Naar de inhoud
InburgerStap

Wonen

Zo controleer je een huurcontract in Nederland in 2026

Met deze gids kun je nagaan of je huurcontract klopt, de afspraken tijdens je huurperiode controleren en bij je vertrek de juiste acties ondernemen.

Huurcontract
Op deze pagina

Waar moet je in je huurcontract op letten?

Voor de meeste nieuwe huurcontracten voor woonruimte die op of na 1 juli 2024 zijn afgesloten, geldt onbepaalde tijd: er is geen vaste einddatum. Een tijdelijk contract kan alleen als daarvoor een wettelijke uitzondering bestaat. Kijk voordat je tekent naar het soort contract, de kale huur, de servicekosten, de punten en de opzegtermijn. Voor contracten vanaf 1 juli 2023 is de borg niet hoger dan twee maanden kale huur.

In deze gids draait het om huurcontracten voor een woning of kamer in Nederland. De informatie is bruikbaar voordat je tekent, terwijl je huurt en op het moment dat je weggaat.

Stel vast welk type huurcontract je hebt

Begin met de datum waarop je het contract hebt gesloten en met de afspraken die erin staan. Leg die naast de contracten die hieronder staan. Sinds 1 juli 2024 is onbepaalde tijd door de Wet vaste huurcontracten de hoofdregel. Termen zoals ‘tijdelijk’ of ‘vrije sector’ in het contract bepalen niet welke rechten je hebt.

Ben je eraan gewend dat ieder huurcontract een vaste einddatum heeft? Controleer dan hier eerst welk contracttype je hebt. Voor de meeste nieuwe wooncontracten geldt sinds 1 juli 2024 onbepaalde tijd als hoofdregel.

Je kunt brede tabellen horizontaal scrollen.

ContractWanneer geldt het?Hoe kan het eindigen?
Onbepaalde tijdDe hoofdregel voor de meeste nieuwe wooncontracten die vanaf 1 juli 2024 zijn gesloten.Je zegt de huur volgens de regels op. De verhuurder heeft een wettelijke reden nodig. Als je bezwaar maakt, beslist de rechter of de huur eindigt.
Tijdelijke uitzondering: maximaal twee jaarJe moet onder een van de uitzonderingen voor tijdelijke huurcontracten vallen. De precieze voorwaarden staan hieronder.De verhuurder moet 1 tot 3 maanden vóór de einddatum schriftelijk aanzeggen: je laten weten dat de huur eindigt. Jij kunt eerder opzeggen; de verhuurder niet. Bij verlenging wordt het contract voor onbepaalde tijd.
Tijdelijk contract gesloten vóór 1 juli 2024De oude grens was twee jaar voor zelfstandige woonruimte, of vijf jaar voor onzelfstandige woonruimte met gedeelde basisvoorzieningen.De oude regels blijven gelden. Controleer de einddatum en de schriftelijke aanzegging. Bij verlenging wordt het contract voor onbepaalde tijd.
DoelgroepencontractBijvoorbeeld een campuscontract voor studenten, of een contract voor jongeren, ouderen, mensen met een lichamelijke beperking of grote gezinnen.De regels voor doelgroepencontracten geven specifieke redenen om de huur te beëindigen. Dit is een ander contracttype dan de tijdelijke uitzondering van maximaal twee jaar.
Andere afspraken voor een bepaalde tijdBijvoorbeeld tussenhuur met een diplomatenclausule (afspraak dat de verhuurder of een eerdere huurder de woning gaat bewonen). In je contract moet staan wie er na de afgesproken huurperiode gaat wonen en dat je dan moet vertrekken. Die persoon moet nog steeds van plan zijn er te gaan wonen. Een ander voorbeeld is een contract voor bepaalde tijd van langer dan twee jaar.Bij tussenhuur moet de verhuurder de huur volgens de regels opzeggen. Als je bezwaar maakt, beslist de rechter of de huur eindigt. Lees de precieze bepaling en vraag advies voordat je besluit eerder te vertrekken. Bij deze contracten kan tussentijds opzeggen uitgesloten zijn.

Een nieuw tijdelijk uitzonderingscontract mag niet langer dan twee jaar duren. Je moet in ten minste één van de acht wettelijke categorieën vallen. De voorwaarden staan in het Besluit specifieke groepen tijdelijke huurovereenkomst. De eerste vier categorieën hebben te maken met studie, werkzaamheden aan de woning of hulp bij huisvesting:

Brede tabellen zijn horizontaal te scrollen.

SituatieWie komt in aanmerking?
StudieIemand die voor een studie tijdelijk in een andere Nederlandse gemeente woont, of een student uit het buitenland die in Nederland studeert.
Werkzaamheden aan de woningEen huurder die de woning tijdelijk moet verlaten door dringende werkzaamheden of renovatie.
Opvang of sociale noodsituatieIemand die uit de maatschappelijke opvang komt, of in een sociale noodsituatie zit en aantoonbaar dringend woonruimte nodig heeft.
Tweede kansEen huurder van wie de vorige huur door ernstige overlast is beëindigd door de rechter. Of iemand die daarover een afspraak maakte nadat de verhuurder met een rechtszaak dreigde, terwijl een ontruiming wegens overlast zeer waarschijnlijk was.

Voor de uitzondering van ouders die apart wonen, geldt dat ten minste één kind jonger dan 18 moet zijn. De uitzondering voor werk op een eiland is van toepassing op de vijf eilanden die in deze tabel staan:

Je kunt de brede tabellen horizontaal scrollen.

SituatieWie komt in aanmerking?
Overlijden van de huurderEen nabestaande die de woning als hoofdverblijf had toen de huurder overleed en de huur niet volgens de wet kan voortzetten. Het besluit noemt voor deze uitzondering geen leeftijdsgrens.
Ouders die apart wonenEen ouder van één of meer kinderen onder 18 die geen duurzaam gezamenlijk huishouden meer heeft met de andere ouder en bij de kinderen in de buurt wil blijven wonen.
Werk op een eilandIemand die voor werk tijdelijk woonruimte nodig heeft op Ameland, Schiermonnikoog, Terschelling, Texel of Vlieland.
Na asielopvangEen statushouder, iemand met een verblijfsvergunning asiel, die rechtstreeks uit een opvangvoorziening van het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) komt en wacht op permanente huisvesting van de gemeente.

Vraag de verhuurder om te laten zien welke uitzondering op jou van toepassing is. De wettelijke voorwaarden hierboven wegen zwaarder dan een korte samenvatting van de overheid. In een consultatie over huurcontracten in juli 2026 zijn andere contractvormen voorgesteld. Zo'n voorstel is nog geen wet die geldt. Toets je contract aan de regels die nu al van kracht zijn.

Kijk de schriftelijke afspraken na voordat je tekent

Voor afspraken vanaf 1 juli 2023 moet de verhuurder de huur op schrift zetten. Ook moet je schriftelijke informatie over je rechten ontvangen. De Wet goed verhuurderschap verplicht de verhuurder daartoe. Loop bij het begin van de huur het contract, de bijlagen en de opnamestaat na op deze punten:

  • Wie verhuurder en huurder zijn, het adres, wanneer de huur begint, welk contracttype het is en, als die er is, een geldige afspraak over het einde.
  • De kale huur, los van het maandelijkse voorschot voor servicekosten.
  • Hoe hoog de borg is, het bewijs van betaling en de afrekening voor de terugbetaling.
  • Het aantal punten volgens het woningwaarderingsstelsel (WWS, het puntensysteem voor de woning) en de hoogste toegestane kale huur.
  • Hoe een huurverhoging wordt berekend en op welke datum die ingaat.
  • Een ondertekende inventaris en opnamestaat, inclusief meterstanden en foto’s.
  • Afspraken over toegang tot de woning, reparaties en klachten, plus de contactgegevens van het gemeentelijke meldpunt.

Voor nieuwe contracten vanaf 1 januari 2025 is de verhuurder verplicht een WWS-puntentelling te verstrekken.

Meestal mag de verhuurder je woning alleen binnengaan met jouw toestemming. Bij een dringend noodgeval ligt dat anders. Staan er geen afspraken over toegang in je contract? Vraag dan of die op papier worden gezet.

Controleer de kale huur en de WWS-punten

In het WWS bepalen punten voor de kwaliteit van een woning wat de maximale kale huur is. Oppervlakte, energieprestatie en voorzieningen wegen mee.

Neem het Huurprijscheck van de Huurcommissie dat hoort bij jouw woonruimte. Voor een kamer geldt een andere berekening dan voor een zelfstandige woning. Deze bedragen zijn voor 2026.

Brede tabellen kun je zijwaarts scrollen.

WoonruimteWelke controle gebruik je?Wat geldt in 2026?
Zelfstandige woonruimte: eigen ingang, keuken, toilet en badkamerHuurprijscheck voor zelfstandige woonruimteVolgens de puntentabel van 2026 hoort bij 143 punten € 932,93 per maand en bij 186 punten € 1.228,07. Je huursegment hangt ook af van de contractdatum en de kale huur bij de start.
Onzelfstandige woonruimte: een kamer met gedeelde basisvoorzieningenHuurprijscheck voor kamersKamers hebben een aparte puntentabel met wettelijke huurgrenzen. De grenzen van 143 en 186 punten gelden voor zelfstandige woningen.
Woonwagen of standplaatsHuurprijscheck voor woonwagens of standplaatsenHiervoor gelden een eigen puntentabel en een wettelijke maximale huur.

Voor contracten die vóór 1 juli 2024 zijn gesloten, kunnen andere regels van toepassing zijn. Bewaar het eerste contract, de kale huur bij aanvang en de puntentelling. In het gids over huurgrenzen en het puntensysteem staat uitgelegd hoe je een te hoge huur kunt aanvechten.

Wil je laten controleren of de huur bij aanvang klopt? Dien dan binnen zes maanden na de start van de huur een verzoek in bij de Huurcommissie. Als de commissie de huur verlaagt, gaat die verlaging in vanaf de start. Voor tijdelijke uitzonderingscontracten vanaf 1 juli 2024 gaat de Huurcommissie in haar uitleg uit van de datum van ondertekening. Let ook op die datum als je hebt getekend voordat je verhuisde.

Bij een tijdelijk contract van maximaal twee jaar dat vóór 1 juli 2024 is gesloten, geldt een langere termijn: tot zes maanden na het einde van het contract. Een latere controle van gereguleerde huur kan de huur voor de toekomst nog verlagen. Meestal krijg je daarmee niet de huur terug die je vanaf de start te veel hebt betaald.

Houd servicekosten en kale huur gescheiden

De verhuurder mag uitsluitend werkelijke, toegestane servicekosten in rekening brengen en mag daaraan niets verdienen. Zet de maandelijkse voorschotten naast de jaarafrekening. Daarop moeten de kosten, jouw aandeel en het bedrag dat je bijbetaalt of terugkrijgt staan. De afrekening moet je ieder jaar uiterlijk op 1 juli ontvangen.

Vraag de facturen op als je de bedragen niet duidelijk vindt. Kijk na of je verwarming, elektriciteit en andere voorzieningen via de verhuurder betaalt of rechtstreeks aan een leverancier. Staat er alleen één totaalbedrag, zonder aparte kale huur en servicekosten? Vraag de verhuurder dan om de bedragen te splitsen. Het woord ‘inclusief’ op zichzelf zegt niet of verwarming, elektriciteit of schoonmaak in de prijs zit.

Zet de borg en de staat van de woning op papier

De waarborgsom, meestal borg genoemd, is bij contracten vanaf 1 juli 2023 niet hoger dan twee maanden kale huur. Voor oudere contracten geldt een maximum van drie maanden kale huur. Een voorbeeld: je sluit in 2026 een contract met € 900 kale huur en € 100 voorschot voor servicekosten. De borg mag dan maximaal € 1.800 zijn. Het voorschot voor servicekosten telt niet mee.

Als er niets wordt ingehouden, moet de verhuurder de borg binnen 14 dagen na het einde van de huur terugbetalen. Bij inhoudingen die zijn toegestaan, moet je een volledige schriftelijke specificatie van de kosten krijgen. Het restant moet de verhuurder binnen 30 dagen terugbetalen. Deze termijnen staan in het officiële regels voor de waarborgsom.

De verhuurder mag slechts vier soorten kosten inhouden: huur die niet is betaald, servicekosten die niet zijn betaald, schade waarvoor jij verantwoordelijk bent en een niet-betaalde energieprestatievergoeding (een vergoeding voor de energieprestatie van de woning). Normale slijtage en schade door slecht onderhoud van de verhuurder mogen niet worden ingehouden.

Zorg dat je bij het begin zowel de betaling als de toestand van de woning goed vastlegt:

  • Maak het bedrag over via een bankoverschrijving. Bewaar daarnaast het contract, de factuur en het betalingsbewijs.
  • Fotografeer en film elke kamer, met een datum erbij. Leg ook bestaande beschadigingen en de meterstanden vast.
  • Laat beide partijen de inventaris en de beginopnamestaat ondertekenen. Met een helder beginrapport kun je laten zien of schade al bij de start aanwezig was.

Kijk na hoe je de huur correct opzegt

Welke opzegregels gelden, hangt af van het contracttype en van wie de huur beëindigt. Ga je opzeggen? Verstuur dan een aangetekende brief en bewaar het verzendbewijs. Volgens de officiële opzegregels voor huurders is een e-mail of gewone brief ook geldig als de verhuurder de ontvangst bevestigt.

Je kunt brede tabellen horizontaal scrollen.

Wie zegt op en bij welk contract?OpzegregelWaar let je op?
Jij: onbepaalde tijd of een geldig tijdelijk uitzonderingscontract van maximaal twee jaarMeestal één betaaltermijn, vaak één maand. Je hoeft geen reden te geven.Vergelijk de bepaling in het contract met de wettelijke regel. Voor bijzondere woonruimte en andere afspraken voor bepaalde tijd kunnen andere regels gelden.
Jij: andere afspraken voor bepaalde tijdTussentijds opzeggen kan uitgesloten zijn.Controleer een contract voor bepaalde tijd van langer dan twee jaar of een tussenhuurclausule voordat je van één maand opzegtermijn uitgaat.
Verhuurder: onbepaalde tijdEen wettelijke reden en 3 tot 6 maanden opzegtermijn, afhankelijk van hoelang je huurt.Als je niet schriftelijk instemt, loopt de huur door totdat de rechter de huur beëindigt.
Verhuurder: geldige tijdelijke uitzonderingEen schriftelijke aanzegging 1 tot 3 maanden vóór de afgesproken einddatum.Bij een te vroege, te late of ontbrekende aanzegging loopt de huur door voor onbepaalde tijd.

Tot de wettelijke redenen horen onder meer ernstige huurachterstand of overlast, dringend eigen gebruik en het weigeren van een redelijke contractwijziging. Ook kan de verhuurder de woning nodig hebben om een geldig bestemmingsplan uit te voeren. Verder bestaan er bepaalde doelgroep- en terugkeerbepalingen. Het weigeren van alleen een andere huurprijs geldt niet als het weigeren van een redelijke contractwijziging. Vraag de verhuurder de reden schriftelijk te geven. Win advies in voordat je instemt met vertrek.

Een verkoop beëindigt de huur niet: bij een gewone verkoop blijft je huurcontract bestaan. Er is een beperkte uitzondering voor een voormalige eigenaar-bewoner die de woning wil verkopen. Die uitzondering geldt alleen als aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan en de vereiste bepaling in het contract staat. Lees de officiële regels voor opzegging door de verhuurder en vraag advies als de verhuurder zich op deze uitzondering beroept.

Controleer een huurverhoging in 2026

Het landelijke percentage is een maximum. Daardoor stijgt je huur niet automatisch. Controleer het contract en de aankondigingsprocedure met de officiële regels voor huurverhoging. Gebruik de grens die geldt op de datum waarop de verhoging ingaat.

Voor sociale huur, kamers, woonwagens en standplaatsen gelden de grenzen die je hieronder ziet met ingang van 1 juli 2026. Voor middenhuur en de vrije sector gelden de grenzen voor de periode van 1 januari tot en met 31 december 2026. Neem de informatie hieronder als uitgangspunt:

Brede tabellen zijn horizontaal te scrollen.

HuursegmentJaarlijkse grens in 2026Wat controleer je?
Sociale sector: zelfstandige woningVanaf 1 juli 2026: 4,1% bij een kale huur van € 350 of meer; maximaal € 25 bij een huur onder € 350. Als je aan de voorwaarden voldoet, kan een inkomensafhankelijke verhoging in plaats daarvan maximaal € 50 of € 100 zijn.Het bedrag in euro’s vervangt het percentage. De huur mag niet boven het maximum volgens de puntentelling komen.
Kamer, woonwagen of standplaatsVanaf 1 juli 2026: 4,1%.De inkomensafhankelijke verhogingen van € 50 en € 100 gelden alleen voor zelfstandige sociale huurwoningen.
Middenhuur6,1% van 1 januari tot en met 31 december 2026.Het contract moet een bepaling over jaarlijkse huurverhoging bevatten. Geeft de berekening in het contract een lager bedrag, dan geldt dat. De maximale huur volgens de puntentelling blijft ook gelden.
Vrije sector4,4% van 1 januari tot en met 31 december 2026.Het contract moet een bepaling over jaarlijkse huurverhoging bevatten. Een lager afgesproken percentage geldt; een hoger percentage wordt begrensd. De wettelijke grens geldt tot 1 mei 2029.

Meestal mag de verhuurder de huur één keer in de 12 maanden verhogen. In de sociale sector gelden uitzonderingen: in het eerste huurjaar of als eerder een verhoging is uitgesteld. In de midden- en vrije sector zijn er uitzonderingen bij bepaalde tijdelijke huurverlagingen of bevriezingen. Als de huur na woningverbetering omhooggaat, gelden per huursegment eigen regels.

Kijk naar de oude en de nieuwe kale huur, de ingangsdatum, de aankondiging en de berekening. Wil de verhuurder in de sociale sector de huur verhogen? Dan moet jij de schriftelijke aankondiging ten minste twee maanden van tevoren krijgen. Bevat je sociale huurcontract een bepaling waardoor de huur ieder jaar automatisch omhooggaat? Vraag dan advies over hoe je die verhoging bij de rechter kunt aanvechten.

Wil je een jaarlijkse huurverhoging in de midden- of vrije sector aanvechten? Dien dan binnen vier maanden na de ingangsdatum een verzoek in bij de Huurcommissie. Voor een verhoging vanaf 1 juli 2026 ligt de uiterste indieningsdatum bijvoorbeeld op 1 november 2026.

Sluit de huur af en vraag de borg terug

Bewaar bewijs van de staat van de woning bij vertrek en van alle sleutels die je inlevert. Volg deze stappen:

  1. Zeg de huur schriftelijk en volgens de regels op.
  2. Spreek de einddatum af met de verhuurder.
  3. Vraag op tijd een voorinspectie, zodat je schade die je hebt veroorzaakt nog kunt herstellen.
  4. Zorg voor een ondertekend eindrapport.
  5. Maak opnieuw foto’s en video’s met een datum.
  6. Noteer opnieuw de meterstanden.
  7. Leg vast welke sleutels je inlevert.
  8. Geef je rekeningnummer door aan de verhuurder voor de terugbetaling.
  9. Vraag de borg na 14 dagen schriftelijk terug als je geen terugbetaling en geen specificatie van inhoudingen hebt ontvangen.

Het kan zijn dat de laatste afrekening van de servicekosten pas binnenkomt als je de sleutels al hebt ingeleverd. Bewaar daarom het contract en de betalingsbewijzen tot je ook die afrekening hebt nagekeken.

Kies hulp die past bij je huurprobleem

De hulp die je nodig hebt, is afhankelijk van je probleem. Iedere gemeente heeft een meldpunt. Lokale adviesdiensten en verhuurvergunningen kunnen per gemeente verschillen. Kies de weg die past bij jouw probleem:

Bij brede tabellen kun je horizontaal scrollen.

Waar ga je heen?Waarvoor kun je er terecht?Wat zijn de grenzen?
HuurcommissieAanvangshuur, punten, veel huurverhogingen, onderhoudsgebreken en servicekosten, voor zover de commissie je zaak mag behandelen.De Huurcommissie vordert geen achtergehouden borg terug. In de vrije sector mag zij minder soorten zaken behandelen.
Meldpunt goed verhuurderschap of lokaal huurteamIntimidatie, verboden kosten, ontbrekende informatie en handhaving van huurregels. Meld het probleem bij de gemeente waar de woning staat. Zoek op haar officiële website naar ‘meldpunt goed verhuurderschap’. Gebruik het meldformulier of de contactgegevens.Elke gemeente heeft een meldpunt. Niet overal is een huurteam en vergunningregels verschillen. Een melding garandeert op zichzelf geen terugbetaling.
KantonrechterTerugbetaling van de borg, contractgeschillen en geschillen over beëindiging, buiten of na de route via de Huurcommissie.Een advocaat is niet verplicht. Je moet wel de termijnen volgen en bewijs geven.
Het Juridisch Loket of een huurrechtadviseurAdvies voordat je een schikking tekent, met beëindiging instemt of een procedure begint.Het Juridisch Loket geeft persoonlijke hulp aan mensen met een laag inkomen en weinig spaargeld. Deze gids geeft algemene informatie.

Stop alles in één dossier: het contract dat je hebt ondertekend, de huur bij aanvang, de WWS-berekening, de opnamestaten, bankafschriften en alle berichten die over de huur gaan.

Check eerst of je woning en je inkomen aan de voorwaarden voldoen. Als dat zo is, bekijk dan de gids over huurtoeslag. Met huurtoeslag krijg je hulp bij de kosten. Het zegt echter niets over of de huurprijs in je contract wettelijk toegestaan is.

Officiële bronnen

← Alle gidsen