om arbeidsuitbuiting aan te nemen.
- Staatscourant (officiële publicatie van regelingen en besluiten van de overheid): Boetebeleid Wet arbeid vreemdelingen 2025 - Bijlage I onderscheidt boetecategorieën, waaronder de voorwaarden voor niet-bedrijfsmatig werk zonder inkomensdoel bij stichtingen en verenigingen met een algemeen nuttig doel.
- Staatsblad: Wijziging Wet arbeid vreemdelingen, artikel 4 - De termijn van 5 jaar gaat over onafgebroken tijdelijk verblijf met toestemming om te werken, zonder daarna het hoofdverblijf naar het buitenland te verplaatsen.
- IND: Afspraak voor een verblijfsaantekening - De officiële naam verblijfsaantekening en de situaties waarin je een sticker kunt krijgen.
- IND: Brexit en het terugtrekkingsakkoord - De officiële term terugtrekkingsakkoord en de bijbehorende verblijfsdocumenten.
- IND: Verblijfsvergunning kwijt of gestolen, Nederlandse pagina - Vervanging behoudt meestal de einddatum; vlak voor afloop kan de IND een brief geven die de resterende verblijfsrechten bevestigt.
- IND: Zoekperiode voor kennismigranten, Nederlandse pagina - De zoekperioden van 3 en 6 maanden, de wijziging op 22 mei 2026, arbeidsuitbuiting en de grens van de einddatum van de vergunning.
- IND: Richtlijn tijdelijke bescherming Oekraïne, Nederlandse pagina - Bescherming voor bepaalde familieleden, het vervallen van bescherming op basis van een tijdelijke Oekraïense verblijfsvergunning en voorwaarden bij beroep.
- IND: Buitenlandse werknemer in dienst nemen, Nederlandse pagina - De melding dat geen nieuwe W-documenten worden afgegeven, bewijs via de ontvangstbevestiging en arbeidsrechten per asielprocedure na 12 juni 2026.
- IND: Documenten en voorwaarden bij een GVVA, Nederlandse pagina - Het aanvullend document, de eis dat je beide documenten hebt vóór de start, aanvraagroutes en doorwerken tijdens een GVVA-verlenging.
- IND: verhuizen met EU-langdurig-ingezetenestatus
- IND: Turkse burgers en werk
