Naar de inhoud
InburgerStap

Werk

Werk zoeken in Nederland als je nog weinig Nederlands spreekt

Met deze gids kun je vacatures en aanbiedingen voor werk beoordelen wanneer je Nederlands nog beperkt is. Ze behandelt zowel taalvereisten als afspraken met een werkgever of uitzendbureau.

Vacature
Op deze pagina

Solliciteer wanneer je de taal van het werk beheerst en dit werk mag uitvoeren

Spreek je nog maar weinig Nederlands? Zoek dan naar vacatures die aansluiten bij de talen die je wel beheerst. Dat kan gaan om Engelstalige vacatures of om vacatures waarin de taaleisen duidelijk staan. Vraag welke taal je tijdens het werk moet gebruiken. Aan de overige voorwaarden moet je ook voldoen, bijvoorbeeld ervaring, certificaten of beschikbaarheid voor bepaalde diensten. Voordat je een aanbod accepteert, controleer je of je nationaliteit of verblijfsdocument juist dit werk toestaat.

Ga na of je dit werk mag verrichten

Welk werk je mag doen, hangt af van je nationaliteit en je verblijfsdocument. De regels worden uitgelegd in IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) en UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen). In bepaalde gevallen is een tewerkstellingsvergunning (TWV) vereist. Soms is een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) nodig.

Brede tabellen zijn horizontaal te scrollen.

Je situatieWat je controleert vóór je werk aanneemt
Burger van de EU (Europese Unie), EER (Europese Economische Ruimte) of ZwitserlandJe hebt geen Nederlandse werkvergunning nodig. Toon een geldig paspoort of identiteitsbewijs. Regel een burgerservicenummer (BSN) voor je werk en de loonadministratie.
Op je verblijfsdocument staat “Arbeid vrij toegestaan. TWV niet vereist”Je mag vrij werken zonder TWV. Controleer of je document nog geldig is.
Je vergunning is gekoppeld aan een referent of vermeldt dat een TWV nodig isDe referent is de persoon of organisatie die bij je verblijf hoort. Je nieuwe werkgever of het uitzendbureau kan een TWV, GVVA of andere verblijfsvergunning voor werk nodig hebben. Begin pas als de vereiste toestemming geregeld is.
Verblijfsvergunning voor studie: gewone betaalde bijbanenJe werkgever heeft een TWV nodig. Kies maximaal 16 uur per week óf voltijds werken in juni, juli en augustus. Je mag deze opties niet combineren.
Asielaanvraag, tijdelijke bescherming of een andere bijzondere statusDe wachttijd, plichten van de werkgever en vereiste bewijsstukken verschillen per situatie. Controleer je precieze status en de tekst op je document met de gids hieronder.

Voor werk dat verplicht deel uitmaakt van je opleiding kunnen andere regels van toepassing zijn. Hetzelfde geldt voor verplicht werk voor een opleiding aan een Academie voor Bouwkunst wanneer aan de voorwaarden is voldaan. Controleer dit bij UWV wanneer geen werkvergunning nodig is. Let op de eisen voor je opleiding, contract, loon en uren, en op de melding die je werkgever moet doen.

Waarschuwing

Vraag om uitleg wanneer je werktoestemming niet duidelijk is

Vergelijk wat op je document staat met gids over werkrechten per verblijfsvergunning. Twijfel je? Vraag dan uitleg aan IND of UWV. Werk zoeken en een sollicitatiegesprek hebben is niet hetzelfde als starten met betaald werk.

Bepaal waar je naar vacatures zoekt

Zoek vacatures op de websites van werkgevers zelf en via EURES (Europees netwerk voor werk zoeken). Wil je werk.nl gebruiken, het vacatureportaal van UWV? Start dan bij de uitleg van UWV over werken in Nederland. Een vacaturesite ondersteunt je bij het zoeken naar werk. Bij een Work in NL-informatiepunt kun je vragen stellen over loon, contracten en huisvesting.

Tabellen die breed zijn, kun je horizontaal scrollen.

Waar je zoektWaarvoor je die gebruiktWat je controleert vóór je solliciteert
Vacaturepagina van een werkgeverActuele vacatures bij een bedrijf waar je wilt werken. Zoek op de website naar ‘werken bij’.Solliciteer via de eigen website van de werkgever. Bewaar de vacaturetekst.
werk.nlVacatures van UWV en Nederlandstalige hulpmiddelen om werk te zoekenHet portaal is in het Nederlands. Voor functies binnen je persoonlijke omgeving kun je een BSN en DigiD (waarmee je inlogt bij de overheid) nodig hebben.
EURESEuropese vacatures, informatie over werken in een ander land en hulp van een adviseurControleer naast de vacature ook de Nederlandse regels voor werkvergunningen.
UitzendbureauTijdelijke of wisselende opdrachten waarbij het bureau je werkgever isControleer het bureau, contract, loon, je werktoestemming en eventuele huisvesting afzonderlijk.
Commerciële vacaturesites en netwerken van vakgenotenVacatures vinden en mensen in je vakgebied benaderenGebruik het platform om mogelijke banen te vinden. Controleer de vacature op de eigen website van de werkgever.
Work in NL-informatiepuntGratis uitleg over werk, loon, contracten en huisvestingStel vragen over werk, loon, contracten of huisvesting. Het informatiepunt belooft niet dat het een baan voor je vindt.

Gebruik bij het zoeken zowel Engelse als Nederlandse woorden. Probeer Nederlandse functienamen, bijvoorbeeld magazijnmedewerker, productiemedewerker, schoonmaker en bezorger. Een Nederlandse titel betekent niet automatisch dat je die taal op het werk nodig hebt. Lees de volledige vacature en vraag welke werktaal geldt voordat je solliciteert.

Kijk naar de taalvereisten in de vacature

De formulering in een vacature helpt je kiezen: kun je meteen solliciteren of moet je eerst iets navragen? Bekijk in de tabel wat de werkgever met de taaleis bedoelt.

Brede tabellen kun je horizontaal verschuiven.

Tekst in de vacatureWat de tekst aangeeftWat je daarna doet
De vacature is in het Engels; ‘Engelstalig’ of ‘Nederlands niet vereist’De werkgever kan Engels accepteren voor de sollicitatie en het dagelijkse werk.Vraag welke taal je op het werk gebruikt en of je nog een andere taal nodig hebt.
‘Nederlands is een pré’De werkgever heeft liever dat je Nederlands spreekt, maar zegt niet duidelijk dat het verplicht is.Solliciteer als de andere eisen passen. Vermeld je huidige taalniveau.
“Goede beheersing van het Nederlands” of “vloeiend Nederlands”Goed of vloeiend Nederlands is een duidelijke eis.Vraag alleen of een lager niveau mogelijk is als de rest van de vacature daar aanleiding toe geeft.
Klantcontact, zorg, onderwijs of veiligheidsinstructies in het NederlandsDe werkgever kan Nederlands nodig vinden voor communicatie, veiligheid of wettelijke regels.Vraag welke taken Nederlands vereisen en welk niveau je nodig hebt. Doe dat voordat je veel tijd aan de sollicitatie besteedt.
‘Bereid Nederlands te leren’De werkgever accepteert misschien je huidige niveau, maar verwacht dat je verder leert.Vraag welk niveau je moet bereiken en wanneer. Vraag ook of de werkgever helpt met lessen.

Gebruik bij je sollicitatie de taal die in de vacature staat. Geef eerlijk aan hoeveel Nederlands je spreekt. Heb je niveau A2, een basisniveau? Dan kun je bijvoorbeeld opschrijven: ‘Nederlands A2, twee lessen per week’. Vermeld ook de andere talen die je tijdens het werk kunt gebruiken. Hoe je die opstelt, staat uitgelegd in gids voor een Nederlands cv en sollicitatie.

Werk je aan een portfolio voor Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA)? Voor dit onderdeel van het inburgeringsexamen gelden aparte taalregels. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) vraagt dat je de 2 sollicitatieformulieren van je portfolio in het Nederlands invult. Schrijf de brief en het cv eveneens in het Nederlands, behalve als al je vacatures in het Engels zijn. De overige regels voor deze documenten vind je in gids over het ONA-portfolio.

Bereid je sollicitatie voor

In je cv zet je een overzicht van je opleiding en werkervaring. Met de tabel kun je je cv en sollicitatie voorbereiden. Kijk daarnaast of de werkgever in de vacature nog meer documenten vraagt.

Brede tabellen zijn horizontaal te scrollen.

OnderdeelWat je vermeldt of controleert
CvTaken en resultaten die bij de baan passen, met je nieuwste ervaring eerst. Voeg je contactgegevens toe, maar geen BSN of volledige kopie van je identiteitsbewijs.
TalenJe huidige niveau Nederlands en de talen die je kunt gebruiken met collega’s, klanten of bij instructies
BeschikbaarheidWanneer je kunt beginnen, welke dagen en diensten je kunt werken, hoe ver je kunt reizen en welk vervoer je betrouwbaar kunt gebruiken
Toestemming om te werkenEen korte, juiste zin op basis van je nationaliteit of de precieze tekst op je geldige verblijfsdocument
Diploma’s en certificatenDe diploma’s, vergunningen of veiligheidscertificaten die de vacature noemt. Voeg alleen een vertaling of erkenning toe als die relevant is.
ReferentiesMensen die toestemming hebben gegeven om hen te benaderen. Vermeld hun functie en de contactgegevens die zij willen gebruiken.

Een diplomawaardering adviseert over welk Nederlands niveau bij je diploma past. Vraag aan de werkgever of een waardering nodig is, voordat je betaalt of erop wacht. Voor een gereglementeerd beroep, dat wettelijk beschermd is, is erkenning nodig van de bevoegde instantie voor dat beroep. Met alleen een diplomawaardering mag je dat beroep niet uitoefenen. gids over erkenning van buitenlandse diploma’s helpt je de juiste procedure te kiezen.

Onderzoek het uitzendbureau en het aanbod

Kijk bij KVK (Kamer van Koophandel) of het bureau een Waadi-registratie heeft. Waadi betekent Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs: de wet voor het uitlenen van werknemers. Bekijk daarna in de tabel de onderdelen van het aanbod.

Ben je gewend dat een bemiddelaar je alleen aan een werkgever voorstelt? Controleer dan wie in deze situatie je werkgever is. Bij uitzendwerk is het uitzendbureau je werkgever. Je werkt bij de inlener (het bedrijf waar je het werk uitvoert).

Voor brede tabellen kun je horizontaal scrollen.

ControleWat je controleert
Wie je werkgever isHet uitzendbureau staat als je werkgever vermeld. De inlener is het bedrijf waar je het werk uitvoert.
KVK en WaadiDe officiële naam en het KVK-nummer komen overeen. De openbare Waadi-controle laat zien dat het bedrijf geregistreerd staat om werknemers uit te lenen.
Kosten voor bemiddelingHet bureau vraagt je geen inschrijf-, bemiddelings- of plaatsingskosten voor het vinden van werk.
Loon en voorwaardenHet bureau legt de afspraken schriftelijk uit: bruto uurloon, toeslagen, uren, pauzes, vakantie en de cao (collectieve arbeidsovereenkomst) die geldt. Bruto uurloon is je loon per uur vóór belastingen en andere inhoudingen.
Gelijke behandelingJe hebt recht op minstens hetzelfde loon en de vastgelegde arbeidsvoorwaarden als werknemers bij de inlener die gelijk of gelijkwaardig werk doen. De wet kan uitzonderingen via een cao toestaan. Vraag welke cao geldt en in welke bepaling een verschil staat.
HuisvestingHuur, inhoudingen op je loon, de kamer en de voorwaarden voor het beëindigen van de huur zijn duidelijk. Het huurcontract staat los van het arbeidscontract.

Er gelden extra regels voor huisvesting voor burgers van een ander EU-land die hun vaste woonplaats buiten Nederland hebben en hier tijdelijk komen werken. Voor deze groep moeten huurcontracten die sinds 1 juli 2023 zijn gesloten, losstaan van arbeidscontracten. De verhuurder moet de verplichte huurdersinformatie verstrekken in de taal die de huurder het liefst gebruikt. Een andere taal is ook toegestaan als de huurder die begrijpt en zich er duidelijk in kan uitdrukken. Vraag ook in andere situaties om aparte contracten. Lees de huurvoorwaarden voordat je het werk aanneemt.

Wat een Waadi-controle wel bevestigt

Een Waadi-controle bevestigt dat er een registratie is. De uitslag bewijst niet dat een bureau correct betaalt, eerlijke huisvesting biedt of werk voor je vindt. Blijf daarom je contract, roosters, loonstroken en inhoudingen controleren.

Controleer de afspraken voordat je je eerste dienst begint

Controleer deze punten voordat je je eerste dienst begint:

  • Ga na of je deze functie mag uitvoeren. Als een TWV, GVVA of andere werktoestemming verplicht is, moet die al geldig zijn.
  • Laat je gecontroleerde werkgever je originele, geldige identiteitsbewijs zien. Je werkgever moet je identiteit vóór de start controleren en een kopie bewaren. Het origineel houd je zelf. Voordat je een kopie deelt, controleer je wie een onbekende personeelswerver is en waarom die om een kopie vraagt.
  • Zorg dat je BSN geregeld is voor de loonadministratie. Houd je DigiD-wachtwoord, je bankinloggegevens, je pincode en verificatiecodes voor jezelf.
  • Vraag naar de officiële naam van de werkgever en naar schriftelijke afspraken over je functie, werkplek, startdatum, bruto uurloon, verwachte uren, toeslagen, vakantiegeld, contractvorm en cao.
  • Bewaar zelf een kopie van je contract en van berichten. Noteer elke dienst, elke pauze en elk gewerkt uur. Vergelijk dat later met je loonstrook en de betaling.
  • Hoort er huisvesting bij het werk? Vraag dan het aparte huurcontract en lees wat er met de kamer gebeurt wanneer het werk stopt.

Schriftelijke afspraken halen niet alle risico’s weg, maar ze geven je bewijs. gids over Nederlandse arbeidscontracten legt tijdelijke contracten, uitzendcontracten, oproepcontracten en contracten met vaste uren uit. Komen je loon of uren niet overeen? Vraag de werkgever dan schriftelijk om correctie en bewaar het antwoord.

Heb je persoonlijke beschermingsmiddelen nodig voor je werk? Je werkgever moet ze dan regelen en de kosten betalen. Vraag voordat je eerste dienst begint hoe je ze ontvangt.

Fraude bij een werkaanbod herkennen

Kijk naar deze signalen voordat je documenten doorstuurt of geld overmaakt. De tabel laat zien wat je moet doen bij elk verzoek.

Je kunt brede tabellen horizontaal scrollen.

WaarschuwingssignaalWat je doet
Een personeelswerver vraagt inschrijf-, bemiddelings- of plaatsingskosten, een borg om werk te krijgen of betaling voor materiaal vóór je begintBetaal niet. Stop het contact en bewaar de berichten, rekeninggegevens en advertentie.
Een personeelswerver vraagt om cryptovaluta (digitaal geld) of cadeaubonnenBetaal niet. Stop het contact en bewaar de berichten, rekeninggegevens en advertentie.
Voor het “werk” moet je geld voor een ander doorboeken, een rekening of bedrijf op jouw naam voor die ander openen of je bankpas delenBoek het geld niet door. Neem contact op met je bank en de politie als je al toegang hebt gedeeld of geld hebt ontvangen.
Een personeelswerver vraagt via een berichtengesprek om een volledige kopie van je identiteitsbewijs voordat je de officiële werkgever en functie kentControleer eerst het bedrijf en waarvoor de kopie nodig is. Deel bewijs van je identiteit alleen via een gecontroleerde procedure en op het juiste moment tijdens de sollicitatie of bij je indiensttreding.
De afzender gebruikt alleen een persoonlijk adres of berichtenapp. De naam, website, het KVK-nummer of de vacature klopt nietBel de werkgever via het nummer op de eigen website. Gebruik niet de link of het nummer dat de personeelswerver stuurt.
Iemand houdt je originele paspoort of vergunning, bepaalt waar je mag gaan, bedreigt je of houdt je loon achterDit kan arbeidsuitbuiting zijn. Vertrek als dat veilig kan. Bewaar bewijs en zoek hulp via de meldroute hieronder.

Beoordeel een borg voor wonen apart. Leg het verzoek naast je huurcontract.

Waarschuwing

Meld je probleem bij de juiste organisatie

Ga met onderbetaling, illegaal werk, onveilige omstandigheden of arbeidsuitbuiting naar de Nederlandse Arbeidsinspectie. Arbeidsuitbuiting mag je telefonisch en anoniem melden. Bel 112 als er direct gevaar is.

Vermoed je dat je online bent opgelicht? Neem dan meteen contact op met je bank en doe aangifte bij de politie. Bewaar de berichten en gegevens van je betalingen.

Hulp vragen bij discriminatie tijdens een sollicitatie

Heb je het idee dat discriminatie meespeelde bij een besluit over je sollicitatie? Je kunt om advies vragen of een formeel oordeel aanvragen. In de tabel staat waar je daarvoor terechtkunt.

Brede tabellen zijn horizontaal te scrollen.

Wat je nodig hebtWaar je terechtkunt
Advies of hulp om te bepalen of de behandeling discriminatie kan zijnNeem contact op met Discriminatie.nl. De hulp is gratis en vertrouwelijk. De organisatie doet niets zonder je toestemming.
Een formeel oordeel over gelijke behandeling bij sollicitaties of werkVraag het College voor de Rechten van de Mens of het je situatie kan beoordelen. Een oordeel is niet juridisch bindend.

Bewaar de volledige vacature, je sollicitatie, berichten, namen, data en schermafbeeldingen. Noteer zo snel mogelijk wat er gezegd is.

Stel een plan op voor je zoekweek

Dit weekplan is een startpunt. Pas de aantallen aan op hoeveel tijd je hebt.

  1. Selecteer vijf tot tien recente vacatures waarvan je de eisen voor werktoestemming en taal begrijpt.
  2. Schrijf bij elke vacature op waar je die hebt gevonden: bij de werkgever, op een officieel portaal, via een uitzendbureau of op een commerciële vacaturesite.
  3. Laat het bovenste derde deel van je cv en een kort bericht aansluiten bij de taken uit de vacature.
  4. Solliciteer als het kan via de gecontroleerde website van de werkgever. Bewaar een kopie van de vacature.
  5. Neem contact op met twee of drie gecontroleerde uitzendbureaus. Geef duidelijk aan wanneer en waar je kunt werken, welke talen je spreekt en welke certificaten je bezit.
  6. Kijk na zeven dagen naar de resultaten: reacties, afwijzingen en eisen waaraan je nog niet voldoet. Kies één verandering voor de week daarna.

Verander je aanpak als je geen reacties krijgt

Krijg je geen reacties of krijg je geen diensten aangeboden? Kijk wat je tegenhoudt. Probeer de aanpassing die bij jouw situatie past.

Voor brede tabellen kun je horizontaal scrollen.

Wat je tegenhoudtWat je kunt veranderen
De vacature vraagt meer Nederlands dan je nu spreektZoek Engelstalige vacatures of vacatures waarin Nederlands een pré is. Blijf Nederlands leren voor functies die je later wilt doen.
Bureaus schrijven je in, maar bieden geen diensten aanVraag aan welke eis je nog niet voldoet. Kun je op meer tijden werken, verder reizen of andere functies doen? Houd contact met meer dan één gecontroleerd bureau.
Werkgevers begrijpen je diploma nietVraag of een diplomawaardering nodig is. Kies beroepserkenning als je beroep wettelijk beschermd is.
Je werktoestemming is onduidelijkLaat de tekst op je verblijfsdocument of de vergunning die je werkgever nodig heeft eerst uitzoeken. Solliciteer daarna verder op werk waarvan je weet dat je het mag beginnen.
Veel sollicitaties blijven zonder antwoordVerstuur één week minder sollicitaties. Kies alleen vacatures waarvan je aan de belangrijkste eisen voldoet. Laat dat in de eerste regels van je cv zien.

Kies vandaag je eerste stap

Check vandaag of je het werk mag doen en bewaar drie vacatures met duidelijke taaleisen. Maak daarna één cv dat correct is. Controleer iedere werkgever of ieder uitzendbureau en bewaar de afspraken op schrift. Kies werk dat je volgens de wet mag starten en waarvan je de taken en het aanbod begrijpt.

Gebruik deze gidsen bij je volgende beslissing:

Officiële bronnen

← Alle gidsen