Naar de inhoud
InburgerStap

Werk

Solliciteren in Nederland met een cv, brief of formulier

Met deze gids kun je sollicitatiedocumenten maken voor een baan in Nederland. Ook leer je hoe je ervaring en diploma’s uit het buitenland toelicht en hoe je je persoonsgegevens beschermt.

Curriculum vitae
Op deze pagina

Stuur de stukken mee die in de vacature staan.

Lever de stukken aan die de werkgever vraagt: een cv, brief of formulier. Vermeld op je cv alleen werkervaring en opleidingen die aansluiten bij de functie. Bij een gewone sollicitatie geef je geen BSN (burgerservicenummer), geen kopie van je identiteitsbewijs en geen gezondheidsgegevens. Beschrijf een buitenlands diploma in eenvoudige woorden. Ga na of jouw beroep officiële erkenning nodig heeft, voordat je betaalt voor een vergelijking met Nederlandse diploma’s.

Wil je solliciteren in Nederland en heb je ervaring of diploma’s uit een ander land? Lees eerst de vacature. Daarin zie je of de werkgever een cv, sollicitatiebrief, formulier of een andere sollicitatiewijze vraagt. Op een cv zet je een overzicht van je werkervaring, opleiding en vaardigheden. Waar je vacatures kunt vinden, lees je in de gids over werk vinden zonder vloeiend Nederlands.

Maak je een portfolio voor ONA (Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt)? Houd je dan aan de regels die voor die documenten gelden. ONA hoort bij het inburgeringsexamen. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) levert de toelichting bij het ONA-portfolio als pdf: een bestand dat de opmaak bewaart, van ongeveer 111 kilobyte. Je cv moet je adres, woonplaats en geboortejaar bevatten. Je brief bevat je eigen adres. De 2 sollicitatieformulieren vul je in het Nederlands in met je eigen gegevens. In de gids over het ONA-portfolio staan de regels van DUO voor deze documenten.

Voor ONA stel je je cv en brief in het Nederlands op. Heb je alle vacatures die je hebt uitgekozen in het Engels? Dan staat DUO toe dat je deze 2 documenten in het Engels schrijft. De formulieren zijn altijd in het Nederlands. Voor het portfolio gelden dus andere regels dan de privacyadviezen voor gewone sollicitaties die hieronder staan.

Controleer op welke manier je voor de vacature moet solliciteren.

Welke documenten nodig zijn, kan per vacature verschillen. Schrijf eerst de organisatie, functie, uiterste datum en contactpersoon op. De tabel laat zien waar je per sollicitatiewijze op moet letten.

Voor brede tabellen kun je horizontaal scrollen.

Manier van solliciterenWat je eerst doetWat je controleert
E-mail of sollicitatieknop van de werkgeverHet gevraagde cv, de brief en de bijlagen sturenGevraagde documenten, taal, uiterste datum, naam van de contactpersoon en vacaturenummer
Sollicitatiewebsite van de werkgeverVerplichte velden invullen en soms bestanden toevoegenOf het formulier de brief vervangt, welke bestandstypen mogen en of je een concept kunt opslaan
Werving-en-selectiebureau, dat personeel zoekt voor een opdrachtgeverEen profiel maken, bellen of een cv sturen voor een vacature bij de opdrachtgeverWelke organisaties je gegevens mogen krijgen en wie je werkgever zou worden
Uitzendbureau of detacheringsbureau, dat je bij een opdrachtgever laat werkenJe inschrijven en je beschikbaarheid doorgeven; daarna kan het bureau een opdracht voorstellenWie het contract tekent, bij welke opdrachtgever je werkt, je uren, loon en de CAO (collectieve arbeidsovereenkomst)
Een contact uit je netwerk, een open sollicitatie zonder gepubliceerde vacature, of werving zonder cv of selectiegesprekEen gesprek, kort bericht of de manier die de organisatie noemtWat de contactpersoon als volgende stap vraagt; controleer de functie-eisen ook als je geen cv of brief nodig hebt

In UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) staat ook hoe werving werkt zonder cv, motivatiebrief of selectiegesprek. Blijf toch controleren of je aan de eisen van de functie voldoet. Word je aangenomen, dan volgt er een kort gesprek over je arbeidsvoorwaarden.

Doorloop je sollicitatie in deze volgorde:

  1. Houd de vacature en de aanwijzingen over documenten, taal en uiterste datum bij.
  2. Markeer welke vaardigheden en ervaring verplicht zijn. Zet die los van voorkeuren en algemene informatie over het bedrijf.
  3. Zoek bij elke belangrijke eis een echte taak, een resultaat, een diploma of een voorbeeld uit je ervaring.
  4. Stel het gevraagde cv, de brief, het formulier, het portfolio of het certificaat op.
  5. Haal persoonsgegevens, contactgegevens van anderen en scans weg die de werkgever niet nodig heeft.
  6. Verstuur je sollicitatie zoals gevraagd.
  7. Bewaar je bestanden, de bevestiging, de tekst van de vacature en de datum waarop je hebt gesolliciteerd.

Ontvang je WW (een werkloosheidsuitkering)? Volgens sollicitatieregels van UWV tellen verschillende activiteiten mee. Ook inschrijving bij een uitzendbureau, een open sollicitatie en solliciteren via een bureau of website kunnen meetellen. Houd je aan je eigen afspraak met UWV en meld elke activiteit via de gevraagde weg. Bewaar sollicitatiebrieven en uitnodigingen voor gesprekken of tests minstens 2 jaar.

Toon op je cv welke ervaring bij de functie aansluit.

In cv-advies van UWV staan persoonsgegevens, werkervaring, opleidingen, vaardigheden, certificaten en talen genoemd. Met de indeling hieronder laat je zien wat je kunt. Een persoonlijk profiel en nevenactiviteiten zijn optioneel.

Je kunt brede tabellen horizontaal scrollen.

OnderdeelWat je laat zienHoe je het aanpast
ContactgegevensNaam, bereikbaar e-mailadres en telefoonnummer; plaats of regio als dat nuttig isGeef alleen een volledig straatadres als het formulier of de functie dat nodig heeft.
Persoonlijk profiel: een korte beroepssamenvattingEnkele regels die je ervaring aan de functie koppelenSchrijf het voor deze vacature of laat het weg als het niets toevoegt.
WerkervaringWerkgever, functie, plaats, datums en korte regels over taken of resultatenWe raden aan om recent werk eerst te zetten. Als je van loopbaan verandert of weinig relevante ervaring hebt, kun je je voorbeelden per vaardigheid groeperen.
Opleidingen en cursussenOorspronkelijk diploma, instelling, land en datum van afrondingVoeg een onderbouwde Nederlandse vergelijking of gewone uitleg toe als de titel onbekend is.
Vaardigheden en talenSpecifieke hulpmiddelen en taken; je werkelijke taalniveausGeef voorbeelden uit je werk in plaats van woorden als “flexibel” of “betrouwbaar”.
Nevenactiviteiten: activiteiten naast betaald werkRelevant vrijwilligerswerk, bestuurswerk, projecten of links naar je portfolioNeem alleen activiteiten op die laten zien dat je aan een eis van de werkgever voldoet.

Gebruik je altijd dezelfde vaste cv-indeling voor elke sollicitatie? Pas de inhoud dan aan per vacature: laat vooral de ervaring en vaardigheden zien die bij deze functie horen.

Houd je aan de eisen in de vacature voor lengte, volgorde en bestandstype. Als je werkervaring op één of twee pagina’s past, raden we dat aantal aan. Bij een functie voor iemand met veel ervaring, bij academisch werk of bij een functie waarvoor je een portfolio nodig hebt, kan de werkgever een andere indeling vragen. Kies een opmaak die goed leesbaar is en een bestandstype dat je kunt insturen. Een pdf kan, als de website dat bestandstype accepteert.

Laat zien wat je deed

Neem dit als voorbeeld: “Van 2019 tot 2023 werkte ik als Verkoopmedewerker bij Alfa Market in Damascus. Tot mijn taken hoorden: klanten helpen, de voorraad beheren en 2 nieuwe collega’s inwerken.” Noem alleen cijfers of resultaten die je kunt toelichten. Wanneer een betrouwbaar cijfer ontbreekt, beschrijf je de taak zelf.

Stel de brief op of vul het formulier in.

Kijk of de werkgever een sollicitatiebrief of motivatiebrief wil. Controleer ook of je vragen in een formulier moet beantwoorden of een aparte brief moet meesturen. Gebruik de velden die gevraagd worden en beantwoord de vragen hieronder.

Voor brede tabellen is horizontaal scrollen mogelijk.

De vacature vraagt omWat je antwoordt
Waarom je deze organisatie of functie kiestEén concrete reden die bij het werk, de klanten, het product of een genoemde taak past
Een bepaalde vaardigheid of ervaringEén echt voorbeeld: de situatie, wat je deed en het relevante resultaat
Uitleg over ervaring die je mistEen voorbeeld uit je ervaring dat het best bij de vraag past, en wat je nog moet leren
Beschikbaarheid, salaris of toestemming om te werkenEen precies antwoord als erom wordt gevraagd; verzin niets en verberg geen beperking

In advies van UWV over sollicitatiebrieven begint het bij het goed lezen van de vacature. Gebruik woorden die belangrijk zijn voor de functie en geef concrete voorbeelden of resultaten. Noemt de werkgever geen lengte, dan raden we één pagina aan. Staat er een limiet in het formulier? Houd je daaraan. Controleer de spelling, namen en alle beweringen voordat je de brief verstuurt.

Schrijf in de taal die in de vacature wordt gevraagd. Is niet duidelijk welke taal dat is? Vraag de contactpersoon of je in het Nederlands of in het Engels moet schrijven. Geef je werkelijke niveau aan, bijvoorbeeld “Nederlands: B1 (zelfstandig taalgebruiker), bezig met leren.” Je mag hulp inschakelen voor de taal. Zorg er wel voor dat je elke bewering begrijpt en kunt uitleggen. De eis van accentloos Nederlands kan discrimineren wanneer die eis niet nodig is voor de functie.

Geef persoonsgegevens op het juiste moment.

Geef alleen de persoonsgegevens die op dat moment nodig zijn. Bij een sollicitatie zijn andere gegevens nodig dan bij de start van een baan. In Autoriteit Persoonsgegevens (de Nederlandse privacytoezichthouder) lees je welke gegevens werkgevers tijdens werving mogen verwerken.

Bij brede tabellen kun je horizontaal scrollen.

MomentGegevens die normaal nodig zijnWat je doet
SollicitatieNaam, e-mail, telefoon en bewijs dat bij de vacature pastLaat onnodige gegevens weg: BSN, kopie van je identiteitsbewijs, gezondheid, burgerlijke staat, geboortedatum, nationaliteit en foto. Vraag waarom een extra veld nodig is.
Identiteitscontrole tijdens de selectieDe werkgever mag een origineel identiteitsbewijs bekijken om te controleren wie je bentLaat het origineel zien als de controle een goede reden heeft. Een gewone werkgever mag tijdens de selectie geen kopie bewaren; voor bureaus geldt de uitzondering hieronder.
Nadat je bent aangenomenDe werkgever controleert je originele identiteitsbewijs, bewaart de verplichte kopie en gebruikt je BSN voor de loonadministratieGeef de gegevens via de beveiligde weg die de werkgever voor nieuwe medewerkers gebruikt.

Voor inschrijving bij een bureau geldt een aparte regel. Een bureau dat werknemers plaatst of met werkgevers in contact brengt, moet hun identiteit controleren voordat het plaatst of bemiddelt. De kopie mag het alleen bewaren zolang dat voor de controle nodig is, met een maximum van 4 weken. Wordt het bureau je werkgever? Dan bewaart het de kopie volgens de regels voor de loonadministratie. Voor een opdracht als zelfstandige mag het bureau je paspoort of identiteitskaart niet kopiëren. Deze uitzondering staat in identiteitsregel voor bureaus, artikel 7c.

Een werkgever mag je BSN ook opvragen om bij UWV te laten controleren of je onder een arbeidsregeling voor mensen met een beperking valt. Deze uitzondering valt onder de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten. Vraag welke controle de werkgever wil laten uitvoeren.

Voor een videosollicitatie heeft een werkgever je uitdrukkelijke toestemming nodig. Daarnaast moet je op een andere manier kunnen solliciteren, zonder dat je daar nadeel van ondervindt.

Normaal verwijdert een werkgever de gegevens van een afgewezen kandidaat binnen 4 weken na het einde van de sollicitatieprocedure. Met jouw toestemming kan het redelijk zijn om de gegevens voor een latere vacature te bewaren, tot maximaal 1 jaar na het einde van de procedure.

Wil een werkgever online naar informatie over jou zoeken, dan is daarvoor een zwaarwegende reden vereist. Die reden moet verband houden met de functie. Vooraf moet de werkgever laten weten dat zo'n zoekactie kan plaatsvinden, en hij mag alleen zakelijke gegevens opzoeken. Ook moet je de gelegenheid krijgen om uitleg te geven over informatie die in de procedure een rol speelt. Deze voorwaarden staan in de uitleg van de Autoriteit Persoonsgegevens over zoeken op internet.

Beoordeel functie-eisen en gezondheidsvragen

Werkgevers en wervingsbureaus mogen mensen niet benadelen op basis van beschermde kenmerken. Daaronder vallen onder meer leeftijd, afkomst of ras, nationaliteit, geslacht of zwangerschap, godsdienst, seksuele gerichtheid, burgerlijke staat, handicap en chronische ziekte. In de Vacaturecheck van het College voor de Rechten van de Mens staan voorbeelden zoals 'jong', de eis van de Nederlandse nationaliteit en 'accentloos Nederlands'. Wel mag een niveau Nederlands worden gevraagd dat voor de functie nodig is. Een wettelijke uitzondering kan in sommige gevallen onderscheid wel toestaan. De werkgever moet kunnen uitleggen waarom de eis bij de functie hoort.

Normaal gesproken hoef je in je cv of tijdens een gesprek geen diagnoses, bijzonderheden over een beperking, zwangerschap of eerdere ziekmeldingen te vermelden. Wel moet je volgens de uitleg van de Autoriteit Persoonsgegevens over gezondheid gezondheidsinformatie doorgeven wanneer die rechtstreeks van belang is voor het werk. Zo kan een aandoening voorkomen dat je bepaalde belangrijke taken uitvoert. Deze verplichting betekent niet dat de werkgever algemene vragen over je gezondheid mag stellen.

Een medische keuring is alleen toegestaan wanneer de functie bijzondere medische eisen heeft. In de regels van de Rijksoverheid over medische keuringen staat dat de keuring in de vacature vermeld moet zijn. De keuring vindt plaats na de selectie, op het moment dat de werkgever je wil aannemen, en wordt uitgevoerd door een geregistreerde bedrijfsarts. Die arts zegt of je geschikt bent voor de functie. Volgens de Rijksoverheid mogen medische details uitsluitend worden gedeeld als je daarmee instemt.

In de Autoriteit Persoonsgegevens over aanstellingskeuringen staat dat jij bepaalt of de keuringsarts de uitslag mag doorgeven. Geef je toestemming, dan mag de arts alleen zeggen of je medisch geschikt bent voor de functie; medische informatie mag daarbij niet worden verstrekt. De Rijksoverheid noemt daarnaast een uitzondering voor het delen van medische informatie wanneer jij daarmee instemt. Die officiële uitleg loopt uiteen. Vraag de keuringsarts daarom naar de wettelijke grondslag en naar welke informatie de werkgever ontvangt, voordat je toestemming geeft om medische details te delen.

Heb je het vermoeden dat een vacature of afwijzing discrimineert? Bewaar dan de vacature, berichten, datums en namen. Vraag de werkgever om een reden of maak gebruik van de klachtenprocedure. Discriminatie.nl biedt hulp in jouw omgeving en doet alleen iets met jouw instemming. Je kunt ook kosteloos een oordeel aanvragen bij het College voor de Rechten van de Mens. Zo'n oordeel heeft gezag, maar is niet juridisch bindend. Het College kent geen schadevergoeding toe. Een rechter kan wel over een vergoeding beslissen.

Licht je buitenlandse diploma toe voordat je betaalt

Vermeld de oorspronkelijke naam van het diploma, de instelling, het land, de afrondingsdatum, het vakgebied en de duur van de studie. Nuffic, de Nederlandse organisatie voor internationale samenwerking in het onderwijs publiceert vergelijkingen per land. Die kunnen de werkgever al voldoende uitleg bieden. Kijk eerst naar de regels voor jouw beroep voordat je voor een waardering kiest.

Je kunt brede tabellen horizontaal scrollen.

SituatieWat je doetWat de uitkomst betekent
Je beroep is niet gereglementeerdLeg je diploma in gewone woorden uit. Vraag een diplomawaardering aan bij IDW (Internationale Diplomawaardering) als de werkgever erom vraagt of het niveau onduidelijk blijft.De waardering geeft advies over een Nederlands niveau. Je krijgt daarmee geen wettelijk recht op een baan.
Je beroep is gereglementeerdZoek het beroep in de database met gereglementeerde beroepen en vraag erkenning aan bij de bevoegde autoriteit: de organisatie die het beroep regelt.Een IDW-waardering alleen geeft geen toestemming om het beroep uit te oefenen.

IDW beoordeelt per aanvraag één diploma. Vraag je een betaalde waardering voor werk aan? Dan upload je volledige kleurenscans van je diploma, cijferlijst of diplomasupplement, plus je paspoort, identiteitskaart of verblijfsvergunning. Je identiteitsbewijs moet nog minstens 3 maanden geldig zijn. Kijk op de lijst met documenten van IDW of je nog extra documenten nodig hebt.

Voor een betaalde waardering is geen beëdigde vertaling nodig als een diploma, cijferlijst of supplement in het Nederlands, Engels, Duits, Frans of Afrikaans is opgesteld. Is de taal een andere? Dan heb je een vertaling van een beëdigd vertaler nodig. Heeft je onderwijsinstelling zelf een Engelse versie verstrekt? Upload die dan samen met het origineel; een beëdigde vertaling is dan niet nodig. Ook bij de gratis waardering voor inburgering, naturalisatie of verblijf voor onbepaalde tijd is geen beëdigde vertaling vereist.

Heb je een vluchtelingenstatus of heb je die gehad, en kun je ontbrekende documenten niet veilig opvragen? Dan kan IDW de documenten beoordelen die je nog wel hebt. Heb je een vluchtelingenstatus of heb je die gehad, heb je geen onderwijsdocumenten meer en kun je die niet veilig opvragen? Beschrijf dan je opleiding in de aanvraag. IDW bepaalt of het met die informatie een Indicatie Onderwijsniveau kan afgeven: een schatting van het opleidingsniveau. Geef aan welk bewijs ontbreekt. De gids over documenten die je voor je verhuizing verzamelt gaat over documenten voorbereiden voordat je vertrekt.

In oktober 2026 kost een betaalde IDW-waardering voor werk € 148,83 per diploma. Volgens de melding over vertraging bij IDW duurt de eerste controle van de documenten ongeveer 6 werkweken. Daarna neemt de waardering ongeveer 8 werkweken in beslag, gerekend vanaf het moment dat een compleet dossier bij een beoordelaar ligt. Zijn er documenten zoek of zijn scans onduidelijk? Nadat je hebt aangevuld of verbeterd, sta je weer achteraan in de wachtrij voor de eerste controle. Die nieuwe controle duurt ongeveer nog eens 6 werkweken. Controleer de prijs en de wachttijden voordat je betaalt.

In bepaalde gevallen kun je via de IDW-route voor inburgering één gratis waardering krijgen. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer je inburgeringsplicht op of na 1 januari 2015 is begonnen en je een DUO-brief hebt die aan de voorwaarden voldoet. Zodra je het inburgeringsdiploma hebt, vervalt dat recht. Bij naturalisatie of een aanvraag voor verblijf voor onbepaalde tijd controleert IDW bij DUO of je aan de voorwaarden voldoet. Heb je een UWV-uitkering die voor betaling in aanmerking komt? Vraag UWV dan vóór je aanvraag om goedkeuring. UWV stuurt de opdracht voor betaling naar IDW.

Licht buitenlandse werkervaring toe en regel referenties

Vermeld de werkgever, de plaats, het land, de datums, je functie en taken die relevant zijn. Leg een organisatie die onbekend is in één zin uit. Had je werkgever bijvoorbeeld 40 winkels? Dan kun je opschrijven: “Alfa Market, een supermarktketen met 40 winkels in Syrië.” Een periode zonder werk kun je toelichten met een verhuizing, een cursus, een zorgperiode of het zoeken naar werk. Jij bepaalt welke gezondheids- of familiegegevens je daarbij deelt.

Bewaar contracten, loonstroken, referentiebrieven en voorbeelden van je werk als bewijs. Maak persoonsgegevens die niet nodig zijn onleesbaar voordat je iets deelt.

Vraag een referent—iemand die je werk kan bevestigen—om toestemming voordat je contactgegevens deelt. Geef referenties pas als de werkgever daarom vraagt, of zet “referenties op aanvraag”. De werkgever mag de referenties bellen die je hebt doorgegeven. Is een vorige werkgever gesloten of kun je die niet veilig benaderen? Leg dat uit. Bied dan een bereikbare oud-collega, een contract, loonstrook, werkvoorbeeld of ander bewijs aan. Ook wanneer de werkgever openbare informatie op internet controleert, moet hij de privacyregels hierboven naleven.

Controleer vóór je start of je mag werken

Of je in Nederland mag werken, is afhankelijk van je nationaliteit en je verblijfsstatus. In de uitleg van Work in NL over werkvergunningen staat dat burgers van de EU (Europese Unie), de EER (Europese Economische Ruimte) en Zwitserland geen werkvergunning nodig hebben. Voor andere burgers van buiten de EU heeft de werkgever meestal vóór de start een vergunning nodig. Dat is afhankelijk van de verblijfsstatus. Lees de gids over werkrechten per verblijfsvergunning.

Heb je informatie over je werkrecht die nuttig is voor je sollicitatie? Neem dan een specifieke zin op, zoals “Ik mag in Nederland werken zonder dat mijn werkgever als referent voor mij hoeft op te treden.” Gebruik die zin uitsluitend wanneer hij klopt met jouw werkrecht. Bij een normale sollicitatie stuur je geen BSN en ook geen kopie van je identiteitsbewijs mee. Voor controles die bureaus uitvoeren, geldt de uitzondering die hierboven staat. Wanneer je aan een nieuwe baan begint, moet de werkgever, volgens de overheidsregels over identificatie, je originele identiteitsbewijs controleren en een kopie bewaren. Documenten voor je indiensttreding deel je via de beveiligde weg die je werkgever gebruikt.

Pak problemen aan die vaak bij sollicitaties opduiken

Weet je niet goed wat de werkgever vraagt, hoe je diploma wordt beoordeeld of waarom je bent afgewezen? Gebruik dan deze controles:

Voor brede tabellen geldt: je kunt horizontaal scrollen.

ProbleemWat je controleert en doet
Het verzoek om documenten is onduidelijkLees de vacature en de sollicitatiewebsite opnieuw. Vraag de contactpersoon welke velden en bestanden verplicht zijn.
Je brief past bij elke werkgeverGeef één reden die bij het werk van de organisatie past en één voorbeeld van relevante ervaring.
De buitenlandse titel heeft geen duidelijke Nederlandse betekenisBeschrijf het vakgebied en de studieduur. Gebruik Nuffic of IDW voor een onderbouwde vergelijking.
Een referentie is onbereikbaarLeg uit waarom de persoon niet bereikbaar is. Bied een andere persoon of documenten aan en scherm onnodige gegevens af.
De sollicitatiewebsite vraagt vroeg om BSN, een identiteitskopie, video of gezondheidsgegevensVraag waarom de gegevens nodig zijn, welke regel dit toestaat, hoelang ze worden bewaard en of je anders kunt solliciteren. Controleer de uitzondering voor bureaus hierboven.
De eis of afwijzing kan discriminerenBewaar bewijs, vraag naar de reden en neem zo nodig contact op met Discriminatie.nl of het College.

Controleer voordat je verstuurt welke bestanden, taal en uiterste datum gevraagd worden. Als een verzoek om persoonsgegevens onduidelijk is, vraag de contactpersoon dan om uitleg voordat je ze deelt. Een gesprek of baan is met geen enkele cv-indeling of manier van solliciteren gegarandeerd.

Neem je een aanbod aan? Controleer eerst de afspraken over proeftijd, uren, loon, vakantiegeld en de CAO.

Lees ook deze gidsen:

Officiële bronnen

← Alle gidsen