Je kind kan vanaf 4 jaar naar de basisschool.
Vanaf 4 jaar kan je kind naar de basisschool. Zodra je kind vijf is geworden, moet het vanaf de volgende maand naar school. Schrijf je kind in vanaf 3 jaar, en doe dat minstens 10 weken voordat het onderwijs zou starten. Spreekt je kind weinig Nederlands? Informeer bij de school of gemeente naar taalhulp of nieuwkomersklassen. Voor bekostigde basisscholen en middelbare scholen hoef je geen lesgeld te betalen.
Deze gids is voor als je in Nederland een school kiest of je kind van school laat veranderen. Dat kan ook terwijl je verblijfsprocedure nog loopt. Vergelijk vóór de derde verjaardag van je kind scholen en de plaatselijke regels voor toelating. Schrijf je kind vanaf 3 jaar schriftelijk in. Vermeld daarbij welke extra ondersteuning je kind nodig heeft.
Woont je kind dat leerplichtig is al in Nederland? Neem dan meteen contact op met de gemeente en met scholen die passen. Doe dat ook in de schoolvakanties of wanneer je verblijfsprocedure nog loopt. Als je kind weinig Nederlands spreekt, vraag dan naar taalhulp.
Vanaf wanneer moet je kind naar school?
Kinderen die in Nederland wonen vallen onder de leerplicht, wat hun nationaliteit of verblijfsstatus ook is. De Rijksoverheid geeft hieronder uitleg over de leeftijdsregels. Je moet je kind inschrijven en ervoor zorgen dat het naar school gaat. Een schooljaar duurt van 1 augustus tot en met 31 juli.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Leeftijd of fase | Schoolregel | Wat je doet |
|---|---|---|
| 4 jaar | Je kind mag naar de basisschool. De meeste kinderen beginnen dan. | Schrijf je kind vóór de startdatum in. Vraag of de school vanaf 3 jaar en 10 maanden maximaal 5 wendagen aanbiedt. |
| Vanaf de eerste dag van de maand na de vijfde verjaardag | De leerplicht geldt. | Zorg dat je kind is ingeschreven en naar school gaat. |
| Tot en met het schooljaar waarin je kind 16 wordt | De volledige leerplicht loopt door, behalve als je kind 12 volledige schooljaren heeft afgerond. Een overgeslagen basisschooljaar telt mee. | Bespreek een geplande afwezigheid vooraf met de school. |
| 16 tot 18 jaar zonder startkwalificatie | De kwalificatieplicht geldt tot 18 jaar of tot een diploma havo (hoger algemeen voortgezet onderwijs), vwo (voorbereidend wetenschappelijk onderwijs) of mbo (middelbaar beroepsonderwijs) niveau 2 of hoger. Zo’n diploma is een startkwalificatie. | Laat je kind onderwijs volgen dat tot zo’n diploma leidt. Bespreek de vrijstellingen hieronder met de school of gemeente. |
Als je kind praktijkonderwijs heeft gevolgd, geldt de kwalificatieplicht niet. Leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) met het arbeidsmarktgerichte profiel of het profiel dagbesteding vallen er ook buiten. Daarnaast kan er een formele vrijstelling van inschrijving op een school bestaan. Informeer bij de gemeente naar die aparte procedure.
Wanneer mag je kind afwezig zijn van school?
Geef ziekte binnen 2 dagen door aan de school. Geef afwezigheid vanwege een religieuze plicht, bijvoorbeeld een religieus feest, vooraf door aan de school. Voor een huwelijk of begrafenis vraag je vooraf toestemming aan de directeur. De directeur neemt besluiten over aanvragen van 2 tot 10 schooldagen. Gaat het om meer dan 10 dagen, dan beslist de leerplichtambtenaar. Ander bijzonder verlof geldt voor gebeurtenissen die je niet kunt beïnvloeden en die niet op een ander moment kunnen plaatsvinden.
Vindt je 5-jarige kind een volledige schoolweek te vermoeiend? Dan mag je je kind maximaal 5 uur per week thuishouden. Meld dit eerst bij de directeur. Heeft je kind meer rust nodig, dan mag de directeur maximaal 5 extra uren goedkeuren. Deze regeling stopt wanneer je kind 6 wordt.
Waarschuwing
Vraag eerst toestemming voordat je buiten de schoolvakanties boekt
De directeur kan alleen vakantieverlof toestaan wanneer door de aard van je werk vakantie in alle schoolvakanties onmogelijk is. Het verlof is maximaal 10 schooldagen en geldt één keer per schooljaar. Het mag niet vallen in de eerste 2 weken na de zomervakantie. Vraag het minstens 8 weken voordat je reist aan.
Bent je het oneens met een besluit over vakantieverlof? Dan kun je schriftelijk bezwaar maken bij de directeur.
Hoe kies je een school en hoe schrijf je je kind in?
Zowel openbare als bijzondere scholen krijgen geld van de overheid. Bijzondere scholen hebben een godsdienst, levensovertuiging of onderwijsaanpak als basis. Openbare scholen verwelkomen kinderen met welke godsdienst of levensovertuiging dan ook. Toch kunnen er regels gelden voor beschikbare plaatsen en voor plaatselijke verdeling. Bijzondere scholen mogen eisen stellen aan toelating op het gebied van godsdienst of levensovertuiging. Die eisen moeten nodig en passend zijn om de godsdienstige of levensbeschouwelijke grondslag van de school in de praktijk te brengen. Die grondslag moet in de statuten staan. De toelatingsregels moeten duidelijk zijn en altijd op dezelfde manier worden toegepast. Ook de uitzondering hieronder over de afstand tot een openbare school geldt.
Montessori, Dalton, Jenaplan en vrijeschool (ook waldorfschool genoemd) zijn manieren van onderwijs. Zowel openbare als bijzondere scholen kunnen ervoor kiezen. Een particuliere school krijgt geen geld van de overheid en mag lesgeld vragen. Controleer vóór je je kind aanmeldt deze vier punten:
- Zoek scholen bij jou in de buurt via Scholen op de kaart. Kijk of je gemeente een centraal aanmeldsysteem heeft.
- Ga langs bij de school en lees de schoolgids en de toelatingsregels. De schoolgids vermeldt ook welke ondersteuning de school geeft.
- Vraag welke ondersteuning de school heeft voor kinderen die Nederlands leren, een beperking hebben of andere leerbehoeften hebben. Vraag ook hoe de school kinderen veilig houdt.
- Kijk naar de vakantiedata, schooltijden, lunchregeling en vrijwillige bijdrage van de school.
Wanneer je je kind aanmeldt, hangt af van de leeftijd van je kind, een verhuizing en eventuele ondersteuningsbehoeften. Volg elke rij die op je kind van toepassing is.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Wanneer | Aanmeldstap | Bewijs of toelichting |
|---|---|---|
| Vanaf 3 jaar | Meld je kind schriftelijk aan bij één of meer basisscholen. | Volg het gemeentelijke voorkeurssysteem als dat er is. Geef bij de inschrijving het BSN (burgerservicenummer) van je kind en een geboorteakte, paspoort of identiteitsbewijs. Heeft je kind geen BSN? Vraag de school een onderwijsnummer te regelen. |
| Minstens 10 weken vóór de vierde verjaardag | Rond de aanmelding af als je wilt dat je kind op 4-jarige leeftijd begint. | Vraag om schriftelijke bevestiging en de beslistermijn van de school. |
| Bij een schoolwissel | Informeer de oude school en meld je kind aan bij de nieuwe school. | De nieuwe school heeft een bewijs van uitschrijving van de oude school nodig. Dat mag maximaal 6 maanden oud zijn. |
| Als extra ondersteuning nodig kan zijn | Beschrijf de behoefte in de schriftelijke aanmelding. | Deel relevante verslagen. De schriftelijke aanmelding start de beoordeling voor passend onderwijs en de zorgplicht van de school. Passend onderwijs sluit aan op wat je kind nodig heeft. |
Een school mag je kind weigeren wanneer de school vol zit of wanneer er een plaatselijke verdelingsregel geldt. Een bijzondere school mag voorwaarden toepassen rond godsdienst of levensovertuiging. Is er binnen redelijke afstand geen openbare school? Dan moet die bijzondere school je kind toch toelaten, ook al gelden die voorwaarden. De school mag je kind niet verplichten godsdienstig of levensbeschouwelijk onderwijs te volgen.
Een school mag je kind niet weigeren alleen omdat je de vrijwillige ouderbijdrage niet betaalt. Een basisschool of middelbare school mag je kind ook niet weigeren alleen omdat het extra ondersteuning nodig heeft. Kan de school die ondersteuning niet zelf geven? Dan moet de school samen met jou een passende plek op een andere school zoeken. Vraag om een schriftelijke weigering. Maak binnen 6 weken na ontvangst bezwaar per brief of e-mail. De school moet binnen 4 weken antwoorden. Daarna kun je de weigering aan de rechter voorleggen.
Hoe werkt aanmelden bij een basisschool in Amsterdam?
Amsterdam heeft een eigen systeem om plaatsen op scholen te verdelen. Rond de derde verjaardag van je kind ontvang je een formulier waarop je voorkeuren kunt invullen. Het adres waarop je ingeschreven staat, geeft voorrang bij de 8 dichtstbijzijnde scholen die meedoen. De gemeente raadt aan om minstens 5 voorkeuren door te geven.
In een centrale ronde worden de plaatsen verdeeld. Zijn er te veel aanmeldingen voor een school, dan kan er worden geloot. Meld je je laat aan, dan zijn alleen de plaatsen die nog over zijn beschikbaar. Woon je in Amsterdam? Bekijk dan de aanmeldprocedure voor basisscholen van Schoolwijzer Amsterdam. Andere gemeenten hebben eigen regels.
Welke school kan hulp bieden als je kind weinig Nederlands spreekt?
Praat met de school en de gemeente over de leeftijd van je kind, eerder gevolgd onderwijs, het Nederlandse taalniveau, ondersteuningsbehoeften en beschikbare plaatsen. Neem gegevens van de school uit het vorige land mee. Kijk hieronder welke situatie en route bij je kind passen.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Situatie van je kind | Mogelijke route | Volgende actie |
|---|---|---|
| Basisschoolleeftijd | Een reguliere basisschool met extra Nederlandse les, of een nieuwkomersschool, taalschool of taalklas. | Vraag de gemeente en scholen in de buurt welke route bij je adres hoort en wanneer je kind kan beginnen. |
| 12 tot 18 jaar en weinig kennis van het Nederlands | Een internationale schakelklas (ISK) bereidt leerlingen voor op een reguliere middelbare school of mbo. Ook een reguliere middelbare school met ondersteuning of een route op basis van eerder onderwijs kan passen. | Gebruik de scholendatabase van LOWAN (ondersteuningsorganisatie voor nieuwkomersonderwijs). Vraag de gemeente of school naar het eerste gesprek en de beoordeling. |
| Oudere leerling op weg naar werk of beroepsonderwijs | Een ISK-leerroute kan leiden naar praktijkonderwijs, regulier voortgezet onderwijs of mbo. | Neem schoolgegevens uit het vorige land mee. Vraag hoe de school het niveau voor het vervolgonderwijs bepaalt. |
Een ISK-leerroute kan een leerling ook voorbereiden op werk of inburgering. Stelt de school inburgering voor? Lees dan eerst Wie moet inburgeren in Nederland? voordat je voor die route kiest.
Een tijdelijke nieuwkomersvoorziening is een noodoplossing wanneer de regio geen passende plek op een school kan bieden. Deze is alleen bedoeld voor leerplichtige nieuwkomers die nog onvoldoende Nederlands spreken en nooit op een Nederlandse school ingeschreven hebben gestaan. Een leerling mag er maximaal 2 jaar blijven.
Ieder kind dat in Nederland woont, heeft recht op onderwijs. Volgens de asielregels die sinds 12 juni 2026 gelden, moeten kinderen die asiel aanvragen binnen 2 maanden na hun aanvraag naar school kunnen. Neem zo snel mogelijk contact op met de COA-locatie (Centraal Orgaan opvang asielzoekers), de gemeente en de school. Vraag wie de schoolplek regelt.
Voor overige zaken die je na aankomst moet regelen, gebruik je de checklist voor de eerste 90 dagen in Nederland. Informatie over gezondheidscontroles voor je kind vind je via de gids over de GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) en het consultatiebureau.
Hoe stelt de middelbare school het niveau van je kind vast?
In groep 8 — het laatste jaar van de basisschool — krijgt je kind een schooladvies. De school kijkt naar hoe je kind zich over meerdere jaren ontwikkelt. De meeste leerlingen maken de doorstroomtoets. Die meet taal en rekenen. Leerlingen kunnen hier niet voor slagen of zakken.
Het schoolbestuur kan een leerling vrijstelling geven nadat het met de ouders heeft overlegd, wanneer een van deze situaties geldt:
- Het ontwikkelingsperspectief — het plan voor het onderwijs en de ondersteuning van je kind — vermeldt dat de leerling naar verwachting in het VSO het arbeidsmarktgerichte profiel of het profiel dagbesteding gaat volgen.
- De leerling heeft een IQ (intelligentiequotiënt) dat lager is dan 75.
- De leerling woont nog maar maximaal 4 jaar in Nederland en kent nog onvoldoende Nederlands.
Als ouder en leerling dat willen, mag een vrijgestelde leerling de toets alsnog maken. Voor de overstap in 2026–2027 gelden deze data, in deze volgorde.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Datum in 2026–2027 | Wat er gebeurt |
|---|---|
| 10–31 januari 2027 | De school geeft het voorlopig schooladvies. |
| 25 januari–12 februari 2027 | De leerling maakt de doorstroomtoets in 1 of 2 dagdelen, behalve als een vrijstelling geldt. |
| Uiterlijk 24 maart 2027 | De school geeft het definitief schooladvies. |
| 25–31 maart 2027 | De centrale aanmeldweek loopt. In sommige regio’s mag je eerder aanmelden, maar pas als het definitieve advies bekend is. Alle aanmeldingen van vóór 1 april tellen alsof ze samen op 31 maart zijn ingediend. |
| Na de aanmelding | De middelbare school beslist normaal binnen 6 weken. Stelt zij het besluit uit, dan moet ze dit melden. Ze moet uiterlijk 9 juni 2027 beslissen. Zorgt een bijzondere omstandigheid, zoals een verhuizing, voor aanmelding na 31 maart 2027? Dan mag de school een tweede aanmeldmogelijkheid bieden. |
Wanneer moet de school het advies verhogen?
Als het toetsadvies hoger is dan het voorlopige schooladvies, moet de school het voorlopige advies verhogen tot het toetsniveau. De school mag een lager advies houden als zij uitlegt waarom een hoger advies niet in het belang van je kind is. Liggen het voorlopige advies en het toetsadvies meer dan een half niveau uit elkaar? Dan mag de school een tussenniveau kiezen. Zij moet dat besluit uitleggen. Een lager toetsresultaat verlaagt het voorlopige advies nooit.
Een voorbeeld: een voorlopig havo-advies en een vwo-toetsresultaat leiden normaal tot een vwo-advies. De school mag alleen havo of een gecombineerd havo-vwo-advies geven als zij uitlegt waarom dat in het belang van je kind is.
Voor praktijkonderwijs bestaat een aparte regel. Een gecombineerd toetsadvies praktijkonderwijs en vmbo-bb verplicht de school niet om het voorlopige advies praktijkonderwijs te verhogen. Vmbo-bb is de basisberoepsgerichte leerweg van het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. Een gecombineerd resultaat vmbo-bb en vmbo-kb — de kaderberoepsgerichte leerweg — of hoger verplicht wel tot verhogen. De school mag daarvan afwijken als zij uitlegt waarom verhogen niet in het belang van je kind is.
De middelbare school moet je kind minimaal op het niveau van het definitieve advies plaatsen. Voor praktijkonderwijs is ook een toelaatbaarheidsverklaring nodig van het samenwerkingsverband. Zo'n verklaring betekent dat je kind kan worden toegelaten; het samenwerkingsverband bestaat uit scholen die in de regio samenwerken aan passend onderwijs. Om het niveau te bepalen, mag de school geen extra toelatingstoetsen gebruiken. Ze mag je kind ook niet weigeren vanwege lage basisschooltoetsresultaten. Voor een speciaal programma, zoals topsport of tweetalig onderwijs, mag de school wel de benodigde specifieke vaardigheid toetsen. Beschikbare plaatsen, plaatselijke verdelingsregels en geloofsvoorwaarden kunnen de toelating beïnvloeden. De uitzondering hierboven voor de afstand tot een openbare school geldt ook.
Bespreek schooladvies waarmee je het niet eens bent
Informeer bij de leerkracht waarop het advies is gebaseerd. Praat samen over schoolgegevens die ontbreken, over hoe het Nederlands zich ontwikkelt en over welke ondersteuning nodig is. Als jullie er niet uitkomen, overleg dan met de directeur. Daarna kun je de klachtencommissie inschakelen die in de schoolgids staat.
Meldingen worden geregistreerd door de Inspectie van het Onderwijs, die ze gebruikt bij controles van scholen. Over individuele klachten beslist deze instantie niet.
Wat kan je kind na de middelbare school doen?
De vier routes verschillen in duur en in het vervolgonderwijs of werk waarop ze je kind voorbereiden.
Brede tabellen zijn horizontaal te scrollen.
| Route | Gebruikelijke duur | Belangrijkste vervolg |
|---|---|---|
| Praktijkonderwijs | Meestal 5 jaar | Werk, of voor sommige leerlingen mbo. |
| Vmbo | 4 jaar | Mbo. Het vmbo heeft 4 leerwegen, van meer praktisch tot theoretisch. |
| Havo | 5 jaar | Hbo (hoger beroepsonderwijs). |
| Vwo | 6 jaar | Universiteit. |
Informeer voor praktijkonderwijs hoe de school samen met het samenwerkingsverband de toelaatbaarheidsverklaring regelt. Het schooladvies alleen geeft geen recht op toelating.
Als je kind een diploma vmbo-g/t heeft (gemengde of theoretische leerweg) en daarnaast, bovenop de verplichte vakken, een extra algemeen vormend examenvak, dan heeft het wettelijk recht op toelating tot havo 4. De school mag in dat geval geen extra eisen aan cijfers stellen. Een beroepsgericht vak of een vak dat alleen op die school bestaat, telt niet mee. Is er geen geldig extra vak, dan mag de havo zelf voorwaarden stellen. Met een havodiploma heeft je kind wettelijk recht op toelating tot vwo 5, zonder extra voorwaarden om toegelaten te worden.
Vraag de nieuwe school vóór de overstap naar vakkenprofielen, ontbrekende vakken en vrijstellingen.
Hoe regel je extra ondersteuning en leerlingenvervoer?
Laat bij de schriftelijke aanmelding weten welke extra ondersteuning je kind nodig heeft. Vanuit haar zorgplicht moet de school bekijken wat zij kan bieden. Zij krijgt 6 weken om een besluit te nemen. Die termijn mag zij één keer verlengen, met maximaal 4 weken.
Als er na 10 weken nog geen besluit is en er ook geen inschrijving bij een andere school is geregeld, dan moet de school waar je je kind hebt aangemeld een tijdelijke plek geven. Als die school de benodigde ondersteuning niet kan bieden, dan moet zij samen met jou een passende reguliere of speciale school regelen.
Vraag om het ondersteuningsaanbod en, als dat er is, om het ontwikkelingsperspectief op schrift. Heb je een meningsverschil over toelating, plaatsing of ondersteuning? Bespreek dat met de school en het samenwerkingsverband. Een onderwijsconsulent kan daarbij helpen. Daarna kun je naar de Geschillencommissie passend onderwijs. Die gaat over toelating van leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, over verwijdering van school en over het vaststellen of wijzigen van hun ontwikkelingsperspectief.
Leerlingenvervoer valt onder een eigen beslissing van de gemeente. Wanneer iemand door ziekte, een beperking of gedragsproblemen niet zelfstandig kan reizen, kan dit vervoer gelden. Ook de afstand tot een passende school kan in bepaalde situaties recht geven op vervoer. Bij VSO is vervoer er alleen wanneer een beperking zelfstandig reizen onmogelijk maakt. Informeer bij de gemeente welke voorwaarden gelden. Je moet ieder schooljaar opnieuw een aanvraag doen.
Welke schoolkosten moet je betalen?
Voor gesubsidieerde basisscholen en middelbare scholen hoef je geen lesgeld te betalen; het grootste deel van het lesmateriaal krijg je gratis. Wel kunnen er kosten zijn voor spullen voor jezelf, opvang en vrijwillige extra's.
Je kunt brede tabellen zijwaarts scrollen.
| Kostenpost | Wat de regel betekent |
|---|---|
| Lesgeld | Bekostigde basis- en middelbare scholen vragen geen lesgeld. Particuliere scholen mogen dat wel, omdat zij geen overheidsbekostiging ontvangen. |
| Lesmateriaal op de middelbare school | De school levert de meeste boeken, werkboeken en digitale licenties gratis. Ouders kopen normaal bijvoorbeeld een atlas, woordenboek, rekenmachine en gymkleding. |
| Laptop of tablet | Een school mag je vragen er een te kopen. Kun of wil je niet betalen? Dan moet zij een volwaardig alternatief bieden, zoals een leenlaptop. |
| Vrijwillige ouderbijdrage | Betalen is vrijwillig. Je hoeft niet uit te leggen waarom je niet betaalt. Je kind mag aan elke extra activiteit van de school meedoen. De school mag geen vervangende activiteit geven. De schoolgids vermeldt het bedrag, doel, de vrijwilligheid en het recht op deelname. De medezeggenschapsraad stemt in met het bedrag en de besteding. |
| Lunch en buitenschoolse opvang (BSO) | Een basisschool mag kosten voor toezicht tijdens de lunch vragen. BSO is betaalde opvang vóór of na school en op vrije dagen of in vakanties. Kinderopvangtoeslag kan een deel van de kosten dekken. |
Als een school te weinig geld heeft, kan een extra activiteit die al gepland was voor alle leerlingen veranderen of zelfs niet doorgaan. Stel dat je geen vrijwillige bijdrage voor een schoolreis betaalt: als de reis wel doorgaat, mag je kind alsnog mee.
Kun je de schoolkosten niet betalen? Informeer bij de gemeente naar het kindpakket (hulp voor kinderen uit gezinnen met weinig geld) of naar andere ondersteuning voor kinderen. Per plaats gelden andere voorwaarden. Stichting Leergeld kan bijspringen voor schoolspullen, een laptop, een fiets, sport of lessen. Met aanvraagdienst van Sam& voor alle kinderen kom je bij verschillende steunfondsen terecht.
Waar vind je de schoolvakanties van je kind?
Voor de werkelijke vakantiedata kijk je in de schoolgids of op de website van de school. De officiële overzicht van de schoolvakanties 2026–2027 werkt met drie regio's: Noord, Midden en Zuid. Voor de herfstvakantie en de voorjaarsvakantie zijn de data alleen advies. Daarom mogen scholen andere data nemen. Een school mag de meivakantie met één week verlengen.
Deelnemende basisscholen in het experiment met flexibele onderwijstijden mogen vanaf 1 augustus 2026 vakantie plannen die buiten de landelijke periodes valt. Voordat je een reis boekt, moet je elke datum bij de school controleren.
Hoe maak je bezwaar tegen een schoolbesluit?
Wie beslist en welke termijn geldt, hangt af van het probleem. Zoek hieronder de route die past bij je schriftelijke besluit of klacht.
Voor brede tabellen is horizontaal scrollen mogelijk.
| Probleem | Eerste route | Termijn of volgende route |
|---|---|---|
| Schriftelijke weigering van toelating | Maak per brief of e-mail bezwaar bij het schoolbestuur. | Dien het bezwaar binnen 6 weken na ontvangst van de weigering in. De school moet binnen 4 weken reageren. Daarna kun je naar de rechter. |
| Schooladvies | Praat met de leerkracht en daarna met de directeur. | Gebruik bij een blijvend meningsverschil de klachtencommissie uit de schoolgids. |
| Toelating van een leerling die extra ondersteuning nodig heeft; verwijdering van school; vaststellen of wijzigen van het ontwikkelingsperspectief | Praat met de school en het samenwerkingsverband. Vraag een onderwijsconsulent om hulp. | Dien binnen 6 weken na het ontstaan van het geschil of het voorgenomen besluit een verzoek in bij de Geschillencommissie passend onderwijs. |
| Algemene klacht over de school | Begin bij de betrokkene of schoolleiding. Volg daarna de klachtenprocedure van het bestuur. | De klachtencommissie moet binnen 4 weken reageren. Het advies is niet bindend. |
| Psychisch of lichamelijk geweld, waaronder ernstig pesten; seksueel misbruik of seksuele intimidatie; discriminatie of radicalisering | Neem contact op met de vertrouwensinspecteur. | De Inspectie kan een signaal ontvangen, maar beslist niet over een individuele klacht. |
Laat de oude school weten dat je kind van school wisselt. De oude school schrijft je kind uit en verstrekt een bewijs voor de nieuwe school. Bekijk de plaatsingsregels van de nieuwe gemeente en de kalender van de nieuwe school. Informeer ook of je leerlingenvervoer opnieuw moet aanvragen.
Voor gezondheidscontroles van je kind en andere zaken na aankomst kun je deze gidsen gebruiken:
Officiële bronnen
- Rijksoverheid: leerplicht en kwalificatieplicht - Leerplichtige leeftijden, kwalificatieplicht, startkwalificatie, vrijstellingen, het schooljaar en de plicht voor elk kind dat in Nederland woont.
- Rijksoverheid: toegestaan schoolverzuim - Toegestaan verzuim, ziekmelden, bijzonder verlof en minder schooluren voor 5-jarigen.
- Rijksoverheid: vakantie buiten de schoolvakanties - De beperkte werkgerelateerde uitzondering, maximaal 10 dagen, tijdstip, aanvraagtermijn en bezwaarroute.
- Rijksoverheid: vanaf welke leeftijd naar de basisschool - Beginnen op 4-jarige leeftijd en mogelijke wendagen vanaf 3 jaar en 10 maanden.
- Government.nl: je kind inschrijven bij een basisschool - Documenten voor inschrijving, plaatselijke verdelingsregels, wendagen en de zorgplicht bij extra ondersteuningsbehoeften.
- Rijksoverheid: soorten basisscholen - Openbare, bijzondere, godsdienstige en methodescholen, schoolbezoek en het landelijke vergelijkingsmiddel Scholen op de kaart.
- Rijksoverheid: openbaar en bijzonder onderwijs - Overheidsbekostiging van openbare en bijzondere scholen en de identiteitsregels die een bijzondere school mag toepassen.
- Rijksoverheid: bekostiging van particuliere scholen - Het verschil tussen bekostigde scholen en particuliere scholen zonder overheidsbekostiging.
- Rijksoverheid: weigering door een basisschool - Weigeringsgronden, schriftelijke besluiten, zorgplicht en de bezwaartermijn van 6 weken.
- Rijksoverheid: uitschrijven bij een basisschool - Uitschrijven bij een schoolwissel en het bewijs van uitschrijving, dat maximaal 6 maanden oud mag zijn.
- Schoolwijzer Amsterdam: aanmeldprocedure voor basisscholen - Het Amsterdamse voorkeursformulier, voorrang bij scholen in de buurt, de voorkeurslijst, centrale plaatsing en late aanmelding.
- Rijksoverheid: nieuwkomersonderwijs - Ondersteuning op reguliere scholen, nieuwkomersscholen en -klassen, ISK-routes en tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen als noodmaatregel.
- Rijksoverheid: Europese asielregels vanaf juni 2026 - De termijn voor toegang tot onderwijs voor kinderen van wie de asielaanvraag onder de regels valt die sinds 12 juni 2026 gelden.
- Rijksoverheid: de doorstroomtoets op de basisschool - Het doel van de doorstroomtoets in groep 8 en het verband met het schooladvies.
- Rijksoverheid: vrijstellingen voor de doorstroomtoets - De drie vrijstellingscategorieën, overleg met ouders en de mogelijkheid om als vrijgestelde leerling toch de toets te maken.
- Rijksoverheid: toelating tot het voortgezet onderwijs en definitief schooladvies - Bijstellen van advies, de uitzondering voor praktijkonderwijs, plaatsing op het definitieve niveau, het verbod op extra niveautoetsen en de klachtenroute.
- Rijksoverheid: tijdlijn schooladvies 2027 - De data in 2026–2027 voor voorlopig advies, toets, definitief advies, aanmelding en toelatingsbesluit van de middelbare school.
- Rijksoverheid: weigering door een middelbare school - Toelatingsgronden, schriftelijke weigering, 6 weken voor bezwaar en 4 weken voor een reactie.
- Rijksoverheid: leerwegen in het vmbo - De vierjarige vmbo-leerwegen, de route naar mbo en het wettelijke doorstroomrecht van vmbo-g/t met een extra examenvak.
- Rijksoverheid: gelijke doorstroomkansen - Wettelijk doorstroomrecht van vmbo-g/t naar havo 4 en van een havodiploma naar vwo 5.
- Rijksoverheid: passend onderwijs regelen - Schriftelijk aanmelden, ondersteuningsbehoeften melden, beslistermijnen, tijdelijke plaatsing en de plicht een passende plek te regelen.
- Rijksoverheid: zorgplicht en samenwerkingsverbanden - Zorgplicht, regionale samenwerkingsverbanden en geschillenroutes over toelating, ondersteuning en het ontwikkelingsperspectief.
- Rijksoverheid: leerlingenvervoer - Gemeentelijke besluiten over leerlingenvervoer, voorwaarden over beperkingen en afstand en jaarlijkse aanvragen.
- Rijksoverheid: kosten van de basisschool - Geen lesgeld op bekostigde basisscholen, kosten van lunchtoezicht en betaalde buitenschoolse opvang.
- Rijksoverheid: kosten van de middelbare school - Geen lesgeld op bekostigde middelbare scholen, gratis lesmateriaal, spullen die ouders betalen en alternatieven voor laptops.
- Rijksoverheid: vrijwillige ouderbijdrage - De vrijwillige bijdrage, volledige deelname aan activiteiten, informatie in de schoolgids en instemming van de medezeggenschapsraad.
- Rijksoverheid: steun voor kinderen uit gezinnen met weinig geld - Gemeentelijke kindpakketten voor gezinnen met een laag inkomen en de gezamenlijke aanvraagroute van Sam&.
- Rijksoverheid: schoolvakanties 2026–2027 - Vakantieregio’s, vaste en adviesdata en de mogelijke verlenging van de meivakantie.
- Rijksoverheid: experiment met flexibele onderwijstijden - Het experiment met flexibele tijden voor deelnemende basisscholen vanaf 1 augustus 2026.
- Rijksoverheid: een klacht over school indienen - De route via leerkracht, schoolleiding, bestuur en klachtencommissie en de termijn van 4 weken.
- Inspectie van het Onderwijs: klachten over scholen - De rol bij signalen, de grenzen van individuele klachtenbehandeling en de vertrouwensinspecteur bij ernstige veiligheidsproblemen.
- Ministeriële brief: aanmeldregels voor de basisschool - Schriftelijk aanmelden vanaf 3 jaar, minimaal 10 weken vóór de gevraagde toelatingsdatum.
- DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs): nieuwkomers inschrijven - Nieuwkomers zonder BSN inschrijven met een onderwijsnummer en contact tussen COA en school over inschrijving.
- Inspectie van het Onderwijs: ondersteuning op school - Het ondersteuningsaanbod in de schoolgids sinds 1 augustus 2025, ter vervanging van het schoolondersteuningsprofiel.
- Rijksoverheid: praktijkonderwijs - Het praktijkonderwijs duurt meestal 5 jaar en kan leiden naar werk of mbo.
- Government.nl: havo en vwo - Havo duurt 5 jaar en bereidt voor op hbo; vwo duurt 6 jaar en bereidt voor op de universiteit.
- Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap: doorstroomrecht - De voorwaarde over een extra vak voor doorstroom uit vmbo-g/t en onvoorwaardelijke toegang tot vwo met een havodiploma.
- Staatsblad (officiële publicatie van wetten en besluiten): gelijk doorstroomrecht naar havo en vwo - Wettelijke doorstroom naar havo 4 of vwo 5 zonder schooleigen voorwaarden over kennis, vaardigheden of studiehouding, met landelijk vastgestelde voorwaarden.
- Rijksoverheid: gratis schoolboeken en lesmateriaal - Gratis middelbareschoolboeken, werkboeken en digitale onderwijslicenties; alternatieven voor apparaten als ouders niet kunnen of willen betalen.
- Rijksoverheid: handreiking schooladvisering (december 2025) - Schooladvies op basis van ontwikkeling door de jaren heen, bijstellingsregels, de uitzondering voor praktijkonderwijs en bescherming tegen verlaging na een lager toetsresultaat.
- Stichting Leergeld: steun bij schoolkosten - Plaatselijke steun voor schoolspullen, laptops, fietsen, sport en lessen; het aanbod verschilt per plaats.
- Sam& voor alle kinderen: steun aanvragen - De gezamenlijke aanvraagdienst van stichtingen die kinderen uit gezinnen met weinig geld helpen.
- LOWAN: nieuwkomersscholen in het voortgezet onderwijs - Scholendatabase en contactgegevens van internationale schakelklassen.
- Scholen op de kaart: scholen zoeken en vergelijken - Informatie over scholen in de buurt en hun profielen om scholen te vergelijken.
- COA: onderwijs voor kinderen - Hulp bij inschrijving op school en afstemming met gemeenten; ISK-onderwijs voor nieuwkomers van 12 tot 18 jaar.
- LOWAN: ISK-leerroutes - ISK-routes naar praktijkonderwijs, regulier voortgezet onderwijs, mbo en werk, op basis van het eerste gesprek en eerder onderwijs.
- Onderwijsconsulenten: contact en advies - Onafhankelijke hulp voor ouders, scholen en samenwerkingsverbanden als een kind geen passend onderwijs kan vinden.
- Geschillencommissie passend onderwijs: geschillen en termijnen - Toelating van leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften, verwijdering van school en vaststellen of wijzigen van hun ontwikkelingsperspectief; verzoeken binnen 6 weken na het geschil of voorgenomen besluit.
- Onderwijsraad (onafhankelijk adviseur van de regering en het parlement over onderwijs): godsdienst en toelating tot school - Voorwaarden voor geloofsgebonden toelating: noodzakelijk en passend voor de grondslag van de school, duidelijk en consequent beleid en de uitzondering bij gebrek aan een openbare school in de buurt.
- College voor de Rechten van de Mens (instantie die klachten over discriminatie beoordeelt): oordeel over schooltoelating - Een godsdienstige school mocht een leerling niet weigeren op basis van onduidelijke en wisselend toegepaste toelatingsregels.
- Ministeriële brief: schooladvies praktijkonderwijs (17 april 2026) - Een gecombineerd toetsresultaat praktijkonderwijs en vmbo-bb verplicht niet tot verhoging van het voorlopige advies praktijkonderwijs; verhogen blijft mogelijk.
- Rijksoverheid: omgaan met schoolkosten in het basis- en voortgezet onderwijs - De handreiking legt uit dat verplicht lesmateriaal gratis wordt geleverd uit overheidsbekostiging, met aparte regels voor persoonlijke en extra spullen.